Tại các bệnh viện và cơ sở dưỡng lão, không khó để gặp nhiều người ngoài 60 tuổi. Bên cạnh sa sút trí tuệ, cũng có không ít trường hợp mang di chứng nặng sau đột quỵ (nhồi máu não - xuất huyết não). Dù vẫn tỉnh táo, họ có thể bị liệt hoặc rối loạn thị lực nghiêm trọng, phải cần người chăm sóc. Đây là nhóm bệnh trước đây từng được gọi là “trúng phong”. Khi còn nhỏ, nhiều người thường nghe người lớn nhắc “trong họ hàng có người bị trúng phong” với tâm lý sợ hãi, coi đó là bệnh nặng. Tuổi 50 là giai đoạn rất quan trọng đối với tuổi thọ khỏe mạnh (sống thọ trong trạng thái khỏe). Nếu thói quen ăn uống chưa tốt, cần điều chỉnh sớm và duy trì tập luyện. Đồng thời, nên đều đặn bổ sung các thực phẩm có lợi cho mạch máu não.
Vì sao ở tuổi trung niên cần bảo vệ tim và mạch máu não?
Trong “Quy tắc phòng ngừa và quản lý bệnh tim mạch - mạch máu não” của Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hàn Quốc (KDCA), cơ quan này khuyến nghị ăn nhạt và ăn đủ ngũ cốc thô (ngũ cốc nguyên hạt), rau, đậu và cá. Bệnh tim mạch - mạch máu não là thuật ngữ chỉ các bệnh phát sinh ở tim, não và mạch máu. Nhóm này bao gồm bệnh tim (đau thắt ngực - nhồi máu cơ tim), đột quỵ (nhồi máu não - xuất huyết não), tăng huyết áp, suy tim… Giữ hệ tim mạch và mạch máu não khỏe mạnh giúp tuổi già của các cặp vợ chồng được bình yên. Nếu một trong hai người vợ hoặc chồng ngã quỵ và bị tàn tật, cuộc sống tuổi già ổn định coi như không còn.
Ít ăn cá hơn tưởng tượng… tác dụng của các loại cá béo như cá thu, cá saury, cá thu đao, cá ngừ là gì?
Nhiều người biết cá tốt cho sức khỏe nhưng thực tế lại ăn ít hơn tưởng tượng. Các loại cá béo như cá thu, cá thu đao, cá ngừ, cá saury, cá hồi… giàu “chất béo lành mạnh” (axit béo không bão hòa) có lợi cho máu và mạch máu. Chúng chứa nhiều axit béo omega-3 như EPA và DPA. Các chất này giúp hạ huyết áp và giảm mức cholesterol xấu, đồng thời ức chế tình trạng viêm trong cơ thể. Chúng cũng ngăn hình thành huyết khối gây tắc mạch, giúp dòng máu lưu thông trơn tru trong hệ tim mạch và mạch máu não. Ngoài ra, chúng góp phần phòng ngừa sa sút trí tuệ do mạch máu và duy trì chức năng nhận thức.
Cá cũng chứa nhiều protein. Mỗi bữa nên ăn khoảng 20 g protein. Nếu buổi sáng ăn trứng, bữa trưa - tối ăn cá, có thể đáp ứng nhu cầu protein 50~70 g mỗi ngày. Ví dụ, thực phẩm có thể cung cấp 20 g protein mỗi bữa là một khúc cá thu cỡ lòng bàn tay (khoảng 100 g). Lượng protein này tương đương với một miếng ức gà cỡ vừa (khoảng 100 g). Ở tuổi trung niên, khối cơ giảm nhanh. Vì vậy, việc bổ sung protein và tập luyện sức mạnh cơ bắp rất quan trọng.
Ăn một nắm hạt… góp phần giảm cholesterol, cải thiện tuần hoàn máu, phòng ngừa huyết khối
Các loại hạt cũng giàu “chất béo lành mạnh”. Nhóm thực phẩm này có vai trò làm giảm triglycerid và mức cholesterol có hại cho cơ thể. Khi lượng mỡ trong mạch máu giảm, tuần hoàn máu cũng thuận lợi hơn. Đây là nhóm thực phẩm tốt cho tim và mạch máu não. Lạc (đậu phộng) giàu axit béo không bão hòa, góp phần giảm cholesterol và phòng ngừa xơ vữa động mạch. Lạc cũng chứa cân đối các axit amin thiết yếu như kali, vitamin B1, B2, B5, E, niacin…, giúp tăng cường trí nhớ và hỗ trợ cải thiện chức năng hô hấp.
Thành phần ginkgoflavone trong hạt bạch quả cũng có tác dụng cải thiện tuần hoàn máu và phòng ngừa huyết khối. Quả óc chó giàu axit linolenic và vitamin E, có hiệu quả đối với sức khỏe mạch máu và đào thải chất thải. Tuy nhiên, “chất béo lành mạnh” vẫn là chất béo. Ăn nhiều có thể tăng cân. Với óc chó và lạc, tốt nhất nên ăn không quá một nắm mỗi ngày. Khi đói vào buổi chiều, hãy thử ăn các loại hạt thay vì bánh kẹo ngọt. Điều này cũng giúp ngăn ăn quá nhiều vào bữa tối và hỗ trợ giảm cân.
