Novartis đã dừng phát triển ứng viên thuốc chống ung thư “Lu-NeoB”, loại thuốc được thiết kế để tìm đến tế bào ung thư và tập trung truyền tia xạ. Nguyên nhân là dữ liệu từ thử nghiệm lâm sàng giai đoạn đầu chưa cho thấy đủ cơ sở để đưa chương trình sang các bước phát triển tiếp theo.
Cách điều trị này được gọi là liệu pháp đồng vị phóng xạ gắn phối tử (Radioligand Therapy - RLT). Phương pháp này gắn một đồng vị phóng xạ vào chất có khả năng nhận diện mục tiêu đặc hiệu trên tế bào ung thư, từ đó phát bức xạ ngay gần khối u.
Ngày 21/07 (giờ địa phương), Novartis thông báo đã quyết định dừng phát triển mới và dừng các thử nghiệm lâm sàng tiếp theo đối với ứng viên liệu pháp đồng vị phóng xạ gắn phối tử “Lutetium-NeoB (Lu-NeoB)”. Công ty cho biết quyết định được đưa ra sau khi đánh giá dữ liệu lâm sàng giai đoạn đầu không cung cấp đủ bằng chứng để chuyển sang giai đoạn phát triển tiếp theo. Tuy nhiên, Novartis nhấn mạnh không ghi nhận vấn đề an toàn mới hoặc ngoài dự kiến; các bệnh nhân đã tham gia thử nghiệm sẽ tiếp tục được theo dõi theo kế hoạch thử nghiệm hiện hành.
Lu-NeoB được thiết kế để nhắm vào thụ thể peptide giải phóng gastrin (Gastrin-Releasing Peptide Receptor - GRPR), vốn xuất hiện ở nhiều khối u đặc như một số ung thư vú và ung thư tuyến tiền liệt, rồi đưa đồng vị phóng xạ lutetium-177 đến đích. Liệu pháp đồng vị phóng xạ gắn phối tử là cách kết hợp đồng vị phóng xạ với một chất nhận diện mục tiêu đặc hiệu trên tế bào ung thư nhằm tập trung bức xạ vào khối u. Novartis đã đánh giá Lu-NeoB theo hướng phối hợp với các thuốc chống ung thư khác ở ung thư vú tiến triển và nhiều khối u đặc biểu hiện GRPR.
Dù dừng phát triển một ứng viên cụ thể, Novartis khẳng định định hướng đầu tư vào liệu pháp đồng vị phóng xạ gắn phối tử không thay đổi.
Ông Vasant Narasimhan, Tổng giám đốc điều hành (CEO) của Novartis, nói: “Ngay cả sau khi dừng phát triển Lu-NeoB, cam kết của công ty đối với phương thức điều trị này hoàn toàn không thay đổi”.
Công ty đang mở rộng mảng kinh doanh liên quan, tập trung vào thuốc điều trị ung thư tuyến tiền liệt "Pluvicto" và thuốc điều trị u thần kinh nội tiết "Lutathera". Doanh thu quý 2-2026 của Pluvicto đạt 651 triệu USD (khoảng 9.600 tỉ won), tăng 43% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng phản ánh việc sử dụng nhiều hơn ở bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt kháng thiến di căn, ở giai đoạn trước khi bắt đầu hóa trị liệu nhóm taxane như docetaxel - loại thuốc ức chế phân chia tế bào ung thư - đồng thời khả năng tiếp cận điều trị cũng được mở rộng.
Việc phát triển các sản phẩm kế tiếp trong danh mục cũng đang được tiếp tục. Liệu pháp đồng vị phóng xạ gắn phối tử nền actinium-225 nhắm vào ung thư tuyến tiền liệt “225Ac-PSMA-617” đang được đánh giá trong thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 1. Ngoài ra, các ứng viên nhắm vào nhiều mục tiêu khác như DLL3 và HER2, cũng như protein hoạt hóa nguyên bào sợi (FAP) thường xuất hiện nhiều ở mô quanh khối u, đã bước vào các thử nghiệm lâm sàng giai đoạn sớm và trung gian.
Bên cạnh liệu pháp đồng vị phóng xạ gắn phối tử, Novartis cũng song song đầu tư vào thuốc liên hợp kháng thể–thuốc (Antibody-Drug Conjugate - ADC). Gần đây, công ty đã đạt thỏa thuận mua lại Myricx Bio của Anh - đơn vị sở hữu ứng viên ADC ở giai đoạn tiền lâm sàng và công nghệ đưa thuốc mới - với khoản trả trước 1,1 tỉ USD (khoảng 1,62 nghìn tỉ won), và tổng giá trị tối đa 1,5 tỉ USD (khoảng 2,22 nghìn tỉ won) nếu tính cả các khoản theo thành tích. Đây là bước đi nhằm củng cố chiến lược thuốc chống ung thư, trong đó lựa chọn linh hoạt giữa liệu pháp đồng vị phóng xạ gắn phối tử và ADC tùy theo loại ung thư và đặc tính bệnh.
