Các thành phần có vị đắng trong cacao, trái cây mọng nước, trà, rượu vang có thể kích thích não bộ theo cách tương tự như tập thể dục, theo kết quả nghiên cứu trên động vật.
Gần đây, theo nghiên cứu của nhóm giáo sư Naomi Osaka-be từ Đại học Công nghiệp Shibaura Nhật Bản được công bố trên tạp chí “Current Research in Food Science”, các thành phần flavanol có trong một số thực phẩm có thể gây ra phản ứng não bộ không phải thông qua sự hấp thụ vào dòng máu mà thông qua kích thích các dây thần kinh cảm giác liên quan đến vị đắng.
Cụ thể, sự kích thích từ việc tiêu thụ flavanol, đặc biệt là kích thích vị đắng, được truyền đến hệ thần kinh trung ương, gây ra phản ứng căng thẳng và có thể cải thiện trí nhớ ngắn hạn cũng như có tác động tích cực đến hệ tuần hoàn. Giáo sư Osaka-be, người đầu tiên đưa ra khả năng này, cho biết: "Điều ấn tượng là hiệu ứng tăng cường hoạt động não bộ đã xuất hiện ngay cả với liều lượng rất thấp."
Khi nhóm nghiên cứu tiêm một liều flavanol cho chuột, hoạt động tự phát của chúng đã tăng lên và khả năng thực hiện bài kiểm tra trí nhớ được cải thiện. Đồng thời, cũng có thể xác nhận rằng các vùng não liên quan đến sự chú ý, tỉnh táo và điều chỉnh căng thẳng đã được kích hoạt nhanh chóng.
Vì lượng flavanol mà con người tiêu thụ thực sự vào dòng máu là rất ít, nhóm nghiên cứu đã giải thích rằng chất này có khả năng ảnh hưởng đến chức năng não và tim thông qua việc kích thích các dây thần kinh cảm giác hơn là được hấp thụ.
Nhóm nghiên cứu đã giải thích phản ứng này như một ví dụ về khái niệm “dinh dưỡng cảm giác”, trong đó hương vị và cảm giác vật lý của thực phẩm có thể trực tiếp điều chỉnh các chức năng sinh học. Điều này có nghĩa là có khả năng dẫn đến việc phát triển thực phẩm có hương vị và lợi ích sinh lý đồng thời trong tương lai.
Phản ứng này tương tự như sự kích hoạt tạm thời của hệ thần kinh giao cảm xảy ra trong khi tập thể dục nhẹ. Trạng thái căng thẳng ngắn hạn được gọi là “phản ứng chiến đấu-chạy trốn” có thể nâng cao sự tập trung và tỉnh táo.
Giáo sư Osaka-be cho biết: "Rõ ràng là thực phẩm lành mạnh góp phần duy trì và cải thiện sự cân bằng, nhưng cơ chế hoạt động của nó vẫn chưa được làm sáng tỏ đầy đủ" và "nghiên cứu này đã xác nhận tiềm năng của hương vị thành phần thực phẩm trong việc điều chỉnh các chức năng sinh học."
Tuy nhiên, nghiên cứu này dựa trên thí nghiệm trên động vật và có giới hạn là thực phẩm thực tế có nhiều hợp chất hoạt động đồng thời. Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng cần có các nghiên cứu quy mô lớn trên con người để xác nhận liệu hiệu ứng quan sát được trên chuột có xuất hiện tương tự ở con người hay không.
Liên quan đến dinh dưỡng cảm giác, bác sĩ thần kinh Johnson Moon từ Trung tâm Y tế St. Jude ở Providence, Mỹ đã chỉ ra rằng công chúng và giới y tế chưa nhận thức đầy đủ rằng “hương vị” của các phân tử hoặc hợp chất cụ thể có thể gây ra những thay đổi nhanh chóng và lớn trong não.
Ông cho biết rằng vẫn còn thiếu bằng chứng để khuyến nghị thực phẩm như sô cô la đen cho mục đích sức khỏe, và lượng calo, đường và chất béo có thể làm giảm lợi ích tiềm năng.
Giáo sư Osaka-be đã đề cập rằng trong các nghiên cứu dài hạn trước đây trên con người, flavanol trong cacao đã cho thấy lợi ích đối với chức năng tim mạch và nhận thức, và hiện tại, ông khuyến nghị chế độ ăn uống cân bằng tập trung vào thực phẩm thực vật.
