Tiền tiểu đường là nhóm có nguy cơ cao tiến triển thành tiểu đường. Nếu chủ quan, tình trạng này có thể chuyển sang tiểu đường, phải dùng thuốc và kiểm soát suốt đời. Sau khi được chẩn đoán ở giai đoạn tiền tiểu đường, bạn đã giảm carbohydrate (cơm, bánh mì, mì…) và duy trì tập luyện đều đặn nhưng đường huyết vẫn cao. Vì sao lại như vậy? Trong kiểm soát đường huyết, chế độ ăn và vận động là quan trọng nhất. Tuy nhiên, nhiều yếu tố khác cũng có thể tác động, như thường xuyên trằn trọc khó ngủ hoặc có thói quen ngủ khi bật đèn, căng thẳng, các thuốc đang sử dụng… Hãy rà soát lại thói quen sinh hoạt của mình.
Béo phì, lão hóa, căng thẳng, viêm gan, đau dây thần kinh, dị ứng: Đó cũng là những nguyên nhân khác làm tăng nguy cơ tiểu đường
Nếu tăng cân nhiều, nguy cơ tiểu đường sẽ cao hơn. Tài liệu của Hiệp hội Tiểu đường Hàn Quốc nêu rằng ở người béo phì, insulin khó hạ đường huyết hiệu quả, đồng thời chức năng tiết insulin của tuyến tụy cũng có thể suy giảm dần. Lão hóa cũng là yếu tố tác động: tuổi càng cao, đường huyết càng dễ tăng. Khi căng thẳng tích tụ kéo dài, bài tiết hormone vỏ thượng thận tăng lên, sức đề kháng giảm, khiến nguy cơ tiểu đường gia tăng. Các bệnh như viêm gan, viêm tụy, viêm túi mật… cũng có khả năng gây tiểu đường. Nếu dùng lâu dài các thuốc hormone vỏ thượng thận… vốn được sử dụng cho đau dây thần kinh, thấp khớp, hen suyễn, bệnh dị ứng… có thể ảnh hưởng xấu đến đường huyết.
Thói quen ngủ khi bật đèn hoặc TV: Đường huyết tăng vọt và tác động xấu đến tim mạch
Một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ tiểu đường là thói quen ngủ khi bật đèn. Nhiều tạp chí học thuật quốc tế đã đề cập nội dung này. Khi ngủ mà xung quanh có ánh sáng, chức năng điều hòa insulin của cơ thể suy giảm, khiến đường huyết có thể tăng vọt. Người ngủ khi bật đèn hoặc để TV sáng cũng có thể bị tăng nhịp tim do ánh sáng, từ đó phát sinh vấn đề về tim mạch. Đến giờ đi ngủ, cần tắt toàn bộ đèn trong phòng ngủ và kéo rèm kín để duy trì trạng thái tối. Cũng cần bỏ thói quen xem điện thoại thông minh trong phòng ngủ.
Thường xuyên trằn trọc khó ngủ: Chức năng insulin điều hòa đường huyết bị rối loạn
Thiếu thời gian ngủ và thường xuyên ngủ chập chờn cũng có thể khiến đường huyết dao động. Nguyên nhân là hệ thần kinh tự chủ của cơ thể trở nên mất ổn định. Khi hệ thần kinh tự chủ tham gia vào việc tiết hormone bị tổn hại, hormone insulin do tế bào beta của tuyến tụy tiết ra cũng có thể bị ảnh hưởng. Khi đó, chức năng điều hòa đường huyết bị xáo trộn. Ngủ sâu 7-8 giờ mỗi ngày là rất quan trọng. Tác dụng của caffeine trong cà phê có thể kéo dài hơn 6 giờ. Sau 3 giờ chiều, nên tránh uống cà phê và cũng nên hạn chế ngủ trưa.
Chế độ ăn và hoạt động thể chất vẫn quan trọng nhất: Cần nỗ lực xem bảng thành phần của thực phẩm chế biến sẵn
Như vậy, dù có nhiều yếu tố tác động đến việc khởi phát tiểu đường, chế độ ăn và vận động vẫn là quan trọng nhất. Nên giảm các món từ bột mì trắng (bánh mì, mì, bánh quy), cơm trắng; thay vào đó ăn cơm ngũ cốc và bánh mì nguyên cám. Khi mua thực phẩm chế biến sẵn, cũng cần xem hàm lượng đường và các loại đường khác. Trong kiểm soát đường huyết, nguyên tắc cơ bản là vận động sau bữa ăn. Cần giảm thời gian ngồi lâu sau khi ăn. Trong khoảng 30 phút-1 giờ sau bữa ăn, khi đường huyết tăng, hãy thử đi bộ quanh phòng khách hoặc văn phòng. Ngay cả việc đứng lên cũng giúp ích cho kiểm soát đường huyết.
