Ga Yangpyeong (tỉnh Gyeonggi) là điểm dừng chung của tàu KTX và tàu điện ngầm khu vực thủ đô. Đi taxi về phía đông khoảng 5-6 phút, một tòa nhà 7 tầng đồ sộ hiện ra trên khu đất khoảng 27.000 pyeong, tổng diện tích sàn khoảng 13.000 pyeong. Bên ngoài, do ít người qua lại, không gian yên ắng đến lạ. Nhưng bước vào trong và lên tầng 2, ai cũng như tự khắc chỉnh lại trang phục. Ngay trước mắt là cảnh những bệnh nhân bị thương vì tai nạn giao thông và nhiều tai nạn khác nghiến răng tập phục hồi chức năng trong phòng trị liệu vận động rộng hàng trăm pyeong, phòng trị liệu robot, phòng trị liệu dưới nước… Đây cũng là bệnh viện chuyên sâu về tai nạn giao thông - chấn thương có quy mô lớn nhất châu Á, thuộc nhóm hàng đầu, có thể tiếp nhận 300 người cùng lúc để điều trị phục hồi chức năng.
Bệnh viện Phục hồi chức năng Giao thông Quốc gia, trực thuộc Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông, mở cửa năm 2014 nhưng từng suýt phải đóng cửa vì thua lỗ lũy kế. Sau đó, bệnh viện “thoát hiểm” ngoạn mục và tiếp tục mang lại cho bệnh nhân “cuộc đời thứ hai”. Có thể nói, đây cũng là một bệnh viện phục hồi chức năng đã tự mình “phục hồi” thành công ngay trong hành trình điều trị phục hồi cho người bệnh.
Giám đốc bệnh viện, ông Bang Moon-seok, từng đối mặt sự phản đối từ một số gia đình bệnh nhân và nhân viên, nhưng vẫn kiên trì giữ nguyên tắc để đưa bệnh viện hồi sinh. Ông Bang nói: “Đến giờ vẫn có người không hiểu vai trò của bệnh viện phục hồi chức năng, thậm chí một số bác sĩ cũng không biết khác gì so với bệnh viện dưỡng lão”.
- Xin lỗi ông. Tôi cũng không rõ lắm, bệnh viện phục hồi chức năng và bệnh viện dưỡng lão khác nhau ở điểm nào?
“Bệnh viện phục hồi chức năng là nơi điều trị chuyên sâu để bệnh nhân đã hoàn tất cấp cứu do tai nạn hoặc bệnh tật có thể phục hồi chức năng thể chất và tinh thần, hoặc có thể sinh hoạt nhờ thiết bị hay sự hỗ trợ của người khác. Về bản chất, nó khác với cơ sở dưỡng lão vốn tập trung vào nơi ở của bệnh nhân. Trong y học phục hồi chức năng, việc đi lại được coi trọng. Nếu bệnh nhân không đi được, bệnh viện phục hồi chức năng sẽ giúp họ có thể đi lại nhờ người khác hoặc nhờ hỗ trợ. Đặc biệt, bệnh nhân tai nạn giao thông nặng thường đồng thời gặp nhiều dạng khiếm khuyết như não, tủy sống, thị giác, thính giác… nên cần điều trị đa chiều. Bệnh nhân chấn thương nặng cũng cần cách tiếp cận tương tự.”
Chính vì tính đặc thù của nhóm bệnh nhân tai nạn giao thông, các tổ chức bệnh nhân như Hiệp hội Người khuyết tật Giao thông Hàn Quốc, Hiệp hội Người khuyết tật Vận động Hàn Quốc… đã nhiều năm yêu cầu thành lập bệnh viện chuyên về tai nạn giao thông. Năm 1999, lần đầu tiên Luật Bảo đảm bồi thường thiệt hại do ô tô có điều khoản về cơ sở phục hồi chức năng; đến lần sửa luật năm 2006, các nội dung về cơ sở phục hồi chức năng và hoạt động phục hồi chức năng được quy định cụ thể bằng văn bản. Năm 2007, khi đó Bộ Đất đai và Hàng hải đã mời các chính quyền địa phương đăng ký tiếp nhận bệnh viện, và huyện Yangpyeong đã giành quyền đăng cai sau khi cạnh tranh với khoảng 30 địa điểm ứng viên.
-Nhưng trong hệ thống y tế của Hàn Quốc, có vẻ bệnh viện phục hồi chức năng khó tạo lợi nhuận….
“Đáng tiếc nhưng đó là sự thật. Năm 2009, nhóm nghiên cứu của Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul do tôi dẫn dắt đã nghiên cứu tính khả thi của bệnh viện chuyên phục hồi chức năng tai nạn giao thông. Kết luận cho thấy, nếu khám chữa bệnh phù hợp với bảo hiểm y tế thì mỗi năm khó tránh khỏi khoản lỗ 10 tỷ won. Chúng tôi đã nộp báo cáo, cho rằng nếu chính phủ bù đắp thâm hụt thì có thể duy trì một bệnh viện đẳng cấp hàng đầu châu Á.”
Tuy nhiên, trong đợt mời thầu bệnh viện nhận ủy thác vận hành, Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul bất ngờ bị loại. Trong đấu thầu của Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông, yếu tố lành mạnh tài chính của đơn vị dự thầu được coi trọng, nhưng Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul bị chấm điểm rớt ở hạng mục này do giá trị tài sản trên hồ sơ bị định giá quá thấp. Ngược lại, Trung tâm Y tế Công giáo được điểm cao vì trong phần trình bày nhiệm vụ có nhắc đến khả năng quyên góp, nhưng vì vậy mà khoản hỗ trợ của chính phủ lại rơi vào tình trạng “treo”. Bệnh viện không chịu nổi 5 năm thua lỗ nên xin rút, và năm 2019 Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông buộc phải mời thầu lại bệnh viện nhận ủy thác.
-Vừa nghiên cứu xong đã bị loại, lại còn nhận ủy thác quản lý một bệnh viện đang lỗ chồng lỗ… Có lẽ ngay trong Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul cũng phản đối?
“Nhưng chẳng lẽ lại để bệnh viện phục hồi chức năng, vốn là nguyện vọng của bệnh nhân, phải đóng cửa? Tôi nhấn mạnh với Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông về kết quả nghiên cứu đặt hàng năm 2009. Tôi không yêu cầu hỗ trợ vô điều kiện, mà đề nghị hỗ trợ trang thiết bị phù hợp và kinh phí nghiên cứu. Ngoài ra, chúng tôi bổ sung điều khoản: thâm hụt phát sinh do tình huống bất khả kháng như thiên tai, dịch bệnh… thì chính phủ sẽ bù đắp. Tôi đưa ra yêu cầu này sau khi chứng kiến dịch Hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS) năm 2015, và về sau nó đã giúp bệnh viện trụ vững rất nhiều trong giai đoạn dịch COVID-19.”
Ngay khi nhận ủy thác vận hành năm 2019, ông Bang đã đi khắp các trung tâm chấn thương vùng ở khu vực thủ đô và tỉnh Gangwon, các bệnh viện cựu chiến binh, bệnh viện tai nạn lao động, bệnh viện phục hồi chức năng… để giới thiệu sự hiện diện của bệnh viện và nhu cầu chuyển tuyến bệnh nhân. Ban đầu cũng có phản ứng lạnh nhạt, nhưng khi thông tin rằng tiên lượng bệnh nhân phục hồi chức năng tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Giao thông tốt hơn các bệnh viện khác lan rộng, thì nay việc các bệnh viện tuyến trên hoặc bệnh viện đầu mối chấn thương khu vực chuyển bệnh nhân về đây đã trở thành điều tự nhiên.
Sau khi nhậm chức, ông Bang cũng lần lượt triển khai “cải cách nội bộ”. Trước hết, bệnh viện tăng cường nhân lực y tế và đưa vào hệ thống đánh giá bệnh viện. Một số người nhìn với “ánh mắt nghi ngờ”, hỏi vì sao lại tuyển nhiều bác sĩ như vậy. Ông liên tục đối thoại để giải tỏa lo âu và sự thiếu tin tưởng của cán bộ nhân viên, những người cảm thấy mình “từng bị bỏ rơi” trước đó.
Tại các khoa nội trú, bệnh viện hạn chế việc ra vào của người nhà. Dù đã lập quy định chỉ người có thẻ ra vào mới được vào khoa, vẫn có không ít người phớt lờ. Vì vậy bệnh viện lắp cửa chắn dạng screen door và yêu cầu quẹt thẻ mới vào được. Trong giới người nhà và người chăm sóc, thậm chí còn lan truyền câu nói “một giám đốc điên đã đến”. Bệnh viện cũng cấm nấu nướng trong phòng bệnh. Khi đó, chuyện gia đình và người chăm sóc ăn uống trong phòng bệnh là bình thường, thậm chí có người còn dùng bếp gas mini nấu canh kimchi. Khi bị cấm, một số người phản ứng dữ dội: “Muốn cho ăn cơm nhà thôi mà cũng không cho sao?”. Những lời chỉ trích như “Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul không hiểu sự đời, đang cố tách bệnh nhân bị khuyết tật oan ức khỏi gia đình” không ngừng xuất hiện.
Nhưng ông Bang không dao động. Với niềm tin rằng bệnh viện phục hồi chức năng là nơi điều trị phục hồi chức năng, ông kiên quyết giữ nguyên tắc để hướng tới phục hồi bình thường cho bệnh nhân, và giá trị của cách làm này đã bộc lộ rõ trong giai đoạn đại dịch COVID-19.
-Chỉ nhờ truyền thông và vệ sinh thì khó có thể khiến mức độ hài lòng của bệnh nhân và người nhà cao như vậy. Xin ông giải thích thêm về năng lực cạnh tranh cốt lõi của bệnh viện.
“Cả nhân lực lẫn trang thiết bị đều ở đẳng cấp hàng đầu châu Á. Tầng 2 có không gian khoảng 1.800 pyeong, được phân thành phòng trị liệu vận động quy mô lớn, phòng trị liệu robot ứng dụng robot tối tân trong và ngoài nước, phòng trị liệu dưới nước điều trị tại khu bể bơi, phòng trị liệu phục hồi chức năng lái xe giúp bệnh nhân có thể lái xe theo từng dạng khuyết tật… qua đó cho phép triển khai đa dạng liệu pháp theo từng triệu chứng. Từ tầng 4 đến tầng 6, mỗi tầng đều bố trí phòng trị liệu phục hồi chức năng. Đội ngũ y tế ưu tú được Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul cử sang cũng là điều đáng tự hào, với tinh thần điều trị đầy nhiệt huyết. Năng lực của đội nhóm đa chuyên khoa gồm không chỉ khoa Y học phục hồi chức năng mà còn có các bác sĩ chuyên khoa Nội, Tâm thần, Tai mũi họng, cùng điều dưỡng, kỹ thuật viên vật lý trị liệu, kỹ thuật viên hoạt động trị liệu, chuyên viên ngôn ngữ trị liệu, nhân viên công tác xã hội… đạt tầm thế giới. Xin nói thêm, Giáo sư Cho Seung-ho, chuyên gia hàng đầu về rối loạn nuốt thuộc khoa Tai mũi họng, sau khi nghỉ hưu đã sẵn sàng chọn bệnh viện chúng tôi làm “nơi làm việc thứ hai”.”
Hệ thống hợp tác với Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul cũng giúp ích rất lớn cho bệnh nhân. Bệnh nhân khuyết tật nặng rất dễ bị loét tì đè; bác sĩ chuyên khoa Phẫu thuật tạo hình mỗi tháng đến một lần, bác sĩ chuyên khoa Ngoại chấn thương đến hai tuần một lần để kiểm tra tình trạng bệnh nhân. Khi phát hiện loét tì đè, bệnh nhân được đưa lên Seoul để phẫu thuật. Ngoài ra, Giáo sư Oh Seung-joon thuộc khoa Tiết niệu đến thăm vào mỗi thứ Sáu hằng tuần để kiểm tra vấn đề bàng quang của bệnh nhân. Nếu phát hiện vấn đề nghiêm trọng, bệnh nhân sẽ được chuyển đến Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul vào Chủ nhật để phẫu thuật vào thứ Hai. Nhờ “hệ thống điều trị một cửa” này, người nhà bệnh nhân không phải chạy đôn chạy đáo tìm bệnh viện khác trong lo lắng.
Ngoài ra, sau khi bệnh nhân nhập viện và đội ngũ y tế hoàn tất phân tích, đánh giá, bệnh viện tổ chức “cuộc họp gia đình” với sự tham gia của bệnh nhân và người nhà, bác sĩ điều trị chính, điều dưỡng, kỹ thuật viên vật lý trị liệu, kỹ thuật viên hoạt động trị liệu, nhân viên công tác xã hội… để thống nhất phương án điều trị sau nhập viện. Cuộc họp cũng được tổ chức trước những thay đổi quan trọng trong điều trị và trước khi quyết định xuất viện.
Ông Bang nói: “Ở cuộc họp gia đình cuối cùng, khi nhân viên công tác xã hội hướng dẫn cách điều trị tại nhà, đồng thời tìm chương trình tối ưu và kết nối với chính quyền địa phương, một số người lại cố chấp nói ‘hãy cho nhập viện thêm’ hoặc ‘tôi sẽ chuyển sang bệnh viện khác’. Nhưng chúng tôi buộc phải tập trung vào điều trị phục hồi chức năng nên không còn cách nào khác”.
-Nghe nói bệnh viện đã mở rộng phạm vi để có thể điều trị không chỉ bệnh nhân tai nạn giao thông mà cả bệnh nhân chấn thương nặng….
“Năm 2011, trong chiến dịch ‘Bình minh Vịnh Aden’, tôi thấy thuyền trưởng Seok Hae-kyun bị trúng đạn sau khi phẫu thuật tại Bệnh viện Ajou lại không chuyển sang bệnh viện chuyên phục hồi chức năng, mà nằm điều trị tại phòng bệnh suốt 1 năm. Tôi rất bức bối. Công chúng vỗ tay, nhưng nếu đội ngũ y tế ở các nước phát triển nhìn vào thì đó là một thực tế buồn cười. Trung tâm chấn thương phải phẫu thuật nhanh, rồi chuyển bệnh nhân sang bệnh viện phục hồi chức năng để tiếp nhận bệnh nhân mới, đó mới là bình thường. Chưa kể, khi đó các trung tâm phục hồi chức năng ở bệnh viện đại học bị ràng buộc về mặt thể chế, không được cho bệnh nhân nằm viện quá 2 tháng. Bệnh nhân chấn thương nặng phải do chúng tôi đảm nhận.”
Khi khai trương năm 2014, bệnh viện chỉ tiếp nhận bệnh nhân tai nạn giao thông, nhưng hiện nay một nửa là tai nạn giao thông, nửa còn lại là bệnh nhân chấn thương. Đến mức, hễ trên bản tin có đưa tin tai nạn lớn như sập chân cầu hoặc sập tòa nhà, hay tai nạn nghiêm trọng trong doanh trại quân đội, thì khoảng một tháng sau, việc gặp bệnh nhân tai nạn tại bệnh viện này đã trở thành điều tự nhiên.
Trong quá trình lựa chọn bệnh viện này là “Top bệnh viện hàng đầu Hàn Quốc”, các nhân vật trong giới y tế - chăm sóc sức khỏe mà chúng tôi tiếp xúc đều đồng loạt đánh giá đây là bệnh viện mang tính “thước thử”, cho thấy chính phủ và giới y khoa cần đóng vai trò như thế nào vì bệnh nhân.
Ông Bang nói: “Bệnh viện Phục hồi chức năng Giao thông Quốc gia nhận được hỗ trợ nghiên cứu từ Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông nhờ đưa ra các dữ liệu có cơ sở, tạo chính danh cho khái niệm “thâm hụt lành mạnh” thông qua nghiên cứu có hệ thống. Điều này cũng có phần chỉ khả thi vì đây là Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông” và cho biết thêm: “Nếu trực thuộc Bộ Y tế và Phúc lợi, thì gần như không thể vì phải điều chỉnh tỷ lệ hỗ trợ trong cơ cấu tổng ngân sách bảo hiểm y tế”.
Bệnh viện này đang cho thấy một cách gián tiếp một sự thật rõ ràng rằng nếu chính phủ và chính quyền địa phương hỗ trợ các cơ quan y tế một cách hợp lý, thì chi phí thông qua việc tuần du bệnh viện hay điều trị ngoài bảo hiểm sẽ giảm mạnh, và số lần người bảo hộ cùng bệnh nhân phải rơi nước mắt sẽ giảm đi một cách rõ rệt.
