Khả năng xuất hiện bệnh viện tuyến cuối tại Gyeonggi Bắc và Jeju — hai khu vực hiện chưa có cơ sở nào thuộc nhóm này — đang tăng lên.
Chính phủ dự kiến sửa quy định theo hướng: trong 14 vùng khám chữa bệnh trên toàn quốc, nếu có bệnh viện nộp hồ sơ xin chỉ định bệnh viện tuyến cuối và đáp ứng đầy đủ điều kiện, thì tối thiểu 1 cơ sở tại vùng đó sẽ được chỉ định. Ở đợt đánh giá nhiệm kỳ 6 lần này, toàn bộ 47 bệnh viện tuyến cuối hiện hành đều tái nộp hồ sơ; đồng thời 16 bệnh viện đa khoa hiện chưa phải bệnh viện tuyến cuối cũng nộp đơn xin chỉ định mới.
Bộ Y tế và Phúc lợi cho biết sẽ lấy ý kiến hành chính đối với dự thảo sửa đổi “Quy định về chỉ định và đánh giá bệnh viện tuyến cuối” từ ngày 03 đến ngày 22.
Thời hạn chỉ định bệnh viện tuyến cuối nhiệm kỳ 6 là giai đoạn 2027~2029. Bộ này trước đó đã công bố kế hoạch chỉ định nhiệm kỳ 6 vào tháng 6.
16 cơ sở như Eunpyeong St. Mary’s, Bundang CHA, Bệnh viện Ilsan, Bệnh viện Đại học Quốc gia Jeju… tham gia thách thức mới
Đợt đánh giá chỉ định bệnh viện tuyến cuối nhiệm kỳ 6 ghi nhận tổng cộng 63 cơ sở y tế nộp hồ sơ. Ngoài 47 bệnh viện tuyến cuối nhiệm kỳ 5 hiện nay, có thêm 16 bệnh viện đa khoa nộp đơn xin chỉ định mới.
Tại vùng Seoul, có 4 cơ sở nộp đơn xin chỉ định mới gồm: Bệnh viện Eunpyeong St. Mary’s thuộc Đại học Công giáo, Bệnh viện Boramae của TP Seoul, Bệnh viện Ewha Seoul, Bệnh viện Chung-Ang Gwangmyeong.
Tại Gyeonggi Nam, có 3 cơ sở góp mặt gồm: Bệnh viện Yongin Severance, Bệnh viện Bundang CHA, Bệnh viện Dongtan Sacred Heart thuộc Đại học Hallym. Tại Gyeonggi Bắc, có 3 cơ sở nộp hồ sơ gồm: Bệnh viện Uijeongbu St. Mary’s thuộc Đại học Công giáo, Bệnh viện Ilsan của Cơ quan Bảo hiểm Y tế Quốc gia, Bệnh viện Ilsan Paik thuộc Đại học Inje.
Tại vùng Gangwon có Bệnh viện Đại học Quốc gia Gangwon; tại vùng Bắc Chungnam có Bệnh viện Cheonan thuộc Đại học Soonchunhyang; tại vùng Nam Chungnam có Bệnh viện Sejong Chungnam thuộc Đại học Quốc gia Chungnam; tại vùng Đông Gyeongnam có Bệnh viện Haeundae Paik thuộc Đại học Inje. Tại vùng Jeju, có 2 cơ sở nộp hồ sơ gồm Bệnh viện Đại học Quốc gia Jeju và Bệnh viện Jeju Halla.
“Nộp đơn xin chỉ định mới” có nghĩa là hiện không thuộc nhóm bệnh viện tuyến cuối nhiệm kỳ 5. Điều này không đồng nghĩa cả 16 cơ sở đều lần đầu thách thức danh hiệu bệnh viện tuyến cuối.
Gyeonggi Bắc và Jeju — nơi có “0” bệnh viện tuyến cuối — là biến số lớn nhất
Điểm đáng chú ý là Gyeonggi Bắc và Jeju.
Hiện nay, nhiệm kỳ 5 có tổng cộng 47 bệnh viện tuyến cuối trên toàn quốc. Nếu phân theo 14 vùng khám chữa bệnh đã được điều chỉnh vào tháng 4, thì Gyeonggi Bắc và Jeju không có bệnh viện tuyến cuối nào. Thời hạn chỉ định nhiệm kỳ 5 là từ năm 2024 đến hết cuối năm nay.
Tại Gyeonggi Bắc, 3 cơ sở gồm Bệnh viện Uijeongbu St. Mary’s, Bệnh viện Ilsan, Bệnh viện Ilsan Paik đã tham gia đợt đánh giá này; còn tại Jeju, 2 cơ sở gồm Bệnh viện Đại học Quốc gia Jeju và Bệnh viện Jeju Halla cũng nộp hồ sơ.
Nếu dự thảo sửa đổi được chốt, trong số các cơ sở này, trường hợp có bệnh viện đáp ứng tiêu chí chỉ định thì tại vùng đó sẽ chỉ định tối thiểu 1 bệnh viện tuyến cuối. Thay đổi thể chế lần này có thể thể hiện trực tiếp nhất tại Gyeonggi Bắc và Jeju.
Tuy vậy, không phải cứ mỗi vùng sẽ đương nhiên được “nâng hạng” một bệnh viện lên tuyến cuối. Bệnh viện nộp hồ sơ phải đáp ứng tiêu chuẩn chỉ định.
11→14 vùng đã được điều chỉnh từ tháng 4
Chính phủ đã tăng số vùng khám chữa bệnh từ 11 lên 14. Việc điều chỉnh vào tháng 4 phản ánh mô hình sử dụng dịch vụ y tế thực tế của người bệnh.
Khi đó, vùng Jeju được tách khỏi vùng Seoul; vùng tây bắc Gyeonggi được chia thành vùng Incheon và vùng Bắc Gyeonggi. Vùng Chungnam cũng được tách thành vùng Bắc Chungnam và vùng Nam Chungnam. Theo đó, đơn vị chỉ định bệnh viện tuyến cuối tăng từ 11 lên 14 vùng.
Đợt lấy ý kiến hành chính lần này là bước triển khai tiếp theo. Dù chia nhỏ vùng khám chữa bệnh, nếu ngay tại địa phương đó vẫn không có bệnh viện tuyến cuối đảm nhiệm điều trị cuối cùng cho bệnh nhân nặng thì hiệu quả của việc phân vùng sẽ giảm.
Vì sao Jeju lại thuộc vùng Seoul?⋯phản ánh dịch chuyển thực tế của người bệnh
Việc Jeju từng nằm cùng vùng khám chữa bệnh với Seoul cho đến tháng 4 thoạt nghe khó hiểu.
Lý do là vùng khám chữa bệnh không được phân chia chỉ dựa trên khoảng cách địa lý. Các yếu tố như dân số, tỷ lệ giải quyết điều trị trong nội vùng, thời gian di chuyển và dòng chảy sử dụng dịch vụ y tế thực tế của người bệnh cũng được cân nhắc.
Thực tế bệnh nhân Jeju khi cần điều trị nặng ở địa phương khác thường chọn Seoul — nơi có các chuyến bay dày đặc hơn nhiều so với Jeonnam — cũng tác động đến việc phân vùng. Tuy nhiên, trong cơ chế chỉ định bệnh viện tuyến cuối, các bệnh viện Jeju phải cạnh tranh trong cùng vùng với các bệnh viện lớn ở Seoul.
Vị thế của bệnh viện tuyến cuối là gì?
Bệnh viện tuyến cuối không phải là danh hiệu tự động có được chỉ vì quy mô lớn hoặc là bệnh viện đại học.
Trong số các bệnh viện đa khoa đảm nhiệm chuyên sâu điều trị các bệnh nặng với mức độ khó cao, chính phủ sẽ đánh giá chức năng khám chữa bệnh, nhân lực·cơ sở vật chất·trang thiết bị, đào tạo, chất lượng dịch vụ y tế… và chỉ định theo chu kỳ 3 năm. Nhiệm kỳ 5 hiện hành cũng chỉ định 47 cơ sở theo cách này.
Sang nhiệm kỳ 6, tiêu chí điều trị bệnh nhân nặng được nâng cao hơn. Trong số bệnh nhân nội trú, tỷ lệ bệnh nhân thuộc “nhóm bệnh chuyên khoa” cần điều trị nặng chuyên sâu phải đạt từ 38% trở lên. Ngược lại, bệnh nhân nội trú mắc bệnh tương đối đơn giản phải được quản lý ở mức 12% trở xuống; bệnh nhân ngoại trú mắc các bệnh chủ yếu được khám tại phòng khám phải ở mức 5% trở xuống. So với mức 34%·12%·7% của nhiệm kỳ 5, ngưỡng đã được nâng theo hướng tập trung hơn vào bệnh nhân nặng.
Bệnh viện phải có từ 20 chuyên khoa trở lên, bao gồm 9 chuyên khoa bắt buộc, và mỗi khoa phải có bác sĩ chuyên khoa cơ hữu. Cơ sở phải là bệnh viện đào tạo nội trú (resident), đồng thời có các đơn vị hồi sức tích cực cho người lớn·nhi·sơ sinh và nhân lực y tế cần thiết.
Có thể tóm lại: đây không phải “bệnh viện lớn” chỉ vì khám nhiều bệnh nhân, mà phải là nơi có thể chịu trách nhiệm điều trị bệnh nhân nặng mà các bệnh viện khác khó giải quyết.
Cách người bệnh sử dụng dịch vụ cũng khác. Trừ các trường hợp ngoại lệ như cấp cứu, nguyên tắc là bệnh viện tuyến cuối được sử dụng sau khi có giấy chuyển tuyến/giới thiệu điều trị từ cơ sở y tế khác. Đây là hệ thống chuyển tuyến y tế nhằm chuyển bệnh nhân nặng lên bệnh viện tuyến cuối, còn bệnh nhân nhẹ hơn được khám tại bệnh viện và phòng khám địa phương.
Cạnh tranh gay gắt về mức chi trả và vị thế
Việc được chỉ định bệnh viện tuyến cuối không chỉ là thay đổi “tấm biển”. Nó còn ảnh hưởng đến doanh thu.
Tỷ lệ cộng thêm theo phân hạng của bảo hiểm y tế năm 2026 là: bệnh viện tuyến cuối 15%, bệnh viện đa khoa 10%, bệnh viện 5%. Khi một bệnh viện đa khoa được chỉ định là bệnh viện tuyến cuối, cơ sở này có thể nhận mức chi trả cao hơn đối với các dịch vụ y tế thuộc bảo hiểm y tế áp dụng cơ chế cộng thêm theo phân hạng.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa tổng chi phí khám chữa bệnh hay doanh thu của bệnh viện sẽ lập tức tăng 5%. Đây là chênh lệch phát sinh trong các dịch vụ y tế thuộc bảo hiểm y tế có áp dụng cộng thêm theo phân hạng.
Vị thế của bệnh viện cũng thay đổi. Do được nhà nước công nhận thông qua đánh giá về nhân lực và cơ sở vật chất đảm nhiệm điều trị cuối cùng cho bệnh nhân nặng, cùng năng lực khám chữa bệnh, danh hiệu này mang ý nghĩa biểu tượng lớn như một cơ sở điều trị nặng đại diện của địa phương.
Ngược lại, để đạt và duy trì vị thế đó, bệnh viện phải tiếp tục đầu tư vào bác sĩ chuyên khoa, nhân lực điều dưỡng, khoa hồi sức tích cực… đồng thời chuyển cấu trúc khám chữa bệnh theo hướng tập trung vào bệnh nhân nặng. Ngay cả các bệnh viện tuyến cuối hiện nay cũng liên tục bị kiểm tra việc tuân thủ tiêu chí trong thời hạn chỉ định.
Với các bệnh viện, đây là thách thức gắn với mức bồi hoàn của bảo hiểm y tế, vị thế của bệnh viện và năng lực cạnh tranh điều trị nặng trong tương lai. Đây cũng là lý do toàn bộ 47 bệnh viện tuyến cuối hiện hành đều tái nộp hồ sơ, đồng thời 16 bệnh viện đa khoa nhắm tới chỉ định mới.
Bộ Y tế và Phúc lợi dự kiến sẽ chốt dự thảo sửa đổi thông báo sau khi tiếp nhận ý kiến đến ngày 22.
Thứ trưởng thứ hai Bộ Y tế và Phúc lợi Lee Hyung-hoon nói: “Mục tiêu là để các bệnh viện tuyến cuối có thể được bố trí phù hợp theo từng vùng khám chữa bệnh, qua đó bảo đảm dịch vụ điều trị nặng giữa các khu vực được cung ứng cân bằng”, đồng thời nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ thúc đẩy nhanh hơn việc xây dựng hệ thống y tế khép kín theo địa phương, để người dân dù sống ở đâu cũng có thể được tiếp cận kịp thời dịch vụ y tế cần thiết”.
