Khi thoái hóa khớp gối tiến triển nặng, phẫu thuật thay khớp nhân tạo là một lựa chọn điều trị quan trọng.
Tuy nhiên, không phải bệnh nhân nào cũng muốn phẫu thuật ngay. Vì vậy, nhu cầu đối với các phương án có thể giảm đau, duy trì chức năng sinh hoạt hằng ngày và trì hoãn thời điểm mổ ngày càng tăng.
Một nhóm y tế tại Hàn Quốc công bố kết quả nghiên cứu cho thấy, sau điều trị phân đoạn mô đệm – mạch máu (SVF) có nguồn gốc từ mỡ tự thân, tình trạng đau khớp gối giảm được ghi nhận ở giai đoạn tương đối sớm. Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh họ không xem SVF là phương án thay thế phẫu thuật thay khớp nhân tạo, mà là lựa chọn ở giai đoạn trước mổ nhằm giảm đau và bảo tồn chức năng khớp.
Nhóm nghiên cứu của Bệnh viện Yonsei Sarang – bệnh viện chuyên khoa khớp được Bộ Y tế và Phúc lợi chỉ định – ngày 11 cho biết đã đăng 2 bài báo trên tạp chí quốc tế 《Medicina》 về hiệu quả của điều trị phân đoạn mô đệm – mạch máu có nguồn gốc từ mỡ tự thân.
Điều trị SVF là phương pháp sử dụng các thành phần tế bào thu được từ mô mỡ của chính bệnh nhân. Trong lĩnh vực thoái hóa khớp gối, các nghiên cứu vẫn đang tiếp tục nhằm đánh giá liệu phương pháp này có thể giảm đau, duy trì chức năng khớp và từ đó trì hoãn thời điểm phẫu thuật thay khớp nhân tạo hay không.
Cảm nhận được việc giảm đau trung bình trong vòng 3 tuần
Nghiên cứu thứ nhất, công bố hồi tháng 2, là phân tích hồi cứu trên 146 bệnh nhân thoái hóa khớp gối thuộc mức KL 2–4, với tổng cộng 217 khớp gối. Thang KL là phân loại đánh giá mức độ tiến triển của thoái hóa khớp dựa trên chụp X-quang. Con số càng cao cho thấy tình trạng viêm/thoái hóa khớp càng tiến triển.
Kết quả cho thấy, điểm thang đo đau bằng hình ảnh (VAS) trung bình trước điều trị là 6.5 điểm đã giảm xuống 3.1 điểm ở lần theo dõi cuối. VAS là chỉ số biểu thị mức độ đau mà bệnh nhân cảm nhận bằng con số; điểm càng cao nghĩa là đau càng nặng.
Thời điểm bệnh nhân cảm nhận được giảm đau trung bình là 18.9 ngày. Tức là họ cảm thấy triệu chứng cải thiện trong khoảng 3 tuần.
Mối liên quan giữa số lượng tế bào và đáp ứng điều trị cũng được ghi nhận. Nhóm nghiên cứu giải thích rằng số lượng tế bào SVF được tiêm càng nhiều thì xu hướng cải thiện đau càng lớn. Tuy nhiên, do đây là phân tích hồi cứu dựa trên dữ liệu của các bệnh nhân đã điều trị, nên cần thêm nghiên cứu để đánh giá hiệu quả dài hạn và liệu có cải thiện cấu trúc sụn hay không.
Mức độ béo phì và tình trạng khớp quan trọng hơn tuổi tác
Nghiên cứu thứ hai, công bố hồi tháng 5, xem xét liệu tuổi của bệnh nhân có ảnh hưởng đến kết quả điều trị hay không. Nhóm nghiên cứu theo dõi 266 bệnh nhân thoái hóa khớp gối, tổng cộng 357 khớp gối, trong 12 tháng sau tiêm SVF.
Kết quả cho thấy điểm đau cải thiện từ trung bình 6.5 điểm xuống 3.1 điểm. Đặc biệt, tuổi tác không cho thấy mối liên quan rõ rệt về mặt thống kê với kết quả đau trước và sau điều trị. Ngược lại, chỉ số khối cơ thể (BMI) cao, mức độ nặng của viêm/thoái hóa khớp, và số lượng tế bào SVF ít được phân tích là các yếu tố hạn chế mức cải thiện đau.
Giám đốc Ko Yong-gon của Bệnh viện Yonsei Sarang nói: “Bệnh nhân lớn tuổi đôi khi lo ngại về hiệu quả của liệu pháp tế bào, nhưng trong nghiên cứu này, các yếu tố liên quan đến kết quả điều trị lại là mức độ béo phì, mức độ tiến triển của viêm khớp và số lượng tế bào thu được, hơn là tuổi tác”. Ông bổ sung: “Thay vì đánh giá khả năng điều trị chỉ dựa trên tuổi, cần cân nhắc tổng thể tình trạng khớp và điều kiện thể chất của bệnh nhân”.
Nhóm nghiên cứu đánh giá liệu pháp SVF không nên được xem là điều trị thay thế cho phẫu thuật thay khớp nhân tạo, mà là một lựa chọn có thể sử dụng để trì hoãn thời điểm phẫu thuật thông qua giảm đau và cải thiện chức năng. Trong thời gian tới, họ dự kiến tiếp tục theo dõi dài hạn để xác nhận thêm hiệu quả bảo tồn sụn và khả năng cải thiện cấu trúc.
“Medicina”, nơi đăng các bài báo này, là tạp chí y học quốc tế có phản biện đồng cấp và đã được lập chỉ mục trên PubMed. Tạp chí ghi nhận hệ số ảnh hưởng (Impact Factor) 2.4 và CiteScore 4.1.
