Buổi sáng vừa mở mắt đã thấy đầu đau nhói bất thường. Uống thuốc giảm đau đầu nhưng đến trưa lại nặng lên; nếu tình trạng này lặp đi lặp lại, khó có thể chỉ coi là mệt mỏi hay căng thẳng đơn thuần. Khi một cơn đau đầu mới xuất hiện và có xu hướng nặng hơn vào mỗi buổi sáng, đó có thể là tín hiệu của u não.
Tại Hàn Quốc, số bệnh nhân đến khám và điều trị vì u não đang tăng đều. Theo thống kê bệnh được người dân quan tâm của Cơ quan Đánh giá và Thẩm định Bảo hiểm Y tế, số bệnh nhân u não lành tính tăng 28%, từ 51.842 người năm 2021 lên 66.350 người năm 2025. Số bệnh nhân u não ác tính cũng tăng 13%, từ 11.945 người lên 13.488 người.
U não, tùy theo vị trí hình thành, có thể ảnh hưởng đến nhiều chức năng như vận động, ngôn ngữ, cảm giác, trí nhớ… Ngay cả khi không ác tính, khối u lớn lên vẫn có thể chèn ép các dây thần kinh xung quanh và gây triệu chứng.
Triệu chứng thường gặp nhất là đau đầu. Nếu cơn đau đầu mới xuất hiện, khác trước đây, nặng hơn vào buổi sáng và càng về sau càng trầm trọng thì cần đặc biệt lưu ý. Ngoài ra, tùy vị trí khối u, có thể xuất hiện nhiều triệu chứng như rối loạn thị trường, nôn ói, bất thường cảm giác, rối loạn ngôn ngữ, co giật… Đặc biệt, nếu khối u nằm ở thùy trán hoặc thùy thái dương, người bệnh có thể suy giảm trí nhớ hoặc khó kiểm soát cảm xúc.
Vấn đề là chỉ dựa vào triệu chứng thì rất khó nghĩ đến u não. Nhiều trường hợp bị rối loạn thị trường sẽ đến khoa mắt, nôn ói thì đến khoa tiêu hóa, thay đổi tính cách thì đến khoa tâm thần trước; trong quá trình đi qua nhiều chuyên khoa, chẩn đoán có thể bị trì hoãn.
Điều trị u não có nhiều hướng. Tùy theo loại u, vị trí, kích thước và tình trạng người bệnh, bác sĩ có thể điều trị đơn lẻ hoặc phối hợp phẫu thuật, xạ trị, hóa trị… Trong đó, mấu chốt là loại bỏ khối u tối đa bằng phẫu thuật, đồng thời giảm thiểu tổn thương mô não lành.
Kết quả điều trị khác biệt lớn tùy loại u. Theo Trung tâm Thông tin Ung thư Quốc gia, các u não lành tính như u màng não, u tuyến yên và u bao dây thần kinh có tỷ lệ sống sau 5 năm lần lượt là 95%, 97% và 94% — rất cao. Ngược lại, ung thư não và hệ thần kinh trung ương (xếp loại ác tính) có tỷ lệ sống tương đối sau 5 năm giai đoạn 2019-2023 chỉ đạt 39,1%. Đây là lý do phát hiện sớm và điều trị tích cực càng trở nên quan trọng.
Giáo sư phẫu thuật thần kinh Seo Young-beom, chuyên khoa u não, Bệnh viện Ansan thuộc Đại học Korea, cho biết xu hướng phẫu thuật ít xâm lấn gần đây đang được áp dụng ngày càng rộng rãi. Ông giải thích: “Phương pháp này chủ yếu áp dụng cho các khối u nền sọ như u tuyến yên. Do đưa ống nội soi và dụng cụ phẫu thuật qua đường mũi để tiếp cận tổn thương, so với phẫu thuật mở sọ, có thể giảm tối đa tổn thương không cần thiết đối với mô não lành và kỳ vọng hồi phục nhanh hơn”.
Trong trường hợp khó phẫu thuật hoặc nguy cơ tổn thương thần kinh cao, có thể cân nhắc phẫu thuật xạ trị định vị. Đây là phương pháp xác định chính xác vị trí tổn thương bằng MRI và CT, sau đó tập trung chiếu liều bức xạ cao; không gây đau và không cần rạch mở hộp sọ nên gánh nặng lên cơ thể thấp.
U não chưa xác định được nguyên nhân khởi phát chính xác nên cũng không có biện pháp phòng ngừa chắc chắn.
Giáo sư Seo Young-beom nhấn mạnh: “Nếu các triệu chứng như đau đầu hoặc rối loạn thị trường kéo dài, hoặc dù đã điều trị vẫn không cải thiện, cần xem xét liệu có phải vấn đề bắt nguồn từ não hay không”, đồng thời cho biết “trong những trường hợp này, việc đến khoa phẫu thuật thần kinh để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và, khi cần, xác định nguyên nhân trước bằng các xét nghiệm chuyên sâu như MRI hoặc CT là quan trọng cho chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời”.
