Gout gây đau dữ dội đến mức thường được ví như “chỉ cần gió lướt qua cũng đau”. Bia lâu nay bị xem là tác nhân điển hình làm tăng nguy cơ gout, nhưng những món tưởng như không liên quan, chẳng hạn cá thu, cũng có thể khiến nguy cơ này tăng lên do chứa nhiều purin.
Gout xảy ra khi axit uric không được đào thải ra khỏi cơ thể mà tích tụ lại. Ở trạng thái bình thường, axit uric hòa tan trong máu rồi được thải ra qua nước tiểu. Khi axit uric tích tụ quá mức, chất này chuyển thành tinh thể, gây viêm và đau.
Axit uric được tạo ra sau khi nhiều loại thực phẩm chúng ta ăn vào được tiêu hóa và chuyển hóa. Thực phẩm giàu purin cũng tạo ra axit uric khi bị phân hủy trong cơ thể.
Purin không chỉ có trong một vài loại thực phẩm nhất định. Do tồn tại trong hầu hết thực phẩm, việc loại bỏ hoàn toàn purin khỏi chế độ ăn là điều khó khả thi. Tuy nhiên, để giảm nguy cơ gout, điều quan trọng là hạn chế tiêu thụ quá nhiều thực phẩm có hàm lượng purin cao trong sinh hoạt hằng ngày.
100g cá thu có lượng purin gấp 3 lần 500mL bia?
Một nghiên cứu thực hiện năm 2000 khảo sát hàm lượng purin của 8 loại bia cho thấy mức trung bình là 7.05mg. Nếu tính theo một ly (500mL) thì là 35mg. Những thực phẩm có lượng purin cao hơn một ly bia gồm cá thu, ức gà…
Cá thu giàu axit béo không bão hòa, giúp giảm cholesterol trong máu và có lợi cho sức khỏe mạch máu, nhưng nếu cần kiểm soát axit uric thì nên thận trọng. Hàm lượng purin trong 100g cá thu vào khoảng 122mg. Mức này tương đương gấp 3 lần 500mL bia.
Nên ăn cá thu 2~3 lần mỗi tuần. Với các món không phải nướng như hấp, kho…, nên hạn chế dùng nước, ưu tiên ăn phần thịt cá để giảm lượng purin nạp vào. Purin tan trong nước nên với các món có nước, một phần có thể thoát ra trong quá trình nấu.
Nội tạng ăn kèm rượu có thể làm tăng nồng độ axit uric, cần lưu ý
Không chỉ thịt nạc, các phần nội tạng động vật như gan, lòng non… cũng chứa nhiều purin. Đây là nơi tập trung các dưỡng chất mà động vật đã ăn vào trước khi trải qua quá trình tiêu hóa. Có báo cáo nêu rõ, tính theo 100g, hàm lượng purin là 284mg trong gan heo và 219mg trong gan bò.
Nếu lo ngại gout, tuyệt đối không ăn nội tạng kèm đồ uống có cồn. Rượu làm ức chế việc thải axit uric ở thận. Thận sẽ chỉ thải nước ra nước tiểu, còn axit uric thì bị giữ lại.
Thay ức gà bằng các loại đậu có thể giúp kiểm soát axit uric
Ức gà ít chất béo và giàu protein nên thường được chọn để giảm cân hoặc duy trì khối lượng cơ. Tuy nhiên, nếu ăn thiếu cân nhắc, nồng độ axit uric có thể tăng lên. Có báo cáo cho biết 100g ức gà chứa 141mg purin.
Nếu lo ngại gout, bạn cũng có thể bổ sung protein bằng các loại đậu thay vì ức gà. Các loại đậu giàu protein thực vật; so với thực phẩm nguồn gốc động vật, chúng có ít purin hơn và giàu chất xơ cùng vitamin… Chuyên gia dinh dưỡng được chứng nhận tại Mỹ Ashley Kitchens nói với trang truyền thông dinh dưỡng “EatingWell” rằng: “Các loại đậu như đậu lăng, đậu đỏ… là nguồn cung cấp protein chất lượng”, đồng thời cho biết “chúng có hàm lượng purin thấp hơn thịt đỏ nên giúp giảm tạo axit uric”.
