Công việc quá nặng nề và vượt quá sức chịu đựng đến mức mệt mỏi tột độ, thậm chí đánh mất cả nhiệt huyết và cảm giác thành tựu trong công việc, ở trạng thái “kiệt sức (burnout)” thì ai cũng có thể nghĩ đến chuyện nghỉ việc. Tuy nhiên, phần lớn nhân viên văn phòng thường không thể nghỉ việc vì lý do tài chính. Dù có gán cho công việc nhiều ý nghĩa và làm với tất cả nhiệt tình đến đâu, khi kiệt sức ập đến thì ai cũng dễ rơi vào trạng thái uể oải, mất động lực. Hãy cùng tìm hiểu các cách ứng phó để ngăn tình trạng kiệt sức ở nhân viên văn phòng tiến triển đến mức phải cân nhắc nghỉ việc.
◆ Xem xét kỹ lưỡng lý do muốn nghỉ việc
Nếu chỉ vì công việc hiện tại vất vả mà nghỉ, về sau bạn có thể sẽ phải làm còn nhiều hơn. Theo các nhà tâm lý học lâm sàng, khi quyết định bắt đầu một công việc mới, thông thường bạn sẽ phải dành nhiều thời gian làm việc hơn, tương ứng với khối lượng công việc trước đó. Vì vậy, trước khi rời công ty hiện tại, bạn cần suy nghĩ thật kỹ xem điều gì ẩn sau mong muốn nghỉ việc của mình. Hãy cân nhắc xem có phải khối lượng công việc quá lớn đến mức không thể gánh nổi, hay nguyên nhân nằm ở các mối quan hệ nơi công sở, hoặc do đặc điểm tính cách của chính bạn.
◆ Tự tìm ra khuôn mẫu hành vi gây vấn đề của bản thân
Khi bạn kiệt sức và cảm thấy chán chường, khoảng 98% trách nhiệm có thể quy cho môi trường làm việc. Nhưng với 2% còn lại, bạn cần tự hỏi bản thân vấn đề nằm ở đâu. Ví dụ, có thể bạn không biết từ chối khi ai đó nhờ vả, hoặc có thói quen coi mọi mục trong danh sách việc cần làm đều quan trọng như nhau. Những thói quen này, dù bạn có đổi nơi làm việc, vẫn có thể tiếp tục dẫn đến kiệt sức. Bạn cần tự nhận diện các khuôn mẫu hành vi có vấn đề của mình.
◆ Ngừng theo đuổi "nhiệt huyết" quá mức, hãy lùi lại một bước để quan sát
Một công việc được gán nhiều ý nghĩa cũng có thể gây kiệt sức chẳng kém gì một công việc vô nghĩa. Nhiều người cho rằng mình có đam mê với điều gì đó, nhưng những người không tìm thấy điều đó trong công việc thường báo cáo mức độ hài lòng thấp, xung đột với đồng nghiệp và làm việc quá sức. Theo các nghiên cứu liên quan, người ta từng suy đoán rằng những người đam mê nhất sẽ làm việc giỏi nhất, nhưng thực tế lại ngược lại. Thậm chí, người càng đam mê càng dễ làm việc trong thời gian dài, sao nhãng các phần khác của cuộc sống và bị căng thẳng lấn át.
Điều thực sự cần thiết trong công việc không phải là “ý nghĩa” hay “đam mê”. Quan trọng hơn là tính tự chủ và năng lực, tức là nâng cao mức độ thành thạo trong công việc mình làm và cảm giác được kết nối với người khác.
◆ Chỉ nỗ lực với những gì bạn có thể kiểm soát
Theo một nhóm nghiên cứu của Trường Y Harvard, các chương trình phúc lợi tại nơi làm việc của các tập đoàn lớn rốt cuộc đã không cải thiện được những chỉ số sức khỏe chủ chốt như nghỉ làm, hiệu suất công việc và chi phí chăm sóc sức khỏe. Điều quan trọng không phải là chương trình phúc lợi, mà là sự thay đổi trong văn hóa doanh nghiệp. Hãy xem xét mọi hệ thống và quy trình mà bạn tham gia, rồi tự hỏi: “Tôi có thể kiểm soát điều gì?”, “Tôi có thể tác động đến điều gì?”, và “Tôi tuyệt đối không thể kiểm soát được điều gì?”. Sau đó, ít nhất hãy nỗ lực để kiểm soát những gì bạn có thể kiểm soát.
◆ Thực hiện những kỳ nghỉ ý nghĩa, không liên quan đến công việc
Bạn cần một sự nghỉ ngơi có ý nghĩa, không chỉ là đi dạo hay gọi điện cho bạn bè. Ngay cả việc nghỉ ngơi cũng không nên khiến bạn cảm thấy đó là “việc phải làm”. Dù là ngủ trưa hay chơi trống, việc nghỉ ngơi phải hoàn toàn không liên quan đến công việc. Bạn cũng có thể chia sẻ với người khác, chẳng hạn giới thiệu cho bạn bè một cung đường leo núi mà bạn yêu thích. Chỉ cần dù trong thời gian ngắn, bạn có thể nghỉ ngơi thật sự mà không dính dáng đến môi trường công việc, bạn cũng có thể khôi phục lại vai trò đúng đắn của mình trong công việc.
