Xylooligosaccharide giúp giảm mỡ gan ở một số người tham gia trong nghiên cứu quy mô nhỏ tại Phần Lan

Ngày càng nhiều người quan tâm đến sức khỏe gan.

Gan nhiễm mỡ là tình trạng lượng mỡ tích tụ trong gan vượt quá 5% tổng khối lượng của gan. Nhiều người thường cho rằng đây là bệnh do uống nhiều rượu. Tuy nhiên, ngay cả người không uống rượu cũng có thể mắc gan nhiễm mỡ.

Gan nhiễm mỡ không liên quan đến rượu được gọi là bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa (MASLD). Phần lớn nguyên nhân xuất phát từ hội chứng chuyển hóa như béo phì hoặc tiểu đường.

Ở người béo phì, năng lượng dư thừa trong cơ thể dễ tích tụ tại gan dưới dạng mỡ.

Nếu mắc tiểu đường hoặc có tình trạng kháng insulin, axit béo trong máu đi vào gan nhiều hơn, đồng thời quá trình gan tạo mỡ mới cũng tăng lên, khiến gan nhiễm mỡ có thể xuất hiện hoặc nặng thêm.

Người bị rối loạn mỡ máu (mỡ máu cao) với chỉ số mỡ trong máu cao cũng có thể mắc gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa.

Gợi ý nằm trong bụng?

Trọng tâm điều trị gan nhiễm mỡ là giảm cân thông qua vận động đầy đủ. Tuy nhiên, trên thực tế, việc duy trì mức cân đã giảm trong thời gian dài không hề dễ.

Nhóm nghiên cứu của Đại học Jyväskylä (Phần Lan) tập trung vào mối tương tác hai chiều giữa hệ vi sinh đường ruột và gan.

Trước đó, trong thí nghiệm trên động vật, khi tăng số lượng vi khuẩn có lợi trong ruột bằng thực phẩm bổ sung, hiệu quả cải thiện gan nhiễm mỡ đã xuất hiện. Nhóm nghiên cứu quyết định kiểm chứng điều này trên người.

Nhóm nghiên cứu tuyển 42 người trưởng thành tham gia. Tuổi trung bình là 53,7, chỉ số khối cơ thể (BMI) trung bình là 33,5. Tất cả đều thuộc nhóm thừa cân hoặc béo phì và là bệnh nhân gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa với mỡ tích tụ trong gan.

Trước hết, nhóm nghiên cứu theo dõi thói quen sinh hoạt thường ngày của người tham gia trong 1 tháng. Sau đó, trong 4 tháng, họ được yêu cầu dùng 2,8g xylo-oligosaccharide mỗi ngày.

Xylooligosaccharide là thành phần chất xơ prebiotic, vốn là thức ăn của các lợi khuẩn đường ruột. Tại Hàn Quốc, Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm cũng công nhận đây là nguyên liệu chức năng của thực phẩm chức năng giúp hỗ trợ sức khỏe đường ruột.

Sau 4 tháng dùng xylo-oligosaccharide, khi đo lại mỡ gan, một số người tham gia ghi nhận thay đổi có ý nghĩa. Trong 42 người, lượng mỡ gan của 11 người giảm 29%.

Hiệu quả cải thiện béo phì cũng xuất hiện. 11 người này ghi nhận tổng lượng mỡ cơ thể, mỡ nội tạng, mỡ bụng, vòng eo và chỉ số cholesterol… giảm nhẹ.

Vì sao lại như vậy?

11 người tham gia có chức năng gan cải thiện nhờ dùng xylo-oligosaccharide có một điểm chung.

Họ là những người mà vi sinh vật đường ruột sử dụng protein, thay vì carbohydrate, làm nguồn năng lượng chính.

Khi vi sinh vật dùng protein làm nguồn năng lượng, các sản phẩm phụ (axit amin) còn lại sau quá trình chuyển hóa sẽ tăng lên. Một sản phẩm phụ tiêu biểu là “phenylacetate”. Chất này khiến mỡ tích tụ nhiều hơn trong tế bào gan.

Khi họ dùng xylo-oligosaccharide, tỷ lệ vi sinh vật đường ruột sử dụng carbohydrate làm năng lượng tăng lên. Kết quả là nồng độ phenylacetate giảm, qua đó giảm gánh nặng cho gan.

Nhóm nghiên cứu cho rằng những người tham gia còn lại, vốn không ghi nhận hiệu quả rõ rệt từ xylo-oligosaccharide, có thể đã bị gan nhiễm mỡ tiến triển nặng hơn, khiến tổn thương khó đảo ngược.

Tuy vậy, nghiên cứu này có những hạn chế rõ ràng. Cỡ mẫu phân tích chỉ 42 người, và nhóm đáp ứng chỉ chiếm chưa đến khoảng 1/4 tổng số. 

Nghiên cứu cũng không chia ngẫu nhiên thành nhóm can thiệp và nhóm đối chứng, đồng thời không có nhóm so sánh dùng giả dược. Sau 1 tháng quan sát, toàn bộ người tham gia đều được cho dùng xylo-oligosaccharide theo cùng một cách.

Dù vậy, nhóm nghiên cứu giải thích: “Chúng tôi xác nhận rằng xylo-oligosaccharide có thể hữu ích với một số bệnh nhân gan nhiễm mỡ được lựa chọn thận trọng”.

Dựa trên kết quả lần này, nhóm nghiên cứu dự kiến tiến hành thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn nhằm thiết kế phương pháp điều trị bệnh gan theo hướng cá thể hóa.

Mặt khác, nghiên cứu này không nhận tài trợ hay kinh phí nghiên cứu riêng từ ngành xylo-oligosaccharide.