Gần đây, tuyến tụy nhận được nhiều sự quan tâm hơn. Lượng tìm kiếm về ung thư tuyến tụy và insulin cũng tăng lên. Tuyến tụy có chức năng gì? Đây là cơ quan mảnh, dài khoảng 15cm, nằm phía sau dạ dày và nối với tá tràng. Tuyến tụy đảm nhiệm hai nhiệm vụ lớn. Thứ nhất, tuyến tụy tiết enzyme tiêu hóa, giúp tiêu hóa và hấp thu protein, chất béo và carbohydrate. Một nhiệm vụ quan trọng khác là tạo ra và tiết insulin để điều hòa đường huyết. Tuyến tụy có liên quan mật thiết đến bệnh tiểu đường.
Khi tuyến tụy mắc bệnh: Khả năng tiêu hóa - hấp thu suy giảm, dinh dưỡng kém
Theo dữ liệu từ Hiệp hội Ngoại khoa Gan Mật Tụy Hàn Quốc, tuyến tụy vừa có chức năng ngoại tiết là đưa dịch tụy (dịch tiêu hóa) vào tá tràng, vừa có chức năng nội tiết là giải phóng các hormone như insulin vào trong mạch máu. Khoảng 95% tế bào tuyến tụy tham gia vào chức năng ngoại tiết (tiết dịch tụy). Dịch tụy đi vào tá tràng và tham gia vào quá trình tiêu hóa - hấp thu protein, chất béo và carbohydrate trong các chất dinh dưỡng của thức ăn. Vì vậy, khi tuyến tụy mắc bệnh, lượng enzyme tiêu hóa được bài tiết sẽ giảm. Do không hấp thu được đầy đủ dưỡng chất trong thức ăn, tình trạng dinh dưỡng xấu đi và cân nặng giảm.
Tại sao tuyến tụy và bệnh tiểu đường lại có mối quan hệ mật thiết?
Các tế bào tuyến tụy tiết vào máu những hormone quan trọng đối với điều hòa đường huyết như insulin và glucagon. Insulin có tác dụng hạ đường huyết, còn glucagon làm tăng đường huyết, vì vậy hai hormone này liên quan mật thiết đến bệnh tiểu đường. Chúng giúp cơ thể tiêu thụ và dự trữ năng lượng thu được từ thức ăn. Để bảo vệ tuyến tụy khỏe mạnh, cần chế độ ăn lành mạnh và vận động phù hợp. Khi tuyến tụy phải làm việc quá nhiều và luôn mệt mỏi, chức năng tiết insulin sẽ suy giảm. Nếu bệnh tiểu đường kéo dài, nguy cơ ung thư tuyến tụy cũng tăng lên. Người bệnh tiểu đường cần điều trị đều đặn và tuân thủ nghiêm ngặt chế độ ăn để có thể ngăn ngừa ung thư tuyến tụy.
Thích đồ ăn nhiều carbohydrate - nhiều chất béo... nhưng “ghét tập thể dục”
Nhìn vào các nguyên nhân gây bệnh tiểu đường sẽ thấy sức khỏe tuyến tụy quan trọng như thế nào. Nói chung, các yếu tố thường được nhắc đến gồm lão hóa, tiền sử gia đình, béo phì, thiếu vận động và thói quen ăn uống xấu. Khi tuổi tác tăng, tế bào tuyến tụy cũng lão hóa. Nếu lại thích đồ ăn nhiều carbohydrate - nhiều chất béo và ghét vận động, cơ thể sẽ tăng cân nhiều và tạo gánh nặng cho tuyến tụy. Chức năng tiết insulin suy giảm nhanh chóng, khiến các đợt spike đường huyết (tăng - giảm đột ngột) lặp đi lặp lại nhưng không thể kiểm soát. Nếu thêm hút thuốc lá thì càng tệ. Các chất gây ung thư trong thuốc lá cũng thấm vào tế bào tuyến tụy. Cần sớm sửa những thói quen sinh hoạt xấu này để bảo vệ sức khỏe tuyến tụy.
Phải khước từ sự cám dỗ của chứng cuồng ăn: Tuổi trung niên đặc biệt quan trọng
Ung thư tuyến tụy là căn bệnh tồi tệ nhất trong các bệnh phát sinh ở tuyến tụy. Theo tài liệu của Trung tâm Thông tin Ung thư Quốc gia, để phòng ngừa ung thư tuyến tụy, nên hạn chế thực phẩm nhiều chất béo - nhiều calo - nhiều carbohydrate và ăn nhiều rau - trái cây. Chất xơ trong rau giúp điều hòa đường huyết - mỡ máu. Bỏ thuốc lá là điều bắt buộc. Nếu mắc bệnh tiểu đường, nguy cơ phát sinh ung thư tuyến tụy tăng cao nên cần chú trọng phòng ngừa - quản lý. Đặc biệt, khi bước vào tuổi trung niên, lão hóa chồng lên thói quen ăn uống kéo dài nhiều năm có thể dẫn đến tiểu đường và làm suy giảm sức khỏe tuyến tụy. Tránh ăn quá no - ăn khuya và sửa thói quen ăn uống xấu là điều hết sức quan trọng. Nếu không thể thoát khỏi sự cám dỗ của chứng cuồng ăn, chúng ta không thể nói đến việc kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh (sống lâu một cách khỏe mạnh).
