Hàn Quốc đang bị cuốn vào làn sóng phẫn nộ. Trước những tranh cãi nối tiếp, nhiều người loay hoay tìm cách xả giận.
Trong vài tháng qua, hàng loạt tranh cãi xã hội bùng lên. Starbucks Korea bị nghi dùng cụm từ “Tank Day” trong lúc triển khai sự kiện của hãng để hạ thấp Phong trào Dân chủ hóa 18-5, kéo theo làn sóng tẩy chay.
Tiếp đó, Trường trung học Baejae ngày 29 tháng trước, trong khuôn khổ Giải vô địch bóng chày trung học toàn quốc Cheongryonggi lần thứ 81, đã sử dụng các khẩu hiệu cổ vũ như “Phải đi Starbucks chứ”, “Tank Day” nhắm vào Trường trung học Gwangju Jeil. Vụ việc làm dấy lên tranh cãi về miệt thị vùng miền và hạ thấp phong trào dân chủ hóa, khiến nhà trường phải xin lỗi người dân và Trường trung học Gwangju Jeil cùng các bên liên quan.
HLV trưởng đội tuyển bóng đá quốc gia Hàn Quốc trước đây Hong Myung-bo và Liên đoàn Bóng đá Hàn Quốc cũng khó tránh khỏi mũi dùi phẫn nộ sau thành tích bị loại sớm tại World Cup Bắc Trung Mỹ 2026 sau những màn trình diễn kém thuyết phục. Tranh cãi về tính công bằng trong quá trình bổ nhiệm ông Hong, việc sử dụng cầu thủ khó hiểu, cùng những bất công mang tính cấu trúc bên trong liên đoàn đã bị đưa lên “bàn mổ”.
Gần đây, thành viên Woni của nhóm nhạc nữ Rescene cũng vướng tranh cãi “Ilbe” vì phương ngữ cô dùng khi xuất hiện trong một nội dung trên YouTube. Woni, người quê Geoje, nói “museopno”, và có ý kiến cho rằng đây là “cách dùng đuôi câu không phù hợp”, đồng thời cáo buộc cô bị ảnh hưởng bởi những biểu đạt mang tính thù ghét mà các cộng đồng cực hữu như Ilbe (Ilgan Best) sử dụng.
Trước vụ việc, nhiều người bản địa vùng Gyeongsang phản bác rằng đây là “cách dùng đã có từ 20 năm trước”, khiến xung đột lan sang vấn đề cảm xúc vùng miền.
Hàn Quốc trong cơn giận dữ, làm vậy có nguôi được không?
Chuỗi sự việc này có một điểm chung: cơn giận của người dân chủ yếu bùng lên trên mạng xã hội (SNS), phần bình luận tin tức trên YouTube, các cộng đồng trực tuyến…
Phần bình luận dưới các video YouTube nói về tranh cãi của Starbucks Korea, SNS của các cầu thủ đội bóng chày Trường Baejae, hay website của Liên đoàn Bóng đá Hàn Quốc… đều ngập tràn bình luận với số lượng khổng lồ. Dĩ nhiên, đây không phải là cơn giận vô cớ. Tiếng nói của công dân kêu gọi thay đổi tự thân đã có ý nghĩa.
Tuy nhiên, các kết quả nghiên cứu liên quan cho thấy việc “xả” cơn giận hết mức không đồng nghĩa với giải tỏa được phẫn nộ. Ngược lại, điều này có thể gây ra các triệu chứng làm tổn hại sức khỏe tinh thần như trầm cảm, lo âu, và còn có thể khiến cơn giận kéo dài hơn.
“Bùng nổ cơn giận lại không tốt cho việc kiểm soát tức giận”
Nhóm nghiên cứu của Đại học Bang Ohio (Mỹ) vào tháng 3-2024 đã rà soát 154 nghiên cứu về giải tỏa tức giận, phân tích cách 10.189 người tham gia kiểm soát cơn giận.
Nhóm nghiên cứu chia chiến lược của người tham gia thành hai nhóm lớn. Nhóm hoạt động giúp hạ mức kích động gồm thiền, yoga, hít thở sâu, đếm số chậm rãi, nghỉ ngơi… Ngược lại, la hét, chạy bộ, đá, đấm bao cát… được xếp vào nhóm hoạt động làm tăng kích động.
Kết quả cho thấy các hoạt động hạ kích động có hiệu quả kiểm soát tức giận có ý nghĩa về mặt lâm sàng. Đặc biệt, thiền cho hiệu quả lớn nhất. Mức tức giận trung bình của người thiền thấp hơn cả 94% so với nhóm đối chứng (những người thực hiện hoạt động làm tăng kích động).
Ngược lại, chạy bộ hoặc la hét lại cho thấy tác dụng làm tăng mức tức giận. Điều đó đồng nghĩa “thuyết catharsis” cho rằng nổi giận cho đã sẽ nguôi giận hoàn toàn không được áp dụng trong trường hợp này.
Trên mạng, cơn giận dễ phình to
Kết quả nghiên cứu do nhóm Đại học Stanford và MIT (Mỹ) công bố vào tháng 11-2024 cũng đáng chú ý.
Nhóm nghiên cứu yêu cầu 287 người tham gia tự do sử dụng internet 20 phút mỗi ngày, sau đó nộp lại lịch sử các trang web đã truy cập. Tiếp theo, họ trích xuất toàn bộ câu chữ trên các trang đó và dùng phân tích dữ liệu để phân loại cảm xúc như tích cực, tiêu cực, tức giận, buồn bã, sợ hãi, vui vẻ…
Kết quả cho thấy người xem nhiều trang web tiêu cực hơn có xu hướng cảm thấy trầm cảm, lo âu và thu mình xã hội nhiều hơn.
Khi lặp lại thí nghiệm này trong 5 ngày, một vòng luẩn quẩn xuất hiện: người đang có tâm trạng xấu lại tìm kiếm nhiều thông tin tiêu cực hơn, khiến sức khỏe tinh thần tổng thể suy giảm. Khi nhóm nghiên cứu lặp lại cùng thí nghiệm tổng cộng 4 lần với 1.145 người, kết quả cũng tương tự.
Nhóm nghiên cứu giải thích hiện tượng này bằng khái niệm “nhai đi nhai lại (Rumination)”. Não bộ có xu hướng ưu tiên tìm kiếm thông tin giống với cảm xúc hiện tại. Người đang không vui tự nhiên sẽ chú ý nhiều hơn đến tin tức tiêu cực. Đặc biệt, trên môi trường trực tuyến, vòng luẩn quẩn này diễn ra nhanh hơn.
Một bác sĩ chuyên khoa tâm thần đang làm việc tại một bệnh viện đại học ở khu vực thủ đô, trong cuộc trao đổi qua điện thoại với Comedie.com, nói như sau.
“Trong những từ ngữ cư dân mạng hay dùng có khái niệm gọi là Cancel Culture. Đó là văn hóa tập thể chỉ trích một người nổi tiếng vì phát ngôn có thể gây tranh cãi. Theo cách nói hiện nay, có thể diễn giải là ‘đẩy xuống vực’. Người ta đơn giản hóa các hiện tượng xã hội phức tạp thành cấu trúc nhị phân rồi biến nó thành thứ để giải trí. Tạm gác chuyện đúng sai, đã đến lúc cần nghĩ xem điều này liệu có thể thực sự có lợi cho sức khỏe tinh thần của tất cả mọi người hay không.”
