Өнгөрсөн зун тарьсан байцааны ургац хураалт ид өрнөж байна. Улирлын байцаа шим тэжээлээ сайн хадгалсан байдаг бөгөөд илүү амттай. Бусад ногоо, жимстэй хольж салат хийхээс гадна чанаж, бусад хүнсийг ороон идэж болно. Мөн хуурга, жигнэж болгосон хоол, уураар болгосон хоол, кимчи, даршилсан ногоо, шарсан хоол, бин зэрэг олон янзаар хэрэглэж болно. Өндөг, гахайн махтай хамт идвэл харилцан нөхөх нөлөө үзүүлнэ. Байцаатай зохицох хүнсийг авч үзье.
Байцааны өөр нэг үүрэг …уураг, өөх тосны солилцоонд тусалдаг
Байцаанд агуулагдах U аминдэмийг ходоодны салст бүрхэвчийг хамгаалдаг шим тэжээл гэж үздэг. Байцаа ходоодны эрүүл мэндэд тустай хүнс гэдгээрээ алдартай нь үүнтэй холбоотой. Энэ аминдэм өөр нэг чухал үүрэгтэй. Бусад хүнсээр дамжин биед орсон уураг, өөх тосыг шингээх, шимэгдүүлэх, хуваарилахад тусалдаг. Элэгт шимэгдсэний дараа уургийн нийлэгжилтэд дэмжлэг үзүүлж, элгэнд үлдсэн өөх тосыг боловсруулахад тусалснаар элэгний үйл ажиллагааг сайжруулахад тустай. Уураг ихтэй өндөг, өөх тос ихтэй гахайн махтай хамт идвэл харилцан дэмжих нөлөө үзүүлж болно.
С аминдэм, уургаа нөхөх нь…байцаа, өндгийг хослуулахад ямар вэ?
Нэг ширхэг дунд хэмжээний өндгөнд ойролцоогоор 6 г уураг агуулагддаг. Өдөрт шаардагдах уургийн хэмжээ биеийн жингийн 1 кг тутамд ойролцоогоор 1 г байна. Хоёр өндгийг байцаатай хамт идвэл бие биеийнхээ дутагдах шим тэжээлийг нөхнө. Байцаа нь өндгөнд байхгүй С аминдэмээр хангаж, өндөг нь байцаанд бага байдаг уургийг нөхөж өгнө. Шарсан өндгийг байцаатай идэх, эсвэл бусад ногоо, жимстэй хольж салат хийвэл авах шим тэжээл улам нэмэгдэнэ. Сайн тос буюу ханаагүй тосны хүчил ихтэй оливын тос нэмбэл эрүүл мэндэд үзүүлэх ач тусыг нь нэмэгдүүлж болно.
В бүлгийн аминдэм, өөх тосны солилцоонд харилцан дэмжих нөлөө…байцаа, гахайн махны хослолын давуу тал юу вэ?
Байцаанд В бүлгийн аминдэм болон төрөл бүрийн фермент их байдаг. Гахайн мах бол В1 аминдэм ихтэй махны төлөөлөл юм. В1 аминдэм дутагдвал сүүн хүчил зэрэг ядаргаа үүсгэх бодис хуримтлагдаж, ядрах шалтгаан болдог. Байцаа, гахайн мах нь биеийн ядаргааг багасгахад харилцан дэмжих нөлөө үзүүлж болно. Гэхдээ гахайн маханд ханасан өөх тос их байдаг бол байцаа өөх тосны солилцоонд тусалж, өөх тос биед хуримтлагдахаас сэргийлэхэд хувь нэмэр оруулдаг. Байцааг гахайн махтай хамт идэхэд амттай ч байдаг.
Алим, лууван, жижиг улаан лооль нэмбэл…ямар үр дүнтэй вэ?
Байцаатай хамт алим, лууван, жижиг улаан лооль идэж үзье. Алимд эслэгийн нэг төрөл болох пектин их байдаг тул гэдэсний эрүүл мэнд, өтгөн гадагшлах үйл явц, судасны эрүүл мэндэд тустай. Лууван, жижиг улаан лоольд оливын тос нэмбэл тэдгээрийн шим тэжээл биед сайн шимэгдэнэ. Улаан лоолийн ликопен зэрэг гол шим тэжээлийн идэвх нэмэгдэнэ. Ийм байцааны салатад өндөг, төмс (нүүрс ус) нэмбэл нэг удаагийн бүрэн хоол болно. Байцааны гол шим тэжээлүүд халуунд мэдрэмтгий тул аль болох түүхийгээр нь идэх нь зүйтэй.
