Эндометриозтой 10 өвчтөн тутмын найм нь мигреньтэй байх магадлалтайг судалгаа харуулжээ. Мөн орон нутгийн эмнэлэг, клиникийн түвшинд энэ хоёр өвчний уялдаа холбоог анзааралгүй өнгөрөөж байгааг тогтоосон байна.
АНУ-ын Mayo Clinic-ийн мэдрэл судлалын баг энэ сарын 20-нд (орон нутгийн цагаар) Америкийн мэдрэл судлалын холбооны (ANA) жил тутмын эрдэм шинжилгээний хуралд судалгааны дүнгээ танилцуулжээ. Тэд эндометриоз ба мигренийг хамарсан өмнөх 35 судалгаанд метаанализ хийсэн байна.
Эндометриозтой өвчтөнүүд мигреньтэй байх магадлал 2.3 дахин өндөр
Эндометриоз гэдэг нь умайн дотор байх ёстой салст бүрхүүлийн эд умайн гаднах хэсгүүдэд ургах өвчин юм. Уг эд гол төлөв өндгөвч, умайн гуурс, аарцгийн хэвлийн гялтан зэрэгт байрлаж, сарын тэмдгийн мөчлөг бүрд хүчтэй өвдөлт, цус алдалт үүсгэдэг. Дэлхий даяар нөхөн үржихүйн насны эмэгтэйчүүдийн 10–15 хувьд тохиолддог гэж үздэг. Өмнөд Солонгост ч өвчтөний тоо 2019 онд 56,868 байснаа 2024 онд 94,473 болж эрс өсжээ.
Үүнтэй холбогдуулан судалгааны баг эндометриоз оношлогдсон АНУ-ын 208 мянга орчим эмэгтэйг эрүүл хяналтын бүлгийн 13 сая эмэгтэйтэй харьцуулан шинжилжээ. Үр дүнд нь эндометриозтой өвчтөнүүд мигреньтэй байх магадлал хяналтын бүлгийн эмэгтэйчүүдийнхээс 2.3 дахин өндөр байв.
Анхаарал татах нэг зүйл нь судалгааны аргаас хамааран мигрений тархалтын түвшин ихээхэн ялгаатай байсан явдал юм. Өвчтөнүүдтэй шууд ярилцаж, шинж тэмдгийг нь шалгасан эмнэлзүйн судалгаанд эндометриозтой өвчтөнүүдийн 78 хүртэлх хувьд мигрень илэрчээ. Харин даатгалын нэхэмжлэлийн олон жилийн мэдээлэлд тулгуурласан судалгаанд энэ үзүүлэлт 18–43 хувь байв.
Зөвхөн нэг жилийн үзлэг, төлбөр нэхэмжлэлийн бүртгэл ашигласан судалгаанд хоёр өвчин хамт бүртгэгдсэн хувь 5-аас доош болж буурчээ. Судалгааны баг “Мигрень ба эндометриозын уялдаа холбоог харгалзан үзвэл мигрень нь эндометриозыг илрүүлэх дохио байж болно” гэж тайлбарлаад, “Ийм богино хугацааны эмнэлгийн бүртгэлд хоёр өвчин хавсарсан бодит тохиолдлын 90 хүртэлх хувийг анзааралгүй өнгөрөөх магадлалтай” гэж үзсэн байна.
Мигрень ба эндометриозын өвдөлт үүсэх механизм төстэй байж болзошгүй
Судалгааны баг мигрень болон эндометриозын өвдөлт үүсгэх механизм төстэй гэж үзжээ. Үүнд гол үүрэгтэй байж болох бодисоор “кальцитонины генээр кодлогддог пептид (CGRP)”-ийг нэрлэсэн байна. CGRP нь мэдрэлээс ялгарч, өвдөлтийн дохиог дамжуулах, хүчтэй болгох үүрэгтэй. Одоо мигрениэс сэргийлэх, эмчлэхэд хэрэглэж буй зарим эм CGRP-ийн рецепторыг хориглох замаар өвдөлтийг намдаадаг.
Эндометриозын голомтод ч мэдрэлийн ширхэг, үрэвслийн эсүүд байдаг тул CGRP нь уг өвчний үед өвдөлт болон мэдрэлийн үрэвслийн замыг хэт идэвхжүүлж болзошгүй гэж судалгааны баг дүгнэжээ.
Судалгааг удирдсан Mayo Clinic-ийн мэдрэл судлалын туслах профессор Йоханнес В. Болдимануэль хурлын үеэр “Мигрень эмчлэхэд зориулсан CGRP-д чиглэсэн эмчилгээ эндометриозын өвдөлтөд ч үр дүнтэй эсэхийг судлах нь зүйтэй” гэж хэлээд, “Нэг эмчилгээгээр хоёр өвчнийг намдааж болох эсэхийг дараагийн судалгаагаар тогтоох хэрэгтэй” гэж онцлов.
Профессор Болдимануэль богино хугацааны үзлэгийн бүртгэлд тулгуурласан ихэнх судалгаанд мигрень ба эндометриозын уялдаа холбоо сул гэж мэдээлэгддэг шалтгааныг мөн тайлбарлав.
Тэрбээр “Нөхөн үржихүйн насны эмэгтэйчүүд эндометриоз, мигренийг тусдаа өвчин гэж үзэн, өөр өөр эмнэлэгт хандаж эмчлүүлэх хандлагатай байдаг” гэж хэлээд, “Энэ хоёр өвчин зэрэг илэрч байгаа нь санамсаргүй хэрэг биш байх магадлал өндөр гэдгийг ойлгох хэрэгтэй. Бүх шинж тэмдгээ эмчид хэлэх нь чухал” гэж зөвлөв.
