Thuốc điều trị béo phì thế hệ mới “retatrutide” của Eli Lilly giúp giảm tối đa 22,6% cân nặng trong thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3, nhưng hiệu quả phòng bệnh tim mạch vốn được kỳ vọng vẫn chưa được chứng minh rõ ràng. Dù cân nặng, lipid máu và các chỉ dấu viêm được cải thiện, các biến cố tim mạch chính như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ không giảm ở mức có ý nghĩa thống kê.
Eli Lilly ngày 23/07 (giờ địa phương) thông báo hai thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 “TRIUMPH-2” và “TRIUMPH-3”, đánh giá retatrutide ở bệnh nhân béo phì/thừa cân, đã đạt các mục tiêu đánh giá chính liên quan đến giảm cân.
Retatrutide là thuốc tiêm dưới da mỗi tuần một lần, hiện chưa được phê duyệt, đồng thời hoạt hóa ba thụ thể hormone: polypeptide kích thích tiết insulin phụ thuộc glucose (GIP), peptide-1 giống glucagon (GLP-1) và glucagon. Đây là “thuốc tác động ba đường”, được thiết kế để điều hòa cảm giác thèm ăn và đường huyết thông qua tác động lên thụ thể GLP-1 và GIP, đồng thời tăng tiêu hao năng lượng và cải thiện chức năng chuyển hóa nhờ bổ sung tác động lên thụ thể glucagon.
Trong TRIUMPH-2 với 1.152 bệnh nhân béo phì hoặc thừa cân kèm tiểu đường tuýp 2, nhóm dùng liều 12㎎ giảm trung bình 20,8% cân nặng trong 80 tuần, trong khi nhóm giả dược giảm 4,0%.
Hemoglobin A1c (HbA1c) giảm trung bình 1,4-1,6 điểm phần trăm tùy theo liều. Nhìn chung, bệnh nhân béo phì có tiểu đường tuýp 2 thường có mức giảm cân thấp hơn so với bệnh nhân không mắc tiểu đường.
Trong TRIUMPH-3 với 1.949 bệnh nhân béo phì nặng và có bệnh tim mạch từ trước, nhóm dùng liều 12㎎ giảm trung bình 22,6% cân nặng trong 80 tuần, trong khi nhóm giả dược giảm 3,2%.
Hiệu quả phòng bệnh tim mạch vẫn chưa rõ ràng. Biến cố tim mạch chính (MACE-5), gồm tử vong do tim mạch, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim và tái thông mạch vành, ghi nhận 44 ca ở nhóm dùng retatrutide liều 9㎎, 12㎎ và 52 ca ở nhóm giả dược.
Dù nhóm dùng retatrutide có xu hướng ít biến cố hơn, khác biệt này không đạt ý nghĩa thống kê. Eli Lilly lý giải rằng ở cả hai nhóm, số biến cố tim mạch xảy ra thấp hơn dự kiến, khiến việc xác định chênh lệch hiệu quả điều trị trở nên khó khăn.
Tuy vậy, các chỉ dấu liên quan đến nguy cơ tim mạch như lipid máu và viêm đã được cải thiện. Ở nhóm dùng 12㎎ trong TRIUMPH-3, triglyceride giảm trung bình 37%, cholesterol không bao gồm lipoprotein tỷ trọng cao (HDL) giảm 16,5%, còn protein C phản ứng độ nhạy cao (hs-CRP) phản ánh mức độ viêm toàn thân giảm 51,2%. Tác dụng phụ thường gặp là các triệu chứng tiêu hóa như buồn nôn, tiêu chảy và táo bón. Tỷ lệ ngừng điều trị do tác dụng phụ là 7,7% ở nhóm 12㎎ của TRIUMPH-2 và 13,5% ở nhóm 12㎎ của TRIUMPH-3.
Eli Lilly đang chuẩn bị nộp hồ sơ xin cấp phép toàn cầu cho retatrutide dựa trên các kết quả thử nghiệm này, với các chỉ định điều trị béo phì, đau do thoái hóa khớp gối và hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Công ty dự kiến nộp đơn xin cấp phép sinh phẩm (BLA) lên Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) trong quý I-2027.
