Đứng trước quầy bánh, nếu thay vì chọn bánh kem hoặc bánh croquette mà bạn lấy bánh bông lan gạo (bánh bông lan làm từ gạo), nhiều người thường nghĩ mình vừa chọn phương án “lành mạnh” hơn. Những dòng như “gạo nội địa” hay “làm từ bột gạo” càng khiến cảm giác đó rõ rệt. Vì dùng gạo thay cho bột mì, không ít người kỳ vọng món này sẽ “tốt hơn” cho đường huyết.
Tuy nhiên, chỉ dựa vào việc “làm từ gạo” để kết luận gánh nặng đường huyết thấp hơn là điều không dễ khẳng định. Bột gạo vẫn là thực phẩm carbohydrate, thành phần chính là tinh bột; để tạo vị ngọt và độ ẩm đặc trưng của bánh bông lan, sản phẩm thường thêm đường, siro mạch nha, mật ong… Nếu đang kiểm soát đường huyết nhưng vẫn muốn ăn bánh bông lan gạo, dưới đây là những điểm cần lưu ý.
Vì là gạo nên yên tâm?: Bột gạo cũng là tinh bột - Cần kiểm tra cả đường và tổng carbohydrate
Bánh bông lan gạo được nướng từ bột gạo xay mịn trộn với trứng và đường… Để tăng độ ngọt, đôi khi người ta còn thêm siro mạch nha hoặc mật ong. Tinh bột - thành phần chính của bột gạo - sẽ bị phân giải thành glucose trong quá trình tiêu hóa. Vì vậy, thay vì yên tâm chỉ vì đây là “bánh làm từ gạo”, cần tính đến cả lượng tinh bột từ bột gạo và phần đường bổ sung.
Đặc biệt, khi kiểm soát đường huyết, cần xem đồng thời “lượng đường” và “tổng carbohydrate”. Lượng đường thấp không đồng nghĩa tổng lượng carbohydrate thực tế nạp vào cũng thấp. Carbohydrate tác động đến đường huyết không chỉ là đường, mà còn gồm tinh bột từ bột gạo…
Ngay trong bảng thông tin dinh dưỡng của sản phẩm cũng có thể thấy sự khác biệt giữa lượng đường và tổng carbohydrate. Sản phẩm bánh bông lan gạo A bán sẵn trên thị trường có 280kcal/100g, carbohydrate 47g và đường 21g. Sản phẩm B có 315kcal/95g, chứa carbohydrate 39g và đường 36g.
Yên tâm vì có ghi "bao nhiêu % bột gạo"?: Cũng cần xem cả nguyên liệu phụ như bột mì, đường
Khi chọn bánh bông lan gạo, những cụm như “gạo nội địa”, “dùng bột gạo” thường dễ lọt vào mắt trước. Vì làm từ gạo, nhiều người nghĩ sẽ “nhẹ” hơn bánh bông lan thông thường. Nhưng chỉ nhìn vào dòng “bột gạo bao nhiêu %” thì khó kết luận sản phẩm lành mạnh hơn hoặc có lợi hơn cho việc kiểm soát đường huyết.
Thông tin của sản phẩm A cho thấy bột gạo chiếm 18.4%. Ngoài trứng, sản phẩm còn dùng đường, siro mạch nha, sữa, bơ, mật ong… Sản phẩm B không chỉ dùng bột gạo mà còn dùng cả bột mì; đồng thời có đường hữu cơ 27.8% và oligosaccharide…
Như vậy, dù cùng là “bánh bông lan gạo”, thành phần dinh dưỡng có thể khác nhau tùy việc có dùng bột mì hay không và tỷ lệ phối trộn các nguyên liệu phụ. Do đó, nếu đang kiểm soát đường huyết, ngoài hàm lượng bột gạo, bạn cũng nên kiểm tra sản phẩm dùng những nguyên liệu tạo ngọt nào.
Nếu là sản phẩm tiệm bánh không có thông tin dinh dưỡng thì sao?
Vấn đề thường gặp là bánh bông lan gạo do các tiệm bánh nhỏ trong khu dân cư tự làm và bán. Những sản phẩm này đôi khi không ghi thông tin dinh dưỡng, khiến việc kiểm tra chính xác hàm lượng carbohydrate và đường trở nên khó khăn. Khi đó, cách xử lý thực tế là quan sát kích thước một miếng bánh bông lan và điều chỉnh lượng ăn thực tế.
Ngoài ra, cần kiểm tra các nguyên liệu được thêm vào. Nếu bánh bông lan gạo cơ bản được thêm kem, nhân đậu, hoặc phủ thêm siro·mật ong trên bề mặt, lượng đường và năng lượng có thể tăng tương ứng. Nếu có thể, hãy chọn sản phẩm làm từ nguyên liệu tương đối đơn giản; với miếng lớn, nên chia nhỏ và ăn nhiều lần.
