“Trong xã hội siêu cao tuổi, bệnh não không chỉ là vấn đề của từng cá nhân bệnh nhân, mà là bài toán y tế cốt lõi mà quốc gia cần cùng giải quyết. Bên cạnh tiến bộ về kỹ thuật điều trị, việc bảo đảm khả năng tiếp cận điều trị và xây dựng hệ thống y tế thiết yếu cũng quan trọng không kém.”
Ngày 22/07, nhân dịp "Ngày Não bộ Thế giới 2026" (ngày 22 tháng 7 hằng năm), Chủ tịch Hội đồng quản trị Hiệp hội Thần kinh học Hàn Quốc Seo Dae-won (giáo sư Khoa Thần kinh, Bệnh viện Samsung Seoul) nêu quan điểm trên tại họp báo do hội tổ chức. Ông nhấn mạnh sự cần thiết của một hệ thống y tế giúp người bệnh được điều trị các bệnh lý não bộ kịp thời, cùng một chiến lược cấp quốc gia.
Chủ đề Ngày Não bộ Thế giới 2026 năm nay là “Sức khỏe não bộ và khả năng tiếp cận cho tất cả mọi người (Brain Health and Access for All)”. Thông điệp chung của cộng đồng quốc tế nhấn mạnh mọi người, bất kể nơi cư trú hay điều kiện kinh tế - xã hội, đều phải có thể tiếp cận điều trị các bệnh lý thần kinh.
Khi xã hội bước vào giai đoạn siêu già hóa, các bệnh lý thần kinh như sa sút trí tuệ, đột quỵ, Parkinson, động kinh, đau đầu cụm… không còn là vấn đề chỉ của riêng từng bệnh nhân. Trong đó, sa sút trí tuệ là bệnh lý não bộ chủ yếu với 10 triệu ca mắc mới mỗi năm trên toàn thế giới; tại Hàn Quốc, cùng với đà gia tăng dân số cao tuổi, số bệnh nhân sa sút trí tuệ cũng tiếp tục tăng.
Tại họp báo, Giáo sư Kim Hee-jin (Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đại học Hanyang; Giám đốc thông tin của Hiệp hội Thần kinh học Hàn Quốc; Giám đốc truyền thông của Hiệp hội Sa sút trí tuệ Hàn Quốc) cho rằng trọng tâm điều trị sa sút trí tuệ là “chẩn đoán sớm, điều trị an toàn”, đồng thời là “giúp người bệnh sống độc lập lâu hơn, bảo vệ phẩm giá của bệnh nhân và nhịp sống thường ngày của gia đình”. Chương trình “Tán dương đời sống thường nhật” do Hiệp hội Sa sút trí tuệ Hàn Quốc triển khai từ năm 2012 cũng là chiến dịch nhằm duy trì năng lực thực hiện sinh hoạt hằng ngày của người bệnh và giảm gánh nặng cho người chăm sóc.
Giáo sư Kim khuyến nghị: “Sa sút trí tuệ là bệnh có thể xảy ra với bất kỳ ai. Từ độ tuổi 50–60, khi mỗi người có thể nhìn lại sức khỏe não bộ của mình, cần được nhân viên y tế đánh giá tốt nguy cơ để có thể nắm rõ tình trạng như suy giảm nhận thức nhẹ hay không”.
Cùng với sa sút trí tuệ, nhu cầu cải thiện thể chế nhằm điều trị bệnh nhân đột quỵ cũng được nêu ra. Đột quỵ là bệnh cấp cứu nặng thiết yếu, bao gồm nhồi máu não do tắc mạch máu não và xuất huyết não do vỡ mạch. Giáo sư Kim Tae-jung (Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul; Giám đốc truyền thông của Hiệp hội Đột quỵ Hàn Quốc) nói: “Đặc biệt, nhồi máu não có thể làm tổn thương khoảng 2 triệu tế bào não mỗi phút sau khi mạch máu bị tắc”, đồng thời cho biết: “Dù việc điều trị nhanh hay không quyết định sự sống còn và di chứng tàn tật của bệnh nhân, vẫn có trường hợp không tìm được bệnh viện có thể điều trị hoặc việc chuyển viện bị chậm do thiếu trung tâm đột quỵ và thiếu bác sĩ chuyên khoa theo từng khu vực, cũng như vấn đề giao tiếp giữa khoa cấp cứu và các khoa điều trị hỗ trợ phía sau”.
Hiện nay, ngay cả khi khoa cấp cứu còn giường bệnh, nếu thiếu nhân lực chuyên môn có thể điều trị đột quỵ thuộc chuyên ngành thần kinh thì vẫn khó tiếp nhận bệnh nhân. Trước thực trạng này, Hiệp hội Đột quỵ Hàn Quốc đề xuất bố trí bác sĩ chuyên trách thần kinh tại khoa cấp cứu, lấy các trung tâm y tế cấp cứu vùng làm hạt nhân. Giáo sư Kim giải thích: “Nếu bác sĩ chuyên khoa thần kinh đánh giá chẩn đoán ban đầu và quyết định điều trị ngay tại khoa cấp cứu, đồng thời liên lạc theo thời gian thực với 119 và các cơ sở y tế khác, có thể rút ngắn thời gian lựa chọn bệnh viện và chuyển viện”.
Ngoài ra, tại họp báo còn thảo luận về sự cần thiết đưa thuốc mới điều trị Parkinson vào sử dụng, vấn đề ngừng cung ứng thuốc thiết yếu cấp cứu cho động kinh, cũng như “điểm mù” trong chi trả bảo hiểm y tế đối với liệu pháp oxy tại nhà cho đau đầu cụm - tình trạng đau dữ dội quanh mắt và vùng thái dương lặp lại tập trung trong một giai đoạn nhất định.
Cũng có ý kiến cho rằng cần y tế tại nhà như một giải pháp để giảm gánh nặng chăm sóc mà bệnh nhân mắc các bệnh thoái hóa nặng và bệnh lý neuron vận động như bệnh Lou Gehrig, Parkinson giai đoạn tiến triển… phải đối mặt trong gia đình. Phía Hiệp hội Thần kinh học Hàn Quốc chỉ ra “giai đoạn chuyển tiếp xuất viện” là “thời điểm vàng” để can thiệp y tế tại nhà. Theo đó, trong 1–3 tháng sau khi xuất viện từ bệnh viện giai đoạn cấp tính - khi tình trạng bệnh nhân còn chưa ổn định - một nhóm đa chuyên khoa dựa trên bệnh viện (bác sĩ thần kinh, điều dưỡng, nhân viên công tác xã hội…) sẽ can thiệp tập trung để củng cố nền tảng chăm sóc tại nhà, sau đó chuyển giao sang cơ sở đầu mối y tế ban đầu tại cộng đồng phù hợp với tình trạng bệnh nhân, theo mô hình “điều trị chia sẻ”.
Giám đốc Lee Sang-beom của Phòng khám Seoul Sinnae (Phó chủ tịch phụ trách truyền thông của Hiệp hội Bác sĩ Thần kinh Hàn Quốc) nhận định: “Để mô hình chia sẻ điều trị như vậy có thể bám rễ trong thực hành lâm sàng, hệ thống chi trả phải được điều chỉnh sát thực tế”, đồng thời chỉ ra: “Với cơ chế chi trả theo từng dịch vụ rời rạc hiện nay, sẽ khó gánh nổi chi phí cơ hội phát sinh do di chuyển và chi phí nhân công của nhóm đa chuyên khoa”.
