Mỗi khi Tập đoàn Hanmi bùng lên tranh chấp quyền điều hành và mâu thuẫn nội bộ, lại có một cụm từ được nhắc đi nhắc lại: “tinh thần Lim Sung-ki”. Khái niệm này, thường được xem là triết lý quản trị của cố Chủ tịch sáng lập, không được đóng khung trong một định nghĩa duy nhất. Tuy vậy, trong các tài liệu chính thức của doanh nghiệp, Chủ tịch Lim nêu “tôn trọng con người” và “sáng tạo giá trị” là tôn chỉ quản trị, đồng thời nhấn mạnh việc tiếp tục sáng tạo, đổi mới và dám thách thức, dựa trên niềm tin rằng có thể tạo ra những loại thuốc tốt hơn bằng chính công nghệ của chúng ta.
Hanmi có thực sự tiếp nối “tinh thần Lim Sung-ki” hay không? Đầu năm nay, khi bê bối quấy rối tình dục tại nhà máy Paltan bùng lên, cụm từ này cũng xuất hiện ngay trong giai đoạn tranh chấp giữa ông Shin Dong-kuk, Chủ tịch Hanyang Precision và là cổ đông cá nhân lớn nhất của Hanmi Science, với ông Park Jae-hyun, CEO chuyên nghiệp của Hanmi Pharmaceutical khi đó. Khi ấy, xuất hiện nghi vấn một lãnh đạo cấp cao tại nhà máy Paltan có hành vi sai phạm tình dục, và ông Park (cựu CEO) cho rằng ông Shin đã can thiệp vào quá trình điều tra và kỷ luật đối với lãnh đạo này. Ông Shin phủ nhận.
Khi xung đột leo thang, bà Song Young-sook lên tiếng: “Cố Chủ tịch sáng lập Lim Sung-ki cũng nhấn mạnh rằng quản trị thế hệ tiếp theo của Hanmi cần lấy đội ngũ điều hành chuyên nghiệp làm trung tâm, còn cổ đông lớn nên hỗ trợ thông qua hội đồng quản trị, hướng tới một cấu trúc quản trị tiên tiến hơn”, đồng thời nhấn mạnh: “Để việc như thế này không tái diễn, đề nghị các nhà quản trị chuyên nghiệp ở từng công ty hoàn thiện hơn nữa các chế độ liên quan và hệ thống kiểm soát nội bộ theo hướng công bằng và minh bạch”. Thực chất, bà tái khẳng định tính độc lập của đội ngũ điều hành chuyên nghiệp trong bối cảnh nổ ra tranh cãi về việc ông Shin can dự vào điều hành.
Lần này, chính bà Song lại đứng trước yêu cầu phải được soi chiếu bằng cùng một nguyên tắc. Ông Kim Tae-ho, cựu CEO Cure Therapeutics, người từng làm việc tại Hanmi Pharmaceutical và từng qua văn phòng thư ký của Chủ tịch Lim Sung-ki, nêu nghi vấn bà Song sử dụng thẻ tín dụng doanh nghiệp cho mục đích cá nhân. Ông Kim (cựu CEO) nhấn mạnh: “Tinh thần Lim Sung-ki cần được khôi phục”, đồng thời nói: “Cố Chủ tịch nhấn mạnh quản trị tuân thủ pháp luật, và để làm được điều đó thì cơ chế tự chấn chỉnh và hệ thống kiểm soát nội bộ phải vận hành”.
Hiện các tình tiết thực hư của nghi vấn do ông Kim nêu ra vẫn chưa được xác nhận. Tuy nhiên, vấn đề không phải là phân xử ai đúng ai sai. Sẽ không có nhiều ý kiến khác nhau về việc: trong tranh cãi quanh nghi vấn ông Shin can dự điều hành, nguyên tắc về tính độc lập của đội ngũ điều hành chuyên nghiệp và “tôn trọng con người” cần được áp dụng; còn trong nghi vấn thẻ tín dụng doanh nghiệp quanh bà Song, nguyên tắc về kiểm soát nội bộ công bằng và minh bạch cũng phải được áp dụng y như vậy. Nếu đó là khoản hỗ trợ có thể nhận theo quy định của công ty, thì chỉ cần công khai căn cứ; nếu vượt ra ngoài quy định, thì thu hồi là xong. Việc ông Shin tham gia vào điều hành cũng vậy: nếu đó là vai trò chính đáng của cổ đông lớn, thì cần giải thích phạm vi và căn cứ. Hội đồng quản trị và ủy ban kiểm toán sẽ đưa ra phán quyết.
Mỗi khi Tập đoàn Hanmi phát sinh xung đột, “tinh thần Lim Sung-ki” lại được gọi ra như một thước đo để đánh giá hành vi của phía đối diện. Nhưng trước khi yêu cầu đối phương tuân theo tinh thần Lim Sung-ki, câu hỏi đặt ra là liệu đã từng tự áp cùng một thước đo cho chính mình hay chưa. “Tôn trọng con người” có thể được chứng minh bằng việc bảo vệ nạn nhân và tiến hành điều tra độc lập; mô hình điều hành chuyên nghiệp có thể được chứng minh bằng các quy định làm rõ giới hạn can thiệp của cổ đông lớn; còn công bằng và minh bạch có thể được chứng minh bằng quy trình kiểm toán kiểm soát việc chủ sở hữu sử dụng tài sản của công ty.
Điều Tập đoàn Hanmi đang thiếu không phải là người nói về “tinh thần Lim Sung-ki”. Đã có quá nhiều người nói về điều đó. Thứ còn thiếu là một hệ thống bảo đảm tinh thần ấy được áp dụng không ngoại lệ, kể cả với cổ đông lớn nhất và gia đình nhà sáng lập. Mong rằng tinh thần của nhà sáng lập sẽ không chỉ là khẩu hiệu được gọi ra mỗi khi có tranh chấp, mà sẽ còn là nguyên tắc thực sự chi phối hoạt động quản trị.
