“Quản lý cận thị ở trẻ em và thanh thiếu niên là khoản đầu tư giúp giảm gánh nặng mù lòa của Hàn Quốc trong tương lai.”
Tại “Tọa đàm chính sách kiềm chế tiến triển cận thị” diễn ra sáng 28 ở Phòng họp nhỏ số 2, Tòa nhà Văn phòng Quốc hội tại Yeouido, Seoul, các chuyên gia y tế nhấn mạnh cần nhìn nhận cận thị ở trẻ em và thanh thiếu niên không chỉ là “suy giảm thị lực” đơn thuần mà là một bệnh lý phải quản lý suốt đời, đồng thời kêu gọi xây dựng hệ thống quản lý bài bản ở cấp quốc gia.
Sự kiện do nghị sĩ Baek Jong-heon (Đảng Quyền lực Nhân dân) và nghị sĩ Kim Yoon (Đảng Dân chủ Đồng hành), đều thuộc Ủy ban Y tế và Phúc lợi của Quốc hội, đồng chủ trì; Hội Nhãn khoa Hàn Quốc và Quỹ Phòng chống Mù lòa Hàn Quốc đồng tổ chức. Với chủ đề “Quản lý cận thị, đã đến lúc cần sự quan tâm và hỗ trợ ở tầm quốc gia”, chương trình rà soát thực trạng cận thị ở trẻ em và thanh thiếu niên đang gia tăng nhanh chóng cùng gánh nặng kinh tế - xã hội kéo theo, đồng thời thảo luận các nhiệm vụ chính sách nhằm phòng ngừa mù lòa do cận thị nặng.
Trong phần trình bày đầu tiên, bà Choi Mi-young, Chủ tịch Hội Nhãn khoa Lác và Nhi khoa Hàn Quốc, nêu thực trạng phát sinh cận thị trong nước và các bằng chứng cho thấy có thể kiềm chế tiến triển cận thị.
Dựa trên dữ liệu giai đoạn 2013–2022 phân tích khoảng 520.000 nam giới 19 tuổi tại khu vực Seoul, bà Choi dự báo “đến năm 2050, tỷ lệ mắc cận thị sẽ là 90,9% và tỷ lệ mắc cận thị nặng sẽ đạt 31,3%”. Bà nhấn mạnh: “Để hạn chế phát sinh cận thị, cần tăng hoạt động ngoài trời và giảm các công việc nhìn gần liên tục cũng như việc sử dụng thiết bị thông minh”.
Đài Loan, Trung Quốc, Singapore, Nhật Bản… đã coi cận thị là một chương trình nghị sự y tế công cộng trọng yếu và triển khai nhiều chính sách do nhà nước dẫn dắt. Giới thiệu các trường hợp quốc tế này, bà Choi nói: “Hàn Quốc cũng cần tích cực khuyến khích hoạt động ngoài trời, đồng thời xây dựng một hệ thống tổng thể để phòng ngừa cận thị và kiềm chế tiến triển”.
Tiếp đó, ông Choi Kyung-sik, Giám đốc chính sách Hội Cận thị Hàn Quốc, trình bày với chủ đề “Gánh nặng bệnh tật và tổn thất kinh tế - xã hội do cận thị nặng”.
Theo bài trình bày, mức độ cận thị càng nặng thì nguy cơ mắc các bệnh lý nhãn khoa có thể gây mù lòa càng tăng mạnh. Nguy cơ bong võng mạc tăng 3,2 lần ở cận thị nhẹ, 8,7 lần ở cận thị trung bình và 12,6 lần ở cận thị nặng, so với người không bị cận thị.
Ở nhóm cận thị nặng, nguy cơ glaucoma cao hơn 4,6 lần; nguy cơ mắc thoái hóa hoàng điểm do cận thị được báo cáo lên tới khoảng 102 lần.
Ông Choi chỉ ra: “Hiện không có thống kê cấp quốc gia bao quát các chi phí phát sinh theo từng nguyên nhân như điều trị kiềm chế tiến triển cận thị, khám chữa biến chứng do cận thị, phẫu thuật chỉnh tật khúc xạ… cũng như tổn thất năng suất kéo theo”. Dù doanh thu hằng năm của các cửa hàng kính mắt trong nước hiện được ước tính khoảng 2.2800 tỷ won, ông giải thích đây chỉ là quy mô doanh thu đơn thuần, không phải thống kê quốc gia đo lường chính xác gánh nặng bệnh tật do cận thị.
Ông Choi nói: “Chính khoảng trống thống kê này là lý do cần xây dựng hệ thống giám sát ở cấp quốc gia”, đồng thời khẳng định “cần đo lường chính xác gánh nặng bệnh tật do cận thị và triển khai các nỗ lực nhằm giảm gánh nặng đó”.
Trong phần trình bày cuối, bà Ahn Ji-yoon, Phó giám đốc điều hành (Phó tổng thư ký) Hội Nhãn khoa Hàn Quốc, đề xuất “xây dựng hệ thống giám sát - quản lý cận thị cấp quốc gia và chiến lược phòng ngừa mù lòa”.
Hiện nay, khám sức khỏe học sinh được triển khai chủ yếu ở học sinh lớp 1 và lớp 4 tiểu học… Bà Ahn nhấn mạnh cần kiểm tra thị lực ít nhất 1 lần mỗi năm ở tất cả các khối lớp và quản lý tích lũy kết quả kiểm tra. Theo đó, cần thiết lập cơ chế liên thông để những học sinh được phát hiện khởi phát cận thị sớm hoặc có thay đổi thị lực nhanh trong các đợt kiểm tra định kỳ được chuyển sang khám chuyên khoa mắt.
Cùng với đó, bà đưa ra các chiến lược gồm: △chương trình phòng ngừa sức khỏe mắt học đường cấp quốc gia, bao gồm hoạt động ngoài trời tại trường và giáo dục sức khỏe mắt △quản lý hiệu quả và an toàn của điều trị kiềm chế tiến triển cận thị △xây dựng thống kê quốc gia thông qua đoàn hệ dài hạn và các dự án thí điểm △quản lý biến chứng ở giai đoạn trưởng thành.
Trong phiên thảo luận panel sau đó, Chủ tịch Kim Chan-yoon làm điều phối, cùng các bên bàn về phương án hợp tác giữa giới y tế, hiện trường giáo dục và Chính phủ nhằm kiềm chế tiến triển cận thị và phòng ngừa mù lòa.
Một trọng tâm thảo luận là làm thế nào định hình quản lý cận thị trong hệ thống y tế. Ông Kim Eun-chul, Chủ tịch Hội Nhãn khoa đo thị Hàn Quốc, nhấn mạnh: “Phòng ngừa cận thị hoặc kiềm chế tiến triển cận thị rõ ràng là hành vi y khoa; các hành vi điều trị không phù hợp do cơ sở kính mắt không có giấy phép bác sĩ dẫn dắt có thể tước đi cơ hội chẩn đoán sớm bệnh lý mắt”, đồng thời nói thêm: “Khi nhiều lựa chọn điều trị đã xuất hiện, cần cung cấp thông tin rõ ràng cho bệnh nhân và người giám hộ”.
Cũng có ý kiến cho rằng cần một hệ thống quản lý liên tục để việc quản lý cận thị bắt đầu từ thời thơ ấu có thể kéo dài đến tuổi trưởng thành. Ông Kim Sung-soo, Chủ tịch Hội Cận thị Hàn Quốc, cho biết: “Có nhiều bệnh nhân cận thị dù được khám từ thời thơ ấu nhưng việc quản lý không được duy trì đến sau khi trưởng thành”, và nói cần suy nghĩ về một hệ thống có thể quản lý cận thị xuyên suốt toàn bộ vòng đời.
Để phòng ngừa và phát hiện sớm, cũng có ý kiến cho rằng cần tăng cường vai trò của nhà trường. Bà Yoon Eun-sook, Phó tổng biên tập Hankyoreh “Healthy Hankyoreh”, đề xuất: “Trường học là nơi học sinh Hàn Quốc dành nhiều thời gian nhất”, vì vậy “sử dụng trường học như một nền tảng y tế công cộng mạnh mẽ cho trẻ em và thanh thiếu niên sẽ hiệu quả”.
Các chuyên gia cho rằng để làm được điều này, cần có cơ chế liên thông chuẩn hóa từ kiểm tra thị lực tại trường đến khám chữa tại cơ sở y tế. Ông Park Jin-gu, Tổng thư ký Hiệp hội Nhãn khoa Hàn Quốc, và bà Shin Sun-young, Giám đốc tổng phụ trách cận thị Hội Nhãn khoa Lác và Nhi khoa Hàn Quốc, cho biết: “Cần thiết lập và phổ biến một sổ tay hướng dẫn thống nhất để có thể kiểm tra thị lực chính xác tại hiện trường giáo dục, đồng thời bảo đảm liên thông sang kiểm tra chuyên sâu và phòng khám”.
Các hướng dẫn thực hành cụ thể nhằm cải thiện thói quen sinh hoạt cũng được đưa ra. Bà Shin đề xuất cần phổ biến cho nhà trường và gia đình cái gọi là “chính sách 2-3-4”, với các điểm chính: hoạt động ngoài trời ‘2 giờ’ mỗi ngày, giữ khoảng cách tối thiểu ‘30cm’ với màn hình, và nghỉ ngơi mỗi ‘40 phút’.
Trong khi đó, bà Jeon Eun-jung, Trưởng phòng Tăng cường sức khỏe phụ trách tổng thể chương trình khám sức khỏe của Bộ Y tế và Phúc lợi, nói về đề xuất của Hội Nhãn khoa Hàn Quốc: “Chiến lược khám sức khỏe học sinh là vấn đề cần sự phối hợp của Bộ Giáo dục hơn là Bộ Phúc lợi”, đồng thời nêu quan điểm: “Để chuyển sang kiểm tra thị lực 1 lần/năm, có lẽ cần bằng chứng cho thấy thị lực của học sinh tiểu học thay đổi nhanh đến mức phải theo dõi hằng năm”.
Hiện nay, riêng khám răng miệng được thực hiện hằng năm như một ngoại lệ, xét đến đặc điểm thay đổi thường xuyên trong quá trình răng sữa chuyển sang răng vĩnh viễn. Bà giải thích rằng, nếu muốn kiểm tra thị lực hằng năm, cần có đủ căn cứ để hậu thuẫn cho sự cần thiết phải mở rộng chu kỳ kiểm tra.
Tuy vậy, bà Jeon nói thêm: “May mắn là Hội Nhãn khoa Hàn Quốc đề xuất kiểm tra thị lực ở mức độ phổ thông, ít đòi hỏi xây dựng hạ tầng riêng, nên xét về tính chấp nhận thì đây là một đề xuất có khả năng”.
Quốc hội cũng bày tỏ lập trường sẽ hậu thuẫn hợp tác liên bộ và cải thiện thể chế. Nghị sĩ Kim Yoon nói: “Chúng tôi sẽ tiếp tục các thảo luận cần thiết để Bộ Y tế và Phúc lợi cùng Bộ Giáo dục phối hợp trôi chảy”, đồng thời cho biết: “Nếu cần, tôi sẽ đề xuất dự luật mới hoặc chủ động trao đổi với Chính phủ trong quá trình thẩm định chính sách để các dự luật hiện có có thể bao quát lĩnh vực quản lý cận thị”.
