Nhiều người vẫn cho rằng việt quất và nho có lợi cho sức khỏe. Việt quất cũng là nguyên liệu quen thuộc được người ăn kiêng ưa chuộng. Giờ đây, chúng ta có thêm một lý do nữa để ăn việt quất và nho.
Một nghiên cứu gần đây cho thấy các hợp chất tự nhiên trong việt quất và nho có thể trực tiếp phân giải lượng mỡ tích tụ trong tế bào cơ, đồng thời hạn chế mỡ tiếp tục tích lũy.
Nhóm nghiên cứu do Phó giáo sư Mitani Takakazu (ĐH Shinshu, Nhật Bản) dẫn dắt cho biết họ xác nhận chất chống oxy hóa tự nhiên “pterostilbene” - có trong các loại quả mọng như việt quất, nho… - có thể làm giảm đáng kể tình trạng tích tụ mỡ trong tế bào cơ.
Nghiên cứu được thực hiện bằng cách nuôi cấy tế bào cơ của chuột và đăng trên tạp chí học thuật quốc tế "Food Bioscience" vào ngày 01/09.
Trước đó, pterostilbene vốn được biết đến với tác động tích cực đối với chuyển hóa nói chung, nhưng đây là lần đầu cơ chế tác động cụ thể lên cơ bắp được làm rõ.
Vì sao mỡ trong cơ bắp lại là vấn đề?
Về bản chất, cơ bắp là mô không nên tích tụ mỡ trong trạng thái bình thường. Vì vậy, khi mỡ xuất hiện nhiều trong cơ bắp, điều đó đồng nghĩa mỡ đã tích tụ bất thường với lượng lớn ở những vị trí không phù hợp như gan hoặc nội tạng.
Tác động của mỡ lên sức khỏe khác nhau tùy vị trí. Mỡ dưới da tích tụ bên dưới da nhìn chung gây hại tương đối ít hơn. Ngược lại, mỡ nội tạng chen giữa các cơ quan hoặc mỡ tích tụ trong cơ bắp làm suy giảm chất lượng cơ, đồng thời làm tăng mạnh nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ.
Mỡ nội tạng hoặc mỡ trong cơ bắp có thể phát sinh do nhiều yếu tố tổng hợp như chế độ ăn nhiều chất béo, thiếu vận động, lão hóa, uống rượu thường xuyên… Khi mỡ tích tụ quá mức trong tế bào cơ, hệ thống chuyển hóa giúp cơ thể sử dụng glucose và axit béo làm nguồn năng lượng bình thường sẽ bị phá vỡ. Đặc biệt, điều này cực kỳ nguy hiểm vì làm tăng nhanh “kháng insulin”, vốn được xem là nguyên nhân then chốt dẫn đến bệnh tiểu đường.
Kết quả phân tích nhiều hợp chất có nguồn gốc từ thực phẩm cho thấy pterostilbene bảo vệ “PPAR-delta”, một protein điều phối quá trình xử lý mỡ của tế bào, qua đó thúc đẩy phân giải mỡ hiệu quả nhất.
Phó giáo sư Mitani nói: “Nghiên cứu này đưa ra một khung khoa học quan trọng cho việc phát triển thực phẩm chức năng và thực phẩm bổ sung nhắm vào chuyển hóa mỡ của cơ bắp”, đồng thời bổ sung: “Đây sẽ là điểm khởi đầu mới cho các nghiên cứu về liệu pháp ăn uống nhằm giải quyết các vấn đề như béo phì, tiểu đường type 2 và suy giảm chức năng chuyển hóa do lão hóa”.
Vẫn đang ở giai đoạn thí nghiệm tế bào: "Không có nghĩa là nên uống thực phẩm bổ sung"
Tuy vậy, các chuyên gia cho rằng không nên dựa vào kết quả nghiên cứu này để kỳ vọng việt quất hoặc nho có thể mang lại hiệu quả giảm cân “ngoạn mục”. Nói cách khác, không nên tin rằng chỉ cần ăn nhiều việt quất hoặc dùng thực phẩm bổ sung liên quan là sẽ lập tức giảm mỡ cơ thể.
Chuyên gia dinh dưỡng được chứng nhận tại bang Florida (Mỹ), Johanna Katz, nhận định: “Các thí nghiệm mô hình tế bào trong phòng thí nghiệm không thể phản ánh đầy đủ sự phức tạp của chuyển hóa ở người”, đồng thời nhấn mạnh: “Cần xác minh liệu pterostilbene mà con người hấp thụ có đi qua các quá trình tiêu hóa, hấp thu và tuần hoàn phức tạp để đến được mô cơ với liều lượng có ý nghĩa hay không”.
Bà cũng nói thêm: “Vì không thể khẳng định tế bào cơ của chuột sẽ phản ứng giống hệt cơ thể người, nên các nghiên cứu tiếp theo trên người và động vật là điều bắt buộc”.
Dù vậy, việt quất vẫn là lựa chọn tuyệt vời khi ăn kiêng. Ngoài pterostilbene được nhắc đến trong nghiên cứu này, việt quất còn giàu nhiều chất chống oxy hóa khác; đồng thời so với các loại trái cây khác, việt quất có lượng calo và đường tương đối thấp nên có thể dùng mà ít tạo gánh nặng trong quá trình giảm cân. Ngược lại, với nho-dù cũng chứa cùng thành phần-hàm lượng đường tương đối cao, vì vậy nếu đang ăn kiêng thì nên điều chỉnh lượng ăn ở mức phù hợp.
