Tóm tắt
Phẫu thuật thay khớp bằng robot giúp giảm sai số căn chỉnh xuống dưới 1mm, đạt độ chính xác mỏng như độ dày thẻ tín dụng.
Robot không tự mổ thay bác sĩ. Ê-kíp y tế lập kế hoạch, robot thực thi chính xác theo kế hoạch và sẽ dừng ngay nếu thao tác lệch khỏi đường đã định.
Với trường hợp biến dạng khớp nặng hoặc cần mổ lại, ưu thế của phẫu thuật robot đặc biệt lớn.
Đây là hạng mục không được bảo hiểm chi trả, chi phí chênh so với mổ thường từ 1 triệu won trở lên; Bệnh viện Busan Bon là bệnh viện chuyên khoa khớp duy nhất tại khu vực Seo-gu, Saha-gu và Gangseo-gu của Busan.
Ông Kim (68 tuổi), sống tại Saha-gu (Busan), gần đây chuẩn bị phẫu thuật thay khớp gối nhân tạo thì được bệnh viện gợi ý: “Ông có muốn làm phẫu thuật robot không?”. Khi ông hỏi độ chính xác tăng lên đến mức nào, câu trả lời ông nhận được là “dưới 1mm”.
Sai số chỉ mỏng bằng độ dày thẻ tín dụng (0,76mm). Nếu 1mm ấy quyết định tuổi thọ của đầu gối sau mổ 10 năm, 20 năm thì câu chuyện sẽ khác.
Chúng tôi trao đổi với Giám đốc Han Hyun-min (khoa Chấn thương chỉnh hình) của Bệnh viện Busan Bon về việc phẫu thuật robot thực sự có thể thay đổi điều gì.
1mm quyết định vận mệnh khớp gối như thế nào?
Thành bại của phẫu thuật thay khớp phụ thuộc vào việc căn chỉnh chính xác trục thẳng hàng nối từ khớp háng, qua gối đến tâm cổ chân. Chỉ cần trục này lệch một chút, tải trọng cơ thể sẽ dồn về một bên.
Mỗi bước đi, lực sẽ tập trung vào một mặt của khớp nhân tạo, khiến vùng đó mòn nhanh hơn dự kiến. Cơn đau có thể còn dai dẳng; nặng hơn, có trường hợp chỉ vài năm đã phải quay lại bàn mổ.
Với mổ thường bằng tay, kết quả phụ thuộc vào kinh nghiệm và cảm giác tay của phẫu thuật viên. Trong khi đó, robot phân tích chính xác hình dạng xương của bệnh nhân bằng hình ảnh CT 3D trước mổ để lập kế hoạch, rồi chuyển đúng kế hoạch đó vào thao tác cắt xương.
Giám đốc Han Hyun-min nói: “Nếu tận dụng robot, có thể giảm phạm vi sai số căn chỉnh xuống dưới 1mm”. Đây là mức độ chính xác mà chỉ dựa vào cảm giác tay con người rất khó đạt được.
Robot không làm tất cả: Đó là lý do vì sao nó an toàn hơn
Nhiều người hiểu nhầm rằng phẫu thuật robot là robot tự mổ. Thực tế không phải vậy. Việc đánh giá tình trạng xương và lập kế hoạch phẫu thuật là phần việc của ê-kíp y tế. obot chỉ là cánh tay thực thi chính xác kế hoạch đó.
Hệ thống còn có cơ chế an toàn bổ sung. Trong lúc mổ, nếu phát hiện chuyển động có xu hướng lệch khỏi đường kế hoạch, cánh tay robot sẽ dừng ngay tại chỗ.
Nếu là tay người, rung tay thoáng qua hoặc mệt mỏi có thể ảnh hưởng đến kết quả. Còn robot sẽ tự dừng ngay khi vượt khỏi kế hoạch. Có thể hiểu là, bên cạnh phán đoán thuần thục của bác sĩ, “phản xạ dừng” của máy tạo thêm một lớp an toàn kép.
Ai sẽ hưởng lợi nhiều nhất từ độ chính xác này?
Với bệnh nhân biến dạng khớp nặng, hoặc bệnh nhân mổ lại phải thiết lập lại các mốc giải phẫu do dấu vết của lần mổ trước, ưu thế của robot càng lớn. Đầu gối càng “khó xác định chuẩn”, khả năng lập kế hoạch rồi thực thi đúng kế hoạch bằng cắt xương chính xác của robot càng phát huy hiệu quả.
Phẫu thuật thay khớp gối nhân tạo hiện đã được thực hiện hơn khoảng 116.000 ca mỗi năm. Tỷ lệ bệnh nhân từ 80 tuổi trở lên - nhóm trước đây thường bị từ chối vì “khó mổ” - cũng tăng từ 11,9% năm 2021 lên 13,1% năm 2025.
Tuổi tác không còn là lý do ngăn cản phẫu thuật. Nền tảng của xu hướng này là việc phẫu thuật robot ngày càng phổ biến, giúp bù đắp đáng kể các yếu tố nguy cơ như tuổi cao và loãng xương nhờ độ chính xác.
“Cuviss Joint” mà Bệnh viện Busan Bon sử dụng là robot phẫu thuật do công ty robot y tế Curexo Co., Ltd. phát triển. Gần đây, ngoài thay khớp gối nhân tạo, phạm vi ứng dụng còn được mở rộng sang cả phẫu thuật khớp háng (THA).
Bệnh viện Busan Bon là “bệnh viện chuyên khoa khớp” do Bộ Y tế và Phúc lợi chỉ định. Bệnh viện đã vượt qua các tiêu chí tuyển chọn khắt khe. Tại khu vực quanh trung tâm cũ của Busan kéo dài qua Seo-gu, Saha-gu đến khu vực Gangseo-gu, đây là cơ sở duy nhất.
Bệnh viện được chỉ định lần đầu vào năm 2015, tức đã duy trì tư cách bệnh viện chuyên khoa liên tục 12 năm. Nhờ đó, trung bình mỗi tháng bệnh viện thực hiện vượt xa 400 ca phẫu thuật. Đây là nhóm dẫn đầu trong các bệnh viện khớp - cột sống tại khu vực Busan.
Thực tế, ngay trong phòng mổ, 1mm gần như là khác biệt khó nhìn thấy bằng mắt thường. Nhưng 1mm ấy có thể quyết định 10 năm sau bạn có phải quay lại bàn mổ hay không. Robot là công cụ giúp “giữ” 1mm đó, còn cách sử dụng công cụ ấy vẫn là phần việc của bác sĩ.
Cuối cùng, thứ cứu được đầu gối không phải robot, mà là đôi tay giàu kinh nghiệm biết điều khiển robot một cách chính xác.
[FAQ] Những câu hỏi thường gặp của bệnh nhân
Tốc độ phục hồi và mức độ đau thực sự có tốt hơn không?
Phẫu thuật robot giảm tối đa tổn thương mô mềm nên lượng máu mất ít hơn, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho hồi phục. Nguy cơ biến chứng cũng tương đối thấp hơn. Tuy nhiên, cảm nhận về tốc độ hồi phục có thể khác nhau tùy tuổi tác, bệnh nền và mức độ tuân thủ phục hồi chức năng.
Người cao tuổi hoặc có bệnh lý nền có thực hiện được không?
Có thể. Thậm chí, với bệnh nhân biến dạng gối nặng hoặc cần căn chỉnh chính xác, ưu điểm của phẫu thuật robot càng thể hiện rõ.
Chi phí tăng thêm bao nhiêu? Có được bảo hiểm chi trả không?
Phẫu thuật robot thuộc hạng mục không được bảo hiểm chi trả. Theo tiêu chuẩn của Bệnh viện Busan Bon, mổ thường một bên gối là 6,2 triệu–6,5 triệu won, còn mổ robot khoảng 7,5 triệu–9 triệu won. Có thể cân nhắc tư vấn khi đặt chênh lệch hơn 1 triệu won cạnh yếu tố độ chính xác.
Không chọn phẫu thuật bằng robot thì có bị thiệt thòi không?
Không hẳn. Robot chỉ là một trong nhiều lựa chọn. Mấu chốt không nằm ở việc có robot hay không, mà là gặp được ê-kíp y tế có thể lập kế hoạch phù hợp với tình trạng đầu gối của bạn.
Thông tin tư vấn: Bệnh viện Busan Bon, Giám đốc Han Hyun-min (khoa Chấn thương chỉnh hình). Ông tốt nghiệp Trường Y Đại học Hallym, đào tạo tại Bệnh viện Hangang Sacred Heart và lấy chứng chỉ bác sĩ chuyên khoa Chấn thương chỉnh hình. Ông cũng có chứng chỉ chuyên khoa phân ngành phẫu thuật bàn tay (chuyên sâu về bàn tay và cổ tay). Ông có thể thực hiện phẫu thuật nội soi khớp, phẫu thuật thay khớp bằng robot, cũng như các ca vi phẫu tái tạo như nối ngón tay.
