Nhiều bệnh nhân cho biết sau phẫu thuật đục thủy tinh thể, thị lực đã rõ hơn, nhưng khi trời tối lại khó chịu vì ánh đèn pha ô tô hoặc đèn đường bị lóa ra. Nếu quanh nguồn sáng xuất hiện một vòng tròn hoặc các tia sáng tỏa ra như hình ngôi sao, việc lái xe ban đêm trở nên đặc biệt nặng nề.
Hiện tượng này không chỉ liên quan đến bản thân ca mổ đục thủy tinh thể mà còn phụ thuộc loại kính nội nhãn được đặt vào. Đặc biệt, thấu kính ba tiêu cự được thiết kế để nhìn đồng thời xa - trung gian - gần có thể giúp giảm phụ thuộc vào kính, nhưng đổi lại có thể gây khó chịu thị giác ban đêm như quầng sáng hoặc chói lóa.
Alcon, doanh nghiệp thiết bị y tế nhãn khoa của Thụy Sĩ, ngày 8 cho biết đã ra mắt tại Hàn Quốc thấu kính nội nhãn ba tiêu cự “Clareon PanOptix Pro”. Sản phẩm được thiết kế để đảm bảo trường nhìn từ xa, đến khoảng cách trung gian khi nhìn màn hình máy tính, và khoảng cách gần khi đọc sách hoặc xem điện thoại thông minh.
Tán xạ ánh sáng giảm từ 12% xuống 6%: Khó chịu về thị lực ban đêm có giảm một nửa?
Thấu kính nội nhãn ba tiêu cự không phải là sản phẩm mới xuất hiện. Các loại kính chia ánh sáng thành ba tiêu cự, trong đó có PanOptix trước đây, đã được sử dụng trong phẫu thuật đục thủy tinh thể.
Kính đơn tiêu thông thường chủ yếu lấy nét ở một khoảng cách. Nếu chỉnh theo thị lực nhìn xa, khi đọc sách hoặc xem điện thoại thông minh có thể cần kính lão. Mục tiêu của thấu kính ba tiêu cự là đảm bảo trường nhìn ở nhiều khoảng cách để giảm tần suất phải đeo kính.
Điểm thay đổi của sản phẩm mới lần này không nằm ở số lượng tiêu cự mà ở cách phân bổ ánh sáng đi vào kính.
Alcon giải thích rằng họ áp dụng công nghệ quang học “Enlighten NXT” cho sản phẩm mới, nhằm giảm lượng ánh sáng không thể dùng để tạo tiêu cự và bị tán xạ. Cách làm là đưa một phần ánh sáng vốn bị tán xạ trong kính trở lại các tiêu cự cần thiết.
Theo tài liệu của công ty, Clareon PanOptix trước đây sử dụng 88% ánh sáng đi vào để tạo tiêu cự và khoảng 12% bị tán xạ. PanOptix Pro nâng hiệu suất sử dụng ánh sáng lên 94% và hạ tỷ lệ tán xạ xuống khoảng 6%. Độ tương phản hình ảnh quang học từ khoảng nhìn xa đến trung gian cũng tăng 16% so với sản phẩm trước.
Tuy nhiên, việc tán xạ ánh sáng giảm một nửa không đồng nghĩa có thể hiểu rằng hiện tượng lóa sáng hoặc quầng sáng ban đêm mà bệnh nhân cảm nhận cũng giảm một nửa. Bởi các con số này được rút ra từ thử nghiệm trong phòng thí nghiệm đo bằng máy và nghiên cứu mô phỏng thị giác.
Việc bệnh nhân thực sự nhìn đường ban đêm thoải mái hơn hay không cần được xác nhận bằng kết quả lâm sàng trên nhóm bệnh nhân phẫu thuật.
Cứ 10 bệnh nhân dùng sản phẩm cũ thì 3-4 người từng trải qua hiện tượng lóa sáng
Một phân tích gộp tổng hợp dữ liệu của 580 bệnh nhân được đặt thấu kính nội nhãn ba tiêu cự “PanOptix” của Alcon ở cả hai mắt ghi nhận: quầng sáng 43,9%, chói lóa 33,6%, loang sáng dạng ngôi sao 30,4%. Đây là kết quả tổng hợp từ 11 nghiên cứu thực hiện tại 10 quốc gia.
Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc trải qua triệu chứng và việc khó chịu đến mức không thể chịu đựng được. Tỷ lệ trả lời triệu chứng nặng là: quầng sáng 5,4%, loang sáng dạng ngôi sao 3,4%, chói lóa 2,9%. Tỷ lệ trả lời “rất khó chịu” theo từng triệu chứng là 0,8-2,6%.
Hơn nữa, nghiên cứu này có nhân viên Alcon tham gia với tư cách đồng tác giả. Khi diễn giải kết quả, cần cân nhắc yếu tố xung đột lợi ích.
Nếu thường xuyên lái xe ban đêm: Nên xem xét tình trạng mắt và thói quen sinh hoạt trước "thấu kính mới nhất"
Kính nội nhãn không phải cứ là sản phẩm mới hoặc giá cao thì sẽ phù hợp hơn với mọi bệnh nhân. Tùy việc người bệnh có thường xuyên đọc sách và dùng điện thoại thông minh hay không, có làm việc nhiều với máy tính hay không, và mức độ lái xe ban đêm ra sao, khoảng nhìn cần ưu tiên sẽ khác nhau.
Cũng cần xem xét đồng thời tình trạng giác mạc và võng mạc, cũng như có loạn thị hay không. Người bệnh cần trao đổi cụ thể với bác sĩ về việc sau mổ có thể đeo kính khi cần hay không, và có thể chấp nhận mức độ loang sáng đến đâu để đổi lấy trường nhìn ở nhiều khoảng cách.
Việc PanOptix Pro ra mắt có ý nghĩa ở chỗ bổ sung thêm một lựa chọn cho bệnh nhân đục thủy tinh thể.
Tuy nhiên, kết quả giảm ánh sáng tán xạ trong phòng thí nghiệm không đồng nghĩa ngay lập tức với việc giảm khó chịu khi đi đường ban đêm. Việc xác định trước sau mổ muốn nhìn không cần kính đến khoảng cách nào, và lái xe ban đêm quan trọng đến mức nào trong đời sống hằng ngày, có thể còn quan trọng hơn việc chọn sản phẩm.
Viện Hàn lâm Nhãn khoa Mỹ (American Academy of Ophthalmology) cho biết nếu lái xe ban đêm là quan trọng, cần cân nhắc hiện tượng chói lóa và quầng sáng có thể xuất hiện với kính đa tiêu hoặc kính mở rộng độ sâu trường nhìn. Nếu có các bệnh mắt khác như glaucoma hoặc thoái hóa hoàng điểm, các loại kính này có thể không phù hợp. Nếu có loạn thị, cũng nên trao đổi với bác sĩ về việc có cần kính có chức năng chỉnh loạn thị hay không.
