Ngành công nghiệp ăn kiêng không bao giờ suy thoái. Bởi người muốn giảm cân thì vô số, còn người giảm cân thành công để “thoát ra” lại hiếm. Hết phương pháp ăn kiêng này đến phương pháp khác, ai cũng khẳng định cách của mình là tốt nhất, rồi chúng lần lượt xuất hiện và biến mất.
Trong thế giới ăn kiêng giảm cân, các chế độ “ít carbohydrate” được cho là giúp giảm cân nhanh thường thu hút rất nhiều sự chú ý. Paleo, South Beach, Atkins… đều thuộc nhóm này.
Dù có khác nhau đôi chút về thực phẩm nên ăn, không nên ăn, hay tỷ lệ nạp protein và chất béo, các chế độ ít carb này thường được gọi là ăn kiêng “ketogenic” hoặc “keto”; còn tại Hàn Quốc, chúng được gọi là “Low-carb High-fat”.
Ảo tưởng về việc "giảm nhanh": Mẹo đánh lừa trong giảm cân
Đúng như tên gọi, “Low-carb High-fat” là thực đơn cắt giảm lượng carbohydrate và tăng lượng chất béo. Thông thường, carbohydrate bị giới hạn dưới 10% tổng năng lượng, protein khoảng 20%, và 70% còn lại được lấp bằng chất béo.
Mục tiêu là tạo ra trạng thái “ketosis” (Ketosis), trong đó cơ thể không dùng đường (glucose) lấy từ carbohydrate như ngũ cốc, rau và trái cây theo cách thông thường, mà thay vào đó sử dụng “ketone” - một chất do gan tạo ra từ chất béo - làm năng lượng [1].
“US News & World Report” (U.S. News & World Report), một tổ chức xếp hạng có ảnh hưởng tại Mỹ, đánh giá các trường đại học, cao học, bệnh viện và các chuyên ngành y khoa… Theo bảng xếp hạng chế độ ăn tốt nhất và tệ nhất công bố năm 2020, ăn kiêng “keto” được chọn là chế độ tệ nhất trong 35 chế độ được khảo sát [2, 3].
Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) cũng công bố năm 2023 bảng xếp hạng các chế độ ăn có lợi cho sức khỏe tim mạch, và “keto” tiếp tục nhận mức xếp hạng thấp nhất [4].
Thí nghiệm nguy hiểm: Dùng "chế độ ăn trị liệu y khoa" để giảm cân
Hiện nay tại Mỹ, ăn kiêng keto đã bộc lộ như một vấn đề xã hội nghiêm trọng. Bản tin sức khỏe của Đại học Harvard năm 2024 cảnh báo rằng: “Chế độ ăn keto là một phương pháp điều trị y khoa dùng cho chứng động kinh kháng trị ở trẻ em, không nên dùng như chế độ ăn giảm cân. Bởi nó gây ra nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng khiến khó duy trì, và khi ngừng sẽ có hiện tượng “Yoyo” khiến cân nặng quay trở lại” (bài viết bên dưới) [5].
Dù bị đánh giá tiêu cực như vậy, không chỉ ở Mỹ mà cả tại Hàn Quốc, keto hiện vẫn là “chế độ ăn kiêng phổ biến nhất”. Vì sao lại xảy ra chuyện vô lý này?
Những người trăn trở chuyện ăn kiêng thường ưu tiên cách giúp giảm cân nhanh. Lý do keto phổ biến là vì nó thực sự giúp giảm cân nhanh. Nhưng ở đây có một “mánh khóe” mà không ai nói cho bạn biết. “Ít carb, nhiều chất béo” đang đánh lừa hoặc mê hoặc mọi người bằng mánh khóe nào?
Bác sĩ Song Mu-ho, chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình & Y học lối sống
Tài liệu tham khảo
1. healthline https://www.healthline.com/nutrition/low-carb-vs-keto?
2. Global News https://globalnews.ca/news/6376259/keto-diet-dangerous/
3. CNN https://edition.cnn.com/2020/01/02/health/best-diet-worst-diet-2020-wellness
4. CD Gardner, MK Vadiveloo, KS Petersen, et al. Popular dietary patterns: alignment with American Heart Association 2021 dietary guidance: a scientific statement from the American Heart Association. Circulation 2023;147(22):1715-1730.
5. Harvard Health Publishing https://www.health.harvard.edu/healthy-aging-and-longevity/should-you-try-the-keto-diet
