Жүжигчин Женнифер Лоуренс саяхан гоо сайхны ажилбарын талаар ярилцлага өгөхдөө “Хацрын гүний өөх авах (buccal fat removal) ажилбар хийлгэж үзмээр байгаа ч хүн бүр анзаарах байх гэж бодоод хийлгэж чадахгүй байна” хэмээн ярьжээ. Уг ярилцлагыг хүмүүс өргөнөөр хэлэлцэж байна.
‘Хацрын гүний өөх авах’ гэдэг нэрийг нь сонсоход л нэлээд үр дүнтэй мэс засал мэт санагдана. Учир нь махлаг хацрын өөхийг авбал нүүр толигор, нарийхан хэлбэртэй болно гэж төсөөлдөг. Тиймээс ч бодит зөвлөгөөний үеэр энэ мэс заслын үр нөлөөг буруу ойлгосон хүн үнэхээр олон байдаг.
Хацрын гүний өөх авах нь зүгээр л ‘нүүрийг жижиг болгох мэс засал’ биш. Харин хацрын гүний эзлэхүүнийг багасгаж, шанааны доор сүүдэр үүсгэн, шанааны ясыг харьцангуй илүү тод харагдуулах мэс засалд ойр юм.
Анагаах ухааны бүтээлүүдэд ч тохирох өвчтөний хацрын гүний өөхийг авснаар хацрын дүүрэн байдал багасаж, шанааны төвийлт тодордог гэж тайлбарладаг.

Шанааны ясны төвийлт багатай барууны хүний нүүрэнд өнцөглөг төрх бий болгож, нүүрний гурван хэмжээст байдлыг тодруулах үр нөлөөтэй байж болно.
Харин угаасаа шанаа нь хоёр тийш өргөн эсвэл тод харагддаг солонгос хүний нүүрэнд шанааны доорх эзлэхүүнийг хүртэл багасгавал яах вэ. Нүүр жижиг харагдахын оронд шанаа улам тодорч, хацар хонхойсон мэт болж болно. Нас ахих тусам нүүрний өөх аяндаа багасдаг тул хонхойлт нь бүр ч их зовоох магадлалыг мөн тооцох хэрэгтэй.
Хацрын гүний өөх авах ажилбарын үр дүнг хүсэж ирсэн хүмүүстэй зөвлөлдөхөд ихэнх нь ‘хацрын гүний өөх’-ний байрлалыг буруу ойлгосноос үүдсэн хүлээлттэй байдаг. Миний хувийн ажиглалтаар дор хаяж 95 хувь нь хацрын гүний өөх хаана байдгийг андуурдаг.
“Хацрын гүний өөхөө авхуулмаар байна” гэсэн хүмүүсийн ихэнх нь амны булангийн доод талын төвгөр хэсгийг хуруугаараа заадаг.
“Энд хацрын гүний өөх хэт их байгаа юм биш үү?”

Хацрын гүний өөх нь хацрын дунд хэсгийн дээд талд байрладаг. Тиймээс энэ хэсэг хацрын гүний өөхнөөс болж төвийдөггүй.
Энэ нь ам орчмын булчин, зөөлөн эдээс шалтгаалсан байж болно. Эсвэл нүүрний яс зөөлөн эдийг хангалттай тулж дэмжээгүйгээс ингэж харагдаж болно. Ийм тохиолдолд хацрын гүний өөхийг авбал арилгахыг хүссэн ам орчмын төвгөр нь хэвээр үлдэж, харин огт өөр хэсэг болох шанааны доод тал хонхойх эрсдэлтэй.
Тэгвэл амны булангийн хажуу хэсэг нь төвгөр харагддаг хүн яах ёстой вэ.
Энд нэг санаанд оромгүй зүйл бий. Зөвлөгөөний үеэр хацрын гүний өөх нь төвийсөн гэж хэлдэг хүмүүст нийтлэг тохиолддог хэд хэдэн зовиур байдаг.
“Хацар хэтэрхий төвгөр байна.”
“Ам ч урагш төвийсөн харагдаж байна.”
“Хамар, уруулын хоорондох хэсэг хэт тод харагдаж байна.”
“Давхар эрүүтэй ч юм шиг.”
Тухайн хүн өөрийгөө дөрвөн тусдаа асуудалтай гэж бодоод хацрын гүний өөх авах ажилбарыг судалж, амны төвийлтийг засах гажиг заслын эмчилгээ бодож, хамар, уруулын хоорондох хэсгийг богиносгох мэс засал эсвэл давхар эрүүний өөх соруулах ажилбарыг хүртэл хайдаг.
Гэвч сайтар ажиглавал энэ бүх төрхийн нэлээд хэсэг нь нэг л шалтгаанаас үүдсэн байх тохиолдол бий. Тэр нь эрүүний үзүүр арагш байрласан ухарсан эрүү юм.
Доод эрүү болон эрүүний үзүүрийн урд талын тулгуур хангалтгүй бол ам орчмын зөөлөн эд зохих ёсоор татагдаж чадалгүй, амны булан хавь зузаан, нүсэр харагдаж болно. Эрүүний үзүүртэй харьцуулахад ам харьцангуй урагш төвийж, хамар, уруулын хоорондох хэсэг ч илүү тод харагдана. Эрүүний доод хэсгийн урт болон тулгуур хангалтгүйгээс өөх их биш байсан ч давхар эрүүтэй мэт харагдах тохиолдол бий.

Ийм нүүрний төвийж, товойсон хэсэг бүрийг нэг нэгээр нь арилгахыг оролдвол олон төрлийн мэс засал хийхэд хүрнэ. Харин шалтгаан нь эрүүний тулгуур дутмаг байдал бол асуудал өөрөөр шийдэгдэнэ.
Эрүүний үзүүрийг зохих хэмжээгээр урагшлуулж, нүүрний доод хэсэгт тулгуур бий болгоход л ам орчим цэгцэрч, урагш төвийсөн мэт харагдаж байсан ам болон хамар, уруулын хоорондох хэсгийн төрх зөөлөрч, эрүүний доод шугам хүртэл хамт сайжрах тохиолдол байдаг.
Өөрөөр хэлбэл, дөрвөн тусдаа асуудал байгаагүй бөгөөд үнэндээ араг ясны нэг асуудал хэд хэдэн хэлбэрээр илэрсэн хэрэг юм.

Мэдээж хацрын гүний өөх үнэхээр ихтэй хүн ч бий. Нүүрний ясны бүтэц болон өөхний тархалт тохиромжтой бол хацрын гүний өөх авах ажилбар сайн үр дүн өгөх тохиолдол байдаг.
Хамгийн чухал нь өөхөө авах эсэх биш. Өөрт таалагддаггүй тэр төвгөрийн шалтгаан юу болохыг эхлээд тогтоох хэрэгтэй.
Гоо сайхны мэс засалд хамгийн түгээмэл гардаг алдааны нэг нь нүдэнд харагдаж буй зүйлийг шууд шалтгаан гэж үзэх явдал юм. Төвийж харагдвал багасгаж, зузаан харагдвал авч, урт харагдвал тайрдаг.
Гэвч хүний нүүр тийм энгийн биш.
Заримдаа төвийсөн хэсгийг багасгахаас илүүтэй дутмаг хэсэгт зохих тулгуур бий болгох нь нүүрийг хавьгүй жам ёсоор жижиг, цэгцтэй харагдуулдаг.
Хацрын гүний өөх авахуулах талаар бодож байгаа бол толинд харан арилгахыг хүссэн хацрын махаа хайхын оронд эхлээд нэг асуулт тавих нь зүйтэй.
‘Тэр хацрын төвгөр үнэхээр хацрын гүний өөхнөөс болсон уу?’

