Một nghiên cứu công bố gần đây trên tạp chí quốc tế "Psychiatry Research" cho thấy, người trưởng thành trẻ tuổi tại Hàn Quốc có triệu chứng trầm cảm đối mặt nguy cơ gan nhiễm mỡ cao hơn khoảng 2 lần; mức độ trầm cảm càng nặng, nguy cơ này càng tăng. Đây cũng là nghiên cứu đầu tiên phân tích mối liên quan giữa triệu chứng trầm cảm và gan nhiễm mỡ trên một mẫu đại diện cho nhóm người trưởng thành trẻ tuổi tại Hàn Quốc.
Nhóm nghiên cứu gồm Giáo sư Heo Yeon (Khoa Y học Gia đình, Bệnh viện Seoul St. Mary thuộc Đại học Công giáo), Giáo sư Oh Sang-hoon (Khoa Tâm thần, Bệnh viện Đại học Eulji Uijeongbu) và Giáo sư Nam Ga-eun (Khoa Y học Gia đình, Bệnh viện Guro thuộc Đại học Korea) ngày 28 cho biết họ đã phân tích mối tương quan giữa triệu chứng trầm cảm và gan nhiễm mỡ ở 7.831 người. Mẫu nghiên cứu được chọn từ 10.955 người trưởng thành 19-44 tuổi tham gia Khảo sát Sức khỏe và Dinh dưỡng Quốc gia Hàn Quốc (KNHANES) giai đoạn 2014-2022, sau khi loại trừ những người được xác định dương tính với viêm gan B hoặc C, hoặc uống rượu ở mức từ trung bình trở lên. Nhóm nghiên cứu đánh giá triệu chứng trầm cảm bằng bảng hỏi PHQ-9, một công cụ sàng lọc được sử dụng rộng rãi trên thế giới; gan nhiễm mỡ được xác định theo chỉ số gan nhiễm mỡ (HSI).
Kết quả phân tích cho thấy, ở nhóm có triệu chứng trầm cảm (PHQ-9 từ 10 điểm trở lên), tỷ lệ hiện mắc gan nhiễm mỡ là 33,9%, cao hơn nhóm không có triệu chứng trầm cảm (23,8%). Ngay cả khi đã hiệu chỉnh theo các yếu tố kinh tế - xã hội, thói quen sinh hoạt và bệnh lý đi kèm của người tham gia, nhóm có triệu chứng trầm cảm vẫn có nguy cơ gan nhiễm mỡ cao hơn khoảng 2 lần.
Nguy cơ gan nhiễm mỡ cũng tăng theo mức độ nặng của triệu chứng trầm cảm. Cụ thể, so với nhóm có triệu chứng trầm cảm mức tối thiểu (PHQ-9 0-4 điểm), nhóm trầm cảm mức trung bình (PHQ-9 10-14 điểm) có nguy cơ gan nhiễm mỡ cao hơn khoảng 1,95 lần, còn nhóm trầm cảm nặng (PHQ-9 từ 15 điểm trở lên) cao hơn khoảng 2,41 lần. Ngoài ra, ở nhóm thanh niên bị béo phì hoặc rối loạn lipid máu, mối liên hệ giữa triệu chứng trầm cảm và gan nhiễm mỡ thể hiện mạnh hơn. Nhóm nghiên cứu giải thích: “Điều này có thể được hiểu là, thanh niên càng dễ tổn thương về mặt chuyển hóa thì tác động của triệu chứng trầm cảm lên gan nhiễm mỡ càng lớn”.
Cho đến nay, phần lớn các nghiên cứu về mối tương quan giữa triệu chứng trầm cảm và gan nhiễm mỡ chủ yếu tập trung vào nhóm trung niên - cao tuổi, người phương Tây hoặc một số nhóm nguy cơ cao cụ thể. Nhóm nghiên cứu cho biết: “Thực tế là trước đây còn thiếu các nghiên cứu trên người châu Á trẻ tuổi, nhóm mà bất thường chuyển hóa thường xuất hiện tương đối sớm và có khả năng hồi phục cao thông qua cải thiện lối sống”. Đồng thời, họ nói thêm: “Nghiên cứu lần này có ý nghĩa khi là nghiên cứu đầu tiên phân tích mối liên quan giữa triệu chứng trầm cảm và gan nhiễm mỡ trên một mẫu đại diện cho người trưởng thành trẻ tuổi tại Hàn Quốc, nhằm bổ sung những hạn chế đó”.
Giáo sư Heo Yeon, Khoa Y học Gia đình của Bệnh viện Seoul St. Mary, nhấn mạnh: “Nghiên cứu này một lần nữa xác nhận rằng triệu chứng trầm cảm không chỉ là vấn đề sức khỏe tinh thần đơn thuần mà còn liên quan chặt chẽ với các bệnh chuyển hóa như gan nhiễm mỡ”. Ông nói thêm: “Với thanh niên than phiền về triệu chứng trầm cảm, cần quản lý tích hợp, không chỉ đánh giá sức khỏe tinh thần mà còn xem xét đồng thời sức khỏe chuyển hóa như cân nặng, đường huyết, chỉ số lipid và sức khỏe gan”.
Ngày 28-07 là “Ngày Viêm gan Thế giới” do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) quy định. Ngày này được thiết lập nhằm nâng cao nhận thức về nguy cơ viêm gan virus, bao gồm viêm gan B và C, đồng thời mở rộng xét nghiệm, phòng ngừa và điều trị. Năm nay, thông điệp được đưa ra là hạ thấp các rào cản để tăng tốc mục tiêu loại bỏ viêm gan virus khỏi mối đe dọa y tế công cộng vào năm 2030. Gan nhiễm mỡ có nguyên nhân khác với viêm gan virus, nhưng nếu nặng lên có thể dẫn tới xơ gan hoặc ung thư gan, vì vậy nhân dịp này cũng cần xem xét sức khỏe gan một cách toàn diện.
Gan nhiễm mỡ là tình trạng mỡ tích tụ quá mức trong tế bào gan; khi mỡ tích tụ ở từ 5% tế bào gan trở lên thì được chẩn đoán là gan nhiễm mỡ. Đây là bệnh gan mạn tính rất phổ biến, xuất hiện ở khoảng 30% người trưởng thành trên toàn thế giới và khoảng 30-40% người trưởng thành trong nước. Do đa số không có triệu chứng đặc biệt, nhiều trường hợp được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe định kỳ. Ở giai đoạn đầu, bệnh có thể cải thiện nhờ thay đổi lối sống và giảm cân; tuy nhiên nếu tiến triển nặng có thể chuyển sang viêm gan nhiễm mỡ hoặc xơ hóa gan, xơ gan, ung thư gan… Vì vậy, chẩn đoán sớm và quản lý đều đặn là rất quan trọng.
