Tháng 4 vừa qua, ông Song (nam, 50 tuổi) được chẩn đoán ung thư khoang miệng và buộc phải cắt bỏ toàn bộ lưỡi. Ca mổ không chỉ dừng ở việc loại bỏ khối ung thư. Ngay sau đó, bệnh nhân tiếp tục được phẫu thuật tái tạo nhằm phục hồi chức năng nói và nuốt.
Ngày 14/09, nhóm bác sĩ Choi Jong-woo, Oh Tae-seok, Jung Woo-sik và Kim Young-chul thuộc Khoa Phẫu thuật Tạo hình của Bệnh viện Asan Seoul cho biết bệnh viện đã thực hiện ca phẫu thuật tái tạo vi phẫu ung thư đầu - cổ thứ 2.000, lần đầu tiên tại Hàn Quốc. Bệnh viện tiến hành ca đầu tiên từ năm 1996, cán mốc 1.000 ca vào năm 2019 và sau đó hoàn thành thêm 1.000 ca nữa trong vòng 7 năm.
Ca phẫu thuật của ông Song cũng nằm trong số 2.000 ca này. Ê-kíp đồng thời lấy da, mô mềm, mạch máu và thần kinh từ đùi của ông Song để ghép "vạt tự do vi phẫu đùi trước ngoài" (ALT)”, đồng thời ghép cơ thon (cơ dài, mảnh ở mặt trong đùi) vào vùng khuyết hổng. Đây là ca mổ khó, đòi hỏi nối các mạch máu chỉ có đường kính 1-2mm dưới kính hiển vi để bảo đảm máu lưu thông đến mô ghép. Ca mổ kết thúc thành công; sau quá trình hồi phục và phục hồi chức năng, ông Song đã có thể nói lại, nuốt thức ăn và trở về sinh hoạt bình thường.
Vì sao cần phải tái tạo?
Ngay cả vào những năm 2000, số ca phẫu thuật tái tạo vi phẫu ung thư đầu - cổ chỉ quanh mức bình quân khoảng 30 ca/năm. Trong 5 năm gần đây, con số này tăng lên bình quân hơn 130 ca/năm, tức tăng hơn 4 lần.
Bệnh viện lý giải rằng hệ thống điều trị đa chuyên khoa, với sự phối hợp chặt chẽ giữa Khoa Phẫu thuật Tạo hình và nhóm ung thư đầu - cổ của Khoa Tai Mũi Họng cùng nhiều chuyên khoa khác, cộng với kinh nghiệm tích lũy lâu năm ở các ca mổ khó, đã tạo nền tảng cho kết quả này.
Ung thư đầu - cổ là thuật ngữ chỉ chung các loại ung thư phát sinh ở vùng đầu và cổ như ung thư khoang miệng, ung thư hầu, ung thư thanh quản, ung thư hàm trên, ung thư hàm dưới… Tiên lượng khác nhau rất lớn tùy vị trí và giai đoạn; khi bệnh tiến triển, điều trị khó khăn và tỷ lệ sống giảm mạnh, đây là nhóm bệnh nặng. Vì vậy, bên cạnh việc loại bỏ hoàn toàn khối ung thư, một câu hỏi quan trọng không kém là phục hồi phần mô đã cắt như thế nào để khôi phục chức năng và chất lượng sống cho người bệnh. Nếu không tái tạo phù hợp, bệnh nhân có thể rối loạn nghiêm trọng các chức năng cơ bản như nói và nuốt, đồng thời hình dạng vùng mặt và cổ cũng có thể thay đổi đáng kể.
Ca phẫu thuật không thể thực hiện một mình
Trong các ca tái tạo bằng vạt tự do vi phẫu như vậy, nhóm của bác sĩ Choi Jong-woo đã tiến thêm một bước. Không chỉ chuyển mô đơn thuần, họ còn thực hiện đồng thời ghép cơ chức năng, áp dụng phương pháp phục hồi chính chuyển động của lưỡi lần đầu tiên trên thế giới. Mục tiêu là giảm tối đa khó khăn khi nuốt thức ăn.
Kỹ thuật này cũng được ghi nhận tại các hội nghị quốc tế. Bác sĩ Choi Jong-woo đã nhận giải “Best Save Award” tại Hội nghị Thế giới về Tái tạo Vi phẫu lần thứ 12 tổ chức ở Singapore năm 2023. Giải thưởng được quyết định thông qua bỏ phiếu của toàn bộ ban điều hành hội nghị và người tham dự, sau khi ông trình bày một ca tái tạo hàm dưới - lưỡi ở bệnh nhân ung thư khoang miệng tái phát, kết hợp tái tạo động, vạt tự do phức hợp và công nghệ thực tế tăng cường.
Phẫu thuật ung thư đầu - cổ bắt đầu bằng việc nhóm ung thư đầu - cổ của Khoa Tai Mũi Họng tiến hành cắt bỏ khối ung thư và hạch bạch huyết vùng cổ trong 5-6 giờ. Ngay sau đó, nhóm tái tạo của Khoa Phẫu thuật Tạo hình tiếp nhận và thường phải tái tạo thêm hơn 5-6 giờ nữa. Ca mổ đòi hỏi tái hiện cấu trúc 3 chiều phức tạp trong khoang miệng và khâu đóng tinh vi để nước bọt không rò vào vùng phẫu thuật, vì vậy yêu cầu trình độ thuần thục rất cao của ê-kíp.
Nhóm Phẫu thuật Tạo hình Tái tạo đầu - cổ của Bệnh viện Asan Seoul đang duy trì tỷ lệ thành công khoảng 97% trong các ca mổ khó này.
Khi kỹ thuật tái tạo ngày càng tinh vi, bệnh viện có thể chủ động phẫu thuật ngay cả trong những trường hợp cần cắt bỏ rộng để loại bỏ ung thư. Việc phục hồi các chức năng cốt lõi như ăn uống và giao tiếp sau mổ cũng đóng vai trò quan trọng giúp bệnh nhân trở lại đời sống thường nhật.
Bác sĩ Choi Jong-woo nói: “Tái tạo vi phẫu ung thư đầu - cổ là phẫu thuật xử lý vi mạch, là ca mổ khó kéo dài nhiều giờ ngay sau phẫu thuật cắt bỏ ung thư. Ngoài ra, nếu mô ghép gặp vấn đề sau mổ, có trường hợp phải quay lại bệnh viện ngay cả lúc rạng sáng để mổ cấp cứu. Dù vậy, đây vẫn là một trong những lĩnh vực mang lại cho tôi, với tư cách bác sĩ phẫu thuật tạo hình, cảm giác ý nghĩa lớn nhất, bởi tôi có thể trực tiếp chứng kiến quá trình bệnh nhân nói lại, nuốt thức ăn và trở về cuộc sống thường ngày”.
Bác sĩ Choi cho biết thêm: “Điều trị và tái tạo ung thư đầu - cổ tuyệt đối không thể hoàn thiện chỉ nhờ một bác sĩ. Nhờ tinh thần phối hợp đồng đội được xây dựng trong thời gian dài giữa nhiều lực lượng y tế như nhóm ung thư đầu - cổ của Khoa Tai Mũi Họng, Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Khoa Ung bướu Nội khoa, Khoa Xạ trị Ung bướu, Khoa Phục hồi chức năng, Khoa Răng Hàm Mặt và đội ngũ điều dưỡng… chúng tôi mới có thể đạt mốc 2.000 ca. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực không chỉ điều trị ung thư mà còn giúp bệnh nhân phục hồi tối đa chức năng và chất lượng sống gần như bình thường”.
