Цусны бүлэн бидний боддогоос ч амархан үүсдэг. Удаан хугацаанд хөдөлгөөнгүй байх, цусны урсгал саарах, судас гэмтэх зэрэг нөхцөл давхацвал цус бүлэгнэж, бөөгнөрөл үүснэ. Тэр бүлэн цусны урсгалыг саатуулж, судсыг бөглөвөл хормын дотор амь насанд аюул учруулж болзошгүй. Ийм эрсдэлээс сэргийлэхэд тустай хүнсийг танилцуулж байна.
Солонгосын уламжлалт анагаах ухааны доктор Ким Со Хён өөрийн YouTube сувагт ‘Хорт хавдраас ч аюултай цусны бүлэнг бүрэн арилгах шилдэг хүнс’ сэдэвт видео нийтэлжээ.
Доктор Ким “Ердийн ярианд ‘цусны бөөгнөрөл’ гэж нэрлэдэг бүлэн нь урьдчилсан ямар ч шинж тэмдэггүй гэнэт үүсдэг тул хорт хавдраас ч аюултай” гээд, “Цусны бүлэн тархинд хүрвэл тархины шигдээс, зүрхэнд хүрвэл зүрхний шигдээс, уушгинд хүрвэл гэнэтийн үхэлд хүргэж болзошгүй уушгины эмболизм үүсгэнэ” гэж тайлбарлав.
Натто, чонгукжанд агуулагдах наттокиназа цусны бүлэнг задална
Доктор Ким натто болон чонгукжанд агуулагддаг ‘наттокиназа’ хэмээх нэгдлийг онцлов. Тэрбээр “Наттог хутгахад үүсдэг утаслаг, наалдамхай хэсэгт наттокиназа агуулагддаг. Энэ нь цусны бүлэнг задлах байгалийн ферментээр баялаг” гэж хэлэв. Мөн “Энэ фермент зөвхөн исгэсэн шар буурцагт үүсдэг тул исгэсэн шар буурцаг хэрэглэх нь чухал” хэмээн нэмж хэллээ.
Наттокиназа нь шар буурцгийг исгэх явцад үүсдэг фермент юм. Уг фермент цусны бүлэнгийн бүтцэд ордог ‘фибрин’ уургийг задалдаг. Цус бүлэгнэх үед фибрин торон бүтэц үүсгэж, цусны эсүүдийг барьснаар бүлэн бий болдог. Наттокиназа энэ фибринийг задлах үйл явцад нөлөөлж болзошгүй.
Японы Миязакийн Анагаах ухааны их сургуулийн судалгааны баг эрүүл насанд хүрэгчдээр наттокиназа хэрэглүүлэн туршихад цусан дахь фибрин задлах идэвх нэмэгджээ.
Периллагийн үр, тосонд агуулагдах омега-3 архаг үрэвслээс сэргийлнэ
Периллагийн үр болон тос нь ургамлын гаралтай омега-3 тосны хүчил болох альфа-линолений хүчлээр (ALA) баялаг. Альфа-линолений хүчлийн тодорхой хэсэг бие махбодод EPA болон DHA болж хувирдаг бөгөөд үрэвслийн урвал, цусны ялтасны үйл ажиллагаанд нөлөөлж болзошгүй. Цусны ялтас нь судас гэмтэхэд хоорондоо наалдаж, цус алдалтыг зогсоодог ч хэт идэвхэжвэл цусны бүлэн үүсэхэд хүргэж болно.
Доктор Ким “Цусны бүлэн гэдэг нь зүгээр нэг бөөгнөрсөн цус биш, судасны хананд үүссэн архаг үрэвсэл юм” гээд, “Ийм үед ‘судас цэвэрлэгч’ гэгддэг омега-3-ыг хэрэглэх шаардлагатай. Энэ бодисыг хамгийн ихээр агуулдаг хүнс нь периллагийн үр” гэж хэлэв.
Периллагийн тосны нөлөөг мөн судалжээ. Сөүлийн Шинжлэх ухаан, технологийн их сургууль болон Чагийн Анагаахын шинжлэх ухааны их сургуулийн судалгааны багийн 2026 онд олон улсын эрдэм шинжилгээний 《Хооллолт ба үйл ажиллагаа (Food & Function)》 сэтгүүлд нийтэлсэн судалгаагаар, эрүүл тамхи татдаг хүмүүс 8 долоо хоногийн турш өдөр бүр 4.8 г периллагийн тос хэрэглэхэд цусан дахь альфа-линолений хүчил болон EPA-гийн агууламж нэмэгджээ. Түүнчлэн цусны ялтасны идэвх болон үрэвсэлтэй холбоотой зарим үзүүлэлтэд эерэг өөрчлөлт ажиглагдсан байна.
Навчит хризантема, бууцайн фолат судас хордуулагч бодисыг аюулгүй задална
Доктор Ким “Судас хордуулагч бодисыг аюулгүй задалдаг нэгдэл нь ‘фолат’ юм” гээд, “Хүнснээс навчит хризантема болон бууцай хамгийн их фолат агуулдаг” хэмээн онцоллоо.
Навчит хризантема, бууцай зэрэг ногоон навчит хүнсэнд элбэг фолат нь цусан дахь ‘гомоцистеин’-ийг бодисын солилцоонд оруулахад шаардлагатай шим тэжээл юм. Гомоцистеин нь уургийн бүтцэд ордог амин хүчил болох метионин бие махбодод бодисын солилцоонд орох явцад үүсдэг. Гэвч цусан дахь агууламж нь хэт ихэсвэл судасны эндотелийн үйл ажиллагаанд сөргөөр нөлөөлж, цусны бүлэн үүсэх болон зүрх, тархины судасны өвчний эрсдэлийг нэмэгдүүлэх хүчин зүйл болж болно.
Мэдээж тодорхой нэг хүнс хэрэглэснээр цусны бүлэн үүсэхээс бүрэн сэргийлэх боломжгүй. Харин судасны эрүүл мэндэд тэнцвэртэй хооллолт чухал учраас шим тэжээлээр баялаг хүнс хэрэглэж, тогтмол дасгал хөдөлгөөн хийх нь цусны бүлэн үүсэхээс сэргийлэхэд тустай.
