e Шулуун гэдэсний хорт хавдрын мэс заслын аргын хэдэн арван жилийн маргааныг Солонгосын эмч нар эцэслэв

Мэс заслын өрөөний гадна өвчтөний ар гэрийнхэн түгшин хүлээнэ. Шулуун гэдэсний хорт хавдрын мэс засал дууссан ч жинхэнэ санаа зовнил одоо эхэлдэг. Хавдрын эдийг тайрсан хэсэгт үлдсэн гэдсийг дахин залгасан холбоос хэсэг хэр сайн эдгэх бол. Үүнийг «залгасан хэсгийн шүүрэл» гэж нэрлэдэг. Хэрэв шүүрэх хэсэг үүсвэл эдгэрэлт удааширч, хүндэрсэн тохиолдолд дахин мэс засал хийхэд хүрч болно.

Энэ эрсдэлийг бууруулахын тулд мэс засалч мэс заслын өмнө нэг сонголт хийх ёстой. Гэдэс рүү очих цусны урсгалыг хариуцдаг доод чацархайн артерийг (IMA) хаана боох вэ. Судасны угт ойрхон боохыг «өндөр түвшний боолт», арай доогуур салаалсан хэсэгт боохыг «нам түвшний боолт» гэдэг. Энэ хоёр аргын талаарх маргаан мэс заслын салбарт хэдэн арван жил шийдэгдээгүй асуудал хэвээр байв.

Энэ асуулт яагаад ийм удаан хариултгүй үлдсэн бэ?

Өндөр түвшний боолтын давуу тал нь тунгалгийн зангилааг илүү өргөн хүрээнд авах боломжтойд оршино. Харин нам түвшний боолт нь үлдсэн гэдсэнд цус илүү хангалттай очих тул залгасан хэсэг шүүрэх магадлал бага байна гэсэн үндэслэлтэй.

Хоёр талд хоёуланд нь өөр өөрийн үндэслэл байсан ч аль арга нь өвчтөнд илүү аюулгүйг тогтоох хэмжээний томоохон санамсаргүй хуваарилалттай клиник нотолгоо байгаагүй. Тиймээс эмнэлэг, эмч бүр өөрийн туршлага, дадалд тулгуурлан сонголт хийдэг байв.

Эмч нар энэ асуултад хэрхэн хариулав?

Инжэ их сургуулийн Бусан Пэк эмнэлгийн профессор Пэ Гибом, Чилгок Кёнбүгийн үндэсний их сургуулийн эмнэлгийн профессор Пак Жүнсок, Хвасун Чоннамын үндэсний их сургуулийн эмнэлгийн профессор Ким Чанхён нарын оролцсон «K-CROSS» судалгааны баг энэ маргаанд шууд оролцов. Пэ Гибом, Пак Жүнсок нар хамтарсан хариуцсан зохиогчоор, Ким Чанхён нэгдүгээр зохиогчоор ажиллажээ. Хоннам, Чүнчон, Ённамын бүсийн бүдүүн болон шулуун гэдэсний мэс заслын эмч нар хүчээ нэгтгэж, Солонгосын долоон их сургуулийн эмнэлгийг хамарсан томоохон төсөл болгон өргөжүүлсэн байна.

Бусан Пэк эмнэлгийн 14-ний мэдээлснээр, судлаачид 2019 оны долдугаар сараас 2024 оны наймдугаар сар хүртэл мэс засал хийлгэсэн шулуун гэдэсний хорт хавдрын эмнэлзүйн I–III үе шаттай 314 өвчтөнийг хамруулжээ. Тэдгээрээс 293 өвчтөнийг эцсийн шинжилгээнд оруулсан байна. Нам түвшний боолтын бүлэг болон өндөр түвшний боолтын бүлэгт хувааж, залгасан хэсгийн шүүрлийн хувь, мэс заслын дараах хүндрэл, мөн нэг жилийн дараах шээх үйл ажиллагаа, бэлгийн үйл ажиллагаа, амьдралын чанарыг харьцуулжээ. Таван жил үргэлжилсэн хэтийн төлөвт, санамсаргүй хуваарилалттай клиник туршилтын үр дүн нь мэс заслын салбарын хамгийн нэр хүндтэй сэтгүүл болох «JAMA Surgery»-ийн сүүлийн дугаарт нийтлэгдэхүйц байв.

Дүгнэлт нь юу байв?

Энд гэнэтийн үр дүн гарсан. Хоёр боолтын аргын хооронд статистикийн ач холбогдолтой ялгаа илрээгүй. Шүүрлийн хувь, хүндрэл, шээх болон бэлгийн үйл ажиллагаа, амьдралын чанарт ч ялгаа байсангүй. Хэдэн арван жил үргэлжилсэн маргааны эцэст гарсан хариу нь «хоёулаа аюулгүй» гэсэн, бага зэрэг урам хугалмаар сонсогдож болох дүгнэлт байлаа.

Гэвч энэ «урам хугалмаар дүгнэлт» нь эмнэлзүйн хувьд харин ч хүчтэй ач холбогдолтой. Аль нэг арга нь илүү давуу гэсэн нотолгоо байхгүй гэдэг нь мэс засалч нөхцөл байдалд тохируулан аль алийг нь чөлөөтэй сонгож болно гэсэн үг юм.

Профессор Пэ Гибом «Өвчтөн бүрийн судасны бүтэц, хавдрын байрлал, гэдэсний таталцлын хэмжээ, цусан хангамжийн байдал, мэс засалчийн ур чадварыг цогцоор нь үнэлдэг “нарийн тохируулсан мэс засал” чухал» гэж хэлэв. Өөрөөр хэлбэл нэг л зөв хариултыг тулгахын оронд өвчтөн бүрийн ялгаатай нөхцөлд тохируулан мэс заслын аргыг сонгох ёстой гэсэн үг юм.

Энэ үр дүн бүсийн эмнэлгийн тусламжид ямар ач холбогдолтой вэ?

Энэ судалгаа анхаарал татаж буй бас нэг шалтгаан нь оролцогчдын бүтэц юм. Сөүлд төвлөрсөн томоохон эмнэлгийн дан ганц судалгаа бус, Инжэ их сургуулийн Бусан Пэк эмнэлгийг төв болгон Чилгок Кёнбүгийн үндэсний их сургуулийн эмнэлэг, Хвасун Чоннамын үндэсний их сургуулийн эмнэлэг зэрэг бүсийн их сургуулийн эмнэлгүүд хамтран гаргасан үр дүн гэдгээрээ онцлог.

Бүсийн эмч нар тус тусдаа туршлага хуримтлуулаад зогсохгүй, нэг асуултын хүрээнд мэдээлэл цуглуулж, дэлхийн нэр хүндтэй эрдэм шинжилгээний сэтгүүлд нотолгоо танилцуулсан нь бүсийн бүдүүн болон шулуун гэдэсний мэс заслын чадавхыг дотоод, гадаадад хэрхэн үнэлж байгааг харуулсан жишээ юм.

Профессор Пэ Гибом наймдугаар сарын байдлаар бүдүүн гэдэсний хорт хавдрын 690-ээс олон робот мэс засал хийсэн бөгөөд хувийн хуримтлагдсан тоогоор Бусан-Үльсан-Кённамын бүсэд хамгийн өндөр үзүүлэлттэй байна. Тэрээр сүүлийн үед Япон зэрэг дотоод, гадаадын эмч нарт зориулан шууд дамжуулалттай мэс заслын үзүүлбэр болон мэс заслын арга барилын сургалт явуулж байна.

Эцэст нь, хэдэн арван жил үргэлжилсэн маргааны хариу «тэнцээ» байсанд сэтгэл дундуур байх шаардлагагүй. Харин хоёр арга хоёулаа бага зүслэгтэй шулуун гэдэсний хорт хавдрын мэс засалд аюулгүй гэдгийг баталгаажуулсан нь хамгийн чухал үр дүн юм. Түүнчлэн энэ тэнцээ нь өвчтөн бүрийн нөхцөлийг илүү нягтлан авч үзэх хэрэгтэй гэсэн дохио болохыг харуулсан нь бас нэг дүгнэлт болж байна.