Gần đây, tôi được mời làm diễn giả tại Nhóm Nghiên cứu Chống lão hóa thuộc Hội Phẫu thuật Tạo hình & Tái tạo Hàn Quốc và đã tham gia thuyết trình. Trong một buổi gặp gỡ quy tụ những chuyên gia căng da mặt hàng đầu trong nước, việc một bác sĩ chủ yếu làm phẫu thuật xương lại đi nói về “căng” cũng khiến tôi khá hồi hộp, nhưng phản ứng tại chỗ rất ấm áp. Có lẽ bởi ngay cả với các bậc thầy căng da mặt, “má chảy xệ sau phẫu thuật tạo hình đường nét khuôn mặt” vẫn là một lĩnh vực khó gỡ, khiến người ta cảm thấy bức bối ở đâu đó.
Căng da mặt là phẫu thuật kéo nâng các mô chủ yếu ở “lớp nông” như da và hệ cân cơ nông (SMAS) khi độ đàn hồi da suy giảm do lão hóa; về cơ bản đây là phẫu thuật dành cho người lớn tuổi. Khi người trẻ cân nhắc căng da mặt, một trong các nguyên nhân là tình trạng má chảy xệ phát sinh sau phẫu thuật tạo hình đường nét khuôn mặt. Tuy nhiên, nói ngay kết luận thì các phương pháp căng da mặt thông thường chủ yếu áp dụng cho người lớn tuổi (như căng SMAS hay căng deep-plane, v.v.) rất khó trở thành giải pháp căn cơ cho tình trạng má chảy xệ sau phẫu thuật tạo hình đường nét khuôn mặt.
Bởi vì má chảy xệ xuất hiện sau tạo hình đường nét khuôn mặt như phẫu thuật gò má có biểu hiện hoàn toàn khác với lão hóa. Vấn đề không phải là da bị giãn; nguyên nhân chính là trong quá trình mổ, xương và cơ bị tụt xuống dưới, khiến vị trí khối mỡ vùng gò má vốn nằm phía trên cũng hạ theo.
Tôi ví tình huống này như “móc treo và khăn”. Nếu lão hóa là trạng thái cả móc treo lẫn khăn đều đã cũ, thì chảy xệ sau phẫu thuật tạo hình đường nét khuôn mặt là tình huống chiếc khăn vẫn ổn nhưng “móc treo (xương và cơ)” nâng đỡ nó lại rơi tụt xuống.
Giải pháp phải đi theo nguyên nhân. Với chiếc khăn bị chùng do móc treo rơi xuống, để làm khăn căng phẳng thì cần nâng móc treo lên.
Khi mỡ má chảy xệ xuống do phẫu thuật tạo hình đường nét khuôn mặt không đúng, nguyên nhân không nằm ở mỡ má mà ở xương và cơ. Khi nâng xương và cơ lên, mỡ má sẽ được nâng lên theo.
Nhưng nếu móc treo hạ xuống khiến khăn chạm sàn, mà ta giữ nguyên móc treo rồi chỉ cắt và khâu lại chiếc khăn, liệu kết quả có thể tự nhiên không? Việc căng da mặt không phù hợp với má chảy xệ sau phẫu thuật tạo hình đường nét khuôn mặt cũng tương tự như vậy.
Khi nguyên nhân nằm ở “tầng sâu” mà chỉ kéo phần “bề mặt”, về mặt giải phẫu sẽ cho kết quả thiếu tự nhiên. Da bên ngoài bị kéo căng, nhưng khối mỡ má bị chảy xệ lại vẫn nằm nguyên bên trong; bên trong thì chùng, bên ngoài thì căng, rất dễ tạo ra dáng mặt gượng gạo như “túi rút”.
Xem YouTube hay quảng cáo, ta thường gặp những người nói rằng sau phẫu thuật tạo hình đường nét khuôn mặt cần “chăm sóc” đều đặn bằng các thủ thuật. Nhưng với má chảy xệ do phẫu thuật tạo hình đường nét khuôn mặt bị làm sai, các thủ thuật như nâng chỉ hay laser không thể tạo ra thay đổi mang tính căn cơ. Chúng chỉ khiến trông có vẻ ít chảy xệ hơn trong thời gian ngắn, như thể đang được “chăm sóc”. Căng da mặt (bóc tách diện rộng và cắt da thừa) có hiệu quả hơn một chút, nhưng xét về nguyên lý, Căng da mặt tầng sâu dưới màng xương (Subperiosteal Midface Lift) mới là lựa chọn phù hợp hơn về mặt giải phẫu. Bởi nó giúp nhấc "chiếc móc áo" – tức là xương và cơ – trở lại vị trí ban đầu.
Nguyên tắc quan trọng nhất trong phẫu thuật thẩm mỹ là tìm “giải pháp phù hợp với nguyên nhân”. Nhưng còn quan trọng hơn nữa chính là “phòng ngừa”.
Nếu đang cân nhắc phẫu thuật tạo hình đường nét khuôn mặt, hẳn bạn đã từng nghe câu: “Má chảy xệ sau phẫu thuật tạo hình đường nét khuôn mặt là điều không thể tránh khỏi”. Vấn đề là lập luận này dẫn tới logic rằng sau tạo hình đường nét khuôn mặt thì hãy quản lý bằng thủ thuật và giải quyết bằng một ca mổ khác, cuối cùng lại kích thích thêm các thủ thuật và phẫu thuật bổ sung.
Điều đáng lo hơn là ngày càng có nhiều nơi quảng bá việc thực hiện đồng thời phẫu thuật tạo hình đường nét khuôn mặt và căng da mặt như một ưu điểm. Không chỉ dừng ở logic “mài xương nhiều thì có thể chảy xệ nên kéo trước”, mà còn có trường hợp được “đóng gói” như kiểu “để mài nhiều hơn nên kéo nhiều hơn”. Nghe qua có thể cảm thấy như một ca mổ mạnh và hiệu quả hơn. Nhưng hiển nhiên, nếu giảm xương quá mức, sự gượng gạo của khuôn mặt lại càng nặng hơn.
Bản chất của tạo hình đường nét khuôn mặt không phải là mài xương thật nhiều, mà là tạo ra “dáng mặt tự nhiên và đẹp”. Một khuôn mặt bị mài xương quá mức đến mức mô mềm chảy xệ rồi lại bị kéo căng cưỡng ép chắc chắn không thể đẹp một cách tự nhiên. Má chảy xệ sau phẫu thuật tạo hình đường nét khuôn mặt không phải là số phận tất yếu cứ mài xương là sẽ xảy ra. Điểm then chốt là ngay từ đầu phải phẫu thuật sao cho không phát sinh chảy xệ. Xin hãy nhớ: không phải “chảy xệ là đương nhiên, sau này kéo lên là xong”, mà là phải mổ ngay từ đầu để chảy xệ không xảy ra.
