“Эмийн сан гурван сарын бүх эмийг алдаагүй бэлтгэсэн эсэхийг нэг бүрчлэн шалгадаг хүн хаана байх вэ дээ. Зүгээр л итгээд уудаг шүү дээ. Оройн ээлжид ажиллаж байсан сувилагч алдааг олоогүй бол⋯ Бодохоос ч аймшигтай байна.”
Ян Ги Жон (58) өнгөрсөн хавар хар дарсан зүүд болон үлдэх шахсан явдлыг эргэн дурсахдаа нүдээ ойр ойрхон анив.
Эцэг эхийн өдөр болоход тав хоног үлдсэн тавдугаар сарын 3-нд түүний 84 настай эх шоконд орж унажээ. Энэ нь дөрөвдүгээр сарын 16, дөрөвдүгээр сарын 17, тавдугаар сарын 2-ны дараа зөвхөн энэ онд дөрөв дэх удаагаа ухаан алдсан тохиолдол байв.
Ян “Олон эмнэлгээр явсан ч шалтгааныг нь олж чадаагүй. Шинжилгээний бүх үзүүлэлт хэвийн байсан” гээд “80 насыг хол давсан эх минь үхэл ойртсоныг мэдэрч, амьдралаа цэгцэлж эхлэх хэмжээнд хүрсэн” хэмээн дурсав.
Төстэй харагддаг хоёр эмийн үүсгэсэн гинжин нөлөө
Учир шалтгаан нь санаанд оромгүй энгийн зүйл байжээ.
Яны эх Инчон хотын нэгэн эмнэлэгт хэвтсэн тавдугаар сарын 3-ны орой жороор олгосон эмийг шалгаж байсан сувилагч Яныг дууджээ.
“Таны эх чихрийн шижинтэй юу?” “Огт үгүй. Насан туршдаа чихрийн шижингүй явсан хүн.”
“Хачирхалтай юм. Эмийн уутанд цусан дахь сахарыг бууруулдаг эм байна.”
Ян тэр даруй эхийнхээ эмийн уутнуудыг шалгав. Тэнд цусан дахь сахарыг бууруулдаг метформин гидрохлорид болон глибенкламидыг хослуулсан шахмал эм буюу Глуриад байжээ. Эдгээр хоёр идэвхт бодисыг эмийн эмчилгээ хийсэн ч цусан дахь сахар нь хангалттай буурдаггүй чихрийн шижинтэй өвчтөнд хоёрдугаар шатны эмчилгээ болгон хэрэглэдэг.
Сувилагчийн мэдээллийг авсан эмчлэгч эмч “Цусан дахь сахар бууруулах эмээс шалтгаалж гипогликеми үүссэн байж болзошгүй” гээд “Өвчтөн өмнө нь чихрийн шижинтэй байгаагүй бөгөөд жор дээр Глуриадтай төстэй хэлбэртэй магнийн бэлдмэл бичсэнээс үзвэл эмийг андуурч бэлтгэн олгосон бололтой” гэсэн дүгнэлт гаргажээ.
Эмийг ууж дуусахад 36 хоног үлдсэн үед шалгахад Глуриад агуулсан 22 уут байжээ. Үүний долоон уутанд тус бүр хоёр Глуриад байсан бол Глуриад болон Магнес магнийн бэлдмэл тус бүр нэг ширхэг орсон уут ч хэд хэд байв.
Жорын дагуу эдгээр бүх уутанд зөвхөн хоёр ширхэг Магнес байх ёстой байжээ.
Эмийн сан алдаагаа хүлээн зөвшөөрч, хохирол барагдуулахаар болов
Глуриадын үйлдвэрлэгч Дэүн Фармасьютикал эмийн зааварт уг эм нь сүүн хүчлийн хүнд хэлбэрийн ацидоз буюу лактат ацидоз, эсвэл гипогликеми үүсгэж болзошгүйг анхааруулсан байдаг. Иймээс хоол хүнс хангалтгүй хэрэглэдэг, шим тэжээлийн дутагдалтай өвчтөн, ялангуяа өндөр настанд Глуриадыг маш болгоомжтой хэрэглэх шаардлагатай.
“36 хоногийн эмийн 22 уутанд буюу ойролцоогоор 61 хувьд нь цусан дахь сахар бууруулах эм байсан. Энгийнээр тооцвол эх минь арван хоног тутмын зургаад нь буруу эм уусан гэсэн үг. Мэдээж яг хэдийг уусныг тогтоох боломжгүй.”
Ян уг эмийг бэлтгэн олгосон Сөүл хотын нэгэн их сургуулийн эмнэлгийн урд байрлах томоохон эмийн санд гомдол гаргажээ.
Эмийн сангийн эрхлэгч эм зүйч Янд өгсөн гараар бичсэн уучлалын захидалдаа “Эм бэлтгэх бүх үйл явцыг машинаар автоматжуулсан байдаг. Хэлбэр, өнгө нь ижил бөгөөд зөвхөн тэмдэглэгээ нь өөр эм холилдсон гэж үзэж байна. Асуудал гаргасан гэж тогтоосон ажилтныг ажлаас халсан” гээд “Тухайн хүн болон гэр бүлийнхнийх нь туулсан зовлонд чин сэтгэлээсээ харамсаж байна” гэжээ.
Эмийн сан ийм явдал давтагдахаас сэргийлж эм бэлтгэн олголтыг шалгах хоёр ажилтан томилон, харилцан хяналт хийлгэхээр төлөвлөсөн байна. Мөн Яны эхэд учирсан хохирлыг даатгал болон бусад арга замаар зохих ёсоор барагдуулахаа мэдэгджээ.
Гэвч Ян “Буруу бэлтгэсэн эмээс болж удаан хугацаанд шууд хохирол амссан байхад эмийн сан биечлэн уучлал гуйхаасаа өмнө нөхөн төлбөр санал болгосныг ойлгоход бэрх” хэмээн шүүмжилжээ.
Эмийн салбарынхан “Жорыг санаатай өөрчилсөн үйлдлийг энгийн алдаанаас ялгах ёстой” гэв
Ийм төрлийн осол цөөнгүй гардаг. БНСУ-ын Эм зүйчдийн холбооны Өвчтөний аюулгүй байдал, эмийн удирдлагын хүрээлэнгийн хамгийн сүүлийн статистикаар 2025 онд эмийн санд эм бэлтгэн олгох явцад гарсан 1803 осол бүртгэгджээ.
Үүний 45 орчим хувь нь эм хэрэглэх давтамж эсвэл нэг удаад олгох хэмжээг андуурснаас үүдсэн байна. Яны эхийнхтэй адил эм зүйч огт өөр эм бэлтгэн олгосон 241 тохиолдол бүртгэгдсэн нь нийт ослын 13 орчим хувьтай тэнцжээ.
Эмийн салбарын нэгэн ажилтан Kormedi.com-д “Буруу бэлтгэсэн эмийн улмаас бодит хохирол амссан Яны эх болон гэр бүлийнхний сэтгэлийг бүрэн ойлгож байна. Гэхдээ эмийн сан алдаагаа идэвхтэй хүлээн зөвшөөрч, холбогдох ажилтныг халсан төдийгүй дахин давтагдахаас сэргийлэх арга хэмжээ танилцуулсан учраас эмийн сангаас иргэний журмаар нэмэлт хариуцлага нэхэхэд хүндрэлтэй гэж үзэж байна” хэмээн тайлбарлав.
БНСУ-ын Эм зүйчдийн холбоо ч үүнтэй төстэй байр суурьтай байна.
Өнгөрсөн наймдугаар сард Жонбүк мужийн Жонжү хотод жор дээрх эм хэрэглэх хоногийг буруу шалгасан эм зүйчийг Эмийн тухай хууль зөрчсөн гэх үндэслэлээр мөрдөн шалгасан хэрэг гарсан. Үүнтэй холбогдуулан тус холбоо “Жорыг дур мэдэн өөрчлөх, засах зорилготой үйлдэл бус, эм бэлтгэх явцад гарсан энгийн эндүүрэл гэдгийг харгалзан үзэх ёстой” гэсэн дүгнэлт хүргүүлжээ.
Ерөнхийдөө эм зүйчийн эм бэлтгэн олгохдоо гаргасан алдаанд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх эсэхийг шийдэхдээ ‘Эмийн тухай хуулийн 26 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг’-ийг зөрчсөн эсэхийг гол асуудал болгодог. Учир нь тус заалтад ‘Эм зүйч эсвэл уламжлалт эмийн эм зүйч нь жор бичсэн эмч, шүдний эмч, уламжлалт анагаах ухааны эмч эсвэл малын эмчийн зөвшөөрөлгүйгээр жорыг өөрчлөх, засах замаар эм бэлтгэж болохгүй’ гэж заасан байдаг.
Гол асуудал нь санаатай бус алдааг хууль зөрчсөнд тооцох эсэхийг өөр өөрөөр тайлбарлах боломжтойд оршино. Шүүх өмнөх шийдвэрүүддээ “Эмийн тухай хуулийн 26 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэг нь санаатай гэмт үйлдэлд ял шийтгэл оногдуулах заалт” бөгөөд “эм бэлтгэх явцад гарсан энгийн эндүүрлийг жорыг санаатай өөрчилсөн гэж үзэхэд бэрх” хэмээн хэд хэдэн удаа дүгнэж байжээ.
Эм зүйчдийн холбооны дүгнэлтэд ч эдгээр шүүхийн шийдвэрийг үндэслэл болгосон байна. Өөрөөр хэлбэл, иргэний хариуцлагыг хангалттай нөхөн төлбөрөөр шийдвэрлэх боловч санаатай бус энгийн алдаанд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэж болохгүй гэж үзжээ.
Эмнэлгийн эрх зүйн өмгөөлөгч “Эмийг шалгах, хэрэглэх заавар өгөх үүргээ бүрэн биелүүлсэн гэж үзэж болох уу”
Харин хууль зүйн салбарын мэргэжилтнүүд өөрөөр үзэж байна. Тэд мэргэжлийн үйл ажиллагааны болгоомжгүй байдлаас хүний эрүүл мэндэд хохирол учруулсан үндэслэлээр гомдол гаргах бүрэн боломжтой гэж үзжээ.
Эмнэлгийн маргааны салбарын тэргүүлэх мэргэжилтнүүдийн нэг гэгддэг өмгөөлөгч Шин Хён Хо (Хэүл хуулийн товчоо) Kormedi.com-д өгсөн ярилцлагадаа “Санаатай бус, эм бэлтгэх явцад гарсан энгийн алдаа гээд эрүүгийн хариуцлага огт үүсэхгүй гэсэн үг биш” хэмээн онцлов.
Мэргэжлийн үйл ажиллагааны болгоомжгүй байдлаас бусдын эрүүл мэндэд хохирол учруулах гэдэг нь ажил үүргээ гүйцэтгэхдээ шаардлагатай анхаарал болгоомжийн үүргээ биелүүлээгүйгээс бусдад гэмтэл буюу бие махбодын хохирол учруулсан үед бүрдэх гэмт хэрэг юм. Санаатай бус боловч хайхрамжгүй, хайнга байдлаас бусдад хохирол учруулсан үед энэ гэмт хэрэг бүрдэх бөгөөд анхаарал болгоомжийн үүргээ зөрчсөн үйлдэл болон бусдын бие махбодод учирсан хохирлын хооронд шалтгаант холбоо байх ёстой.
Өмгөөлөгч Шиний тайлбарласнаар анхаарал болгоомжийн үүргээ зөрчсөн эсэхийг тогтоох гол шалгуур нь эрсдэлийг урьдчилан таамаглах боломж буюу үр дагаврыг урьдчилан харах боломж, мөн эрсдэлээс зайлсхийх боломж буюу үр дагаврыг таслан зогсоох боломж юм. Эрсдэлийг урьдчилан таамаглах боломж гэдэг нь ажил үүргээ гүйцэтгэх үедээ ‘ийм үйлдэл хийвэл бусад хүн гэмтэж болзошгүй’ гэсэн үр дагаврыг урьдчилан төсөөлөх боломжтой байсан эсэхийг хэлнэ. Харин эрсдэлээс зайлсхийх боломж нь ослоос сэргийлэх зохих арга хэмжээ авсан бол үр дагаврыг таслан зогсоож болох байсан эсэхийг үнэлдэг.
Өмгөөлөгч Шин “Эм бэлтгэх явцад алдаа гарах нь эм зүйчийн ажил үүргийн хүрээнд хэдийд ч тохиолдож болох зүйл” гэж хэлсэн ч “Эм зүйчийн үүрэгт бэлтгэсэн эмийг нарийн шалгаж, өвчтөнд эм хэрэглэх заавар өгөх ажил багтдаг. Иймээс ослоос сэргийлэх зохих арга хэмжээг хангалттай авсан гэж үзэх үндэслэл сул байна” хэмээн тайлбарлав.
Ян “Жил бүр 2000 орчим осол давтагдсаар байхад тохиолдол бүрийн буруутай этгээдийг тогтоох явцад хэрэглэгчийг хэн анхаарч байгаа юм бол гэсэн асуулт төрж байна” хэмээн гашуунаар инээмсэглэв.
Тэрбээр “Тэр сувилагч байгаагүй бол учир шалтгааныг нь ч мэдэлгүй эхийгээ алдах шахах байлаа. Эмнэлгийн үйлчилгээ хэрэглэгчийн хувьд ийм ослыг урьдчилан таамаглах ч, хариу арга хэмжээ авах ч боломжгүй шүү дээ” гээд “Эрүүгийн гомдол гаргах эсвэл иргэний журмаар тохиролцох асуудлаас үл хамааран эмнэлгийн үйлчилгээ хэрэглэгчдийн эрх ашгийг хамгаалахын төлөө шууд арга хэмжээ авахаар төлөвлөж байна” гэж нэмж хэлэв.
