Trong nhiều ngày nắng nóng gay gắt trên toàn quốc, nhiệt độ vượt 40 độ C, số ca mắc các bệnh do nóng như say nắng, mất nước… tăng vọt. Cùng lúc, số bệnh nhân đến khoa cấp cứu vì bệnh tim mạch và mạch máu não cũng có xu hướng gia tăng. Đặc biệt, những người có sẵn bệnh tim, tăng huyết áp, hoặc suy tim cần chú ý vì nguy cơ rối loạn nhịp tim có thể tăng lên nếu tiếp xúc lâu với cái nóng.
Rối loạn nhịp tim là tình trạng tim không duy trì được nhịp bình thường, đập quá nhanh, quá chậm hoặc không đều. Khi ra nhiều mồ hôi trong thời tiết nóng, lượng nước trong máu giảm, khiến thể tích máu giảm và huyết áp có thể tụt xuống. Khi đó, tim sẽ đập nhanh hơn để bù trừ; đồng thời, cân bằng của hệ thần kinh tự chủ bị xáo trộn khiến tín hiệu điện của tim trở nên không ổn định. Trong quá trình này có thể phát sinh các rối loạn nhịp như rung nhĩ, nhịp nhanh.
Giáo sư Choi Young, Khoa Tim mạch, Bệnh viện Tim mạch và Mạch máu não thuộc Bệnh viện St. Mary Seoul, cho biết: “Rối loạn nhịp tim là một trong những bệnh chịu ảnh hưởng rất lớn từ nắng nóng và mất nước”. Ông khuyến cáo: “Người đang dùng thuốc lợi tiểu hoặc bệnh nhân cao tuổi dễ bị mất nước hơn, vì vậy cần chú ý hơn nữa đến việc quản lý nước uống trong mùa hè”.
Triệu chứng chính của rối loạn nhịp tim là cảm giác tim đập thình thịch hoặc mạch đập không đều. Kèm theo đó có thể xuất hiện chóng mặt, khó thở, đau ngực, mệt mỏi… Bệnh thường khởi phát do lão hóa, nhưng gần đây số bệnh nhân trẻ tuổi cũng đang tăng đều.
Giáo sư Choi giải thích: “Ngoài các bệnh tim như bệnh di truyền bẩm sinh, nhồi máu cơ tim, bệnh cơ tim, bệnh van tim, thì căng thẳng mạn tính, thiếu ngủ, tiêu thụ caffeine quá mức, uống rượu quá nhiều, hút thuốc… cũng có thể tác động đến hệ thần kinh tự chủ và tín hiệu điện của tim, làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim”.
Đặc biệt, nếu đang vận động hoặc đang nằm mà đột ngột ngất xỉu, hoặc ngay trước khi ngất cảm thấy hồi hộp dữ dội hay đau ngực, đó có thể là triệu chứng báo trước của rối loạn nhịp tim. Khi phát hiện các dấu hiệu như vậy, cần đến bệnh viện để kiểm tra tim.
Rối loạn nhịp tim đôi khi chỉ dừng lại ở cảm giác hồi hộp, nhưng một số trường hợp là bệnh nguy hiểm có thể dẫn đến ngừng tim và đột tử. Trên thực tế, rung nhĩ là rối loạn nhịp phổ biến nhất và làm tăng nguy cơ đột quỵ khoảng 5 lần. Tỷ lệ mắc bệnh này tăng mạnh ở người cao tuổi; tình trạng mất nước và rối loạn điện giải do nắng nóng có thể trở thành yếu tố làm nặng thêm triệu chứng ở những bệnh nhân vốn có bệnh tim mạch.
Giáo sư Choi nhấn mạnh: “Đặc biệt vào mùa hè, khi nắng nóng khiến mất nước và thay đổi hệ thần kinh tự chủ trở nên nghiêm trọng, đừng xem nhẹ các triệu chứng. Nếu xuất hiện hồi hộp lặp đi lặp lại hoặc ngất xỉu, đau ngực, khó thở, điều quan trọng là phải đến bệnh viện càng sớm càng tốt để xác định chính xác nguyên nhân”.
Để phòng rối loạn nhịp tim trong đợt nắng nóng, nên uống đủ nước và tránh đồ uống chứa caffeine cũng như uống rượu quá mức. Việc tập luyện cũng được khuyến nghị thực hiện vào buổi sáng hoặc buổi tối khi nhiệt độ thấp hơn, thay vì giữa trưa nắng gắt, và chỉ tập trong giới hạn không quá sức. Giảm chênh lệch nhiệt độ đột ngột giữa trong nhà và ngoài trời cũng có thể giúp phòng rối loạn nhịp tim.
