Bác sĩ chuyên khoa khớp với 40 năm kinh nghiệm chia sẻ 3 yếu tố cốt lõi bảo vệ khớp

Xe đắt tiền, đồng hồ đắt tiền, quần áo đắt tiền…. Dạo gần đây, người giàu không còn coi những thứ đó là giá trị cao nhất. Nếu bị tăng huyết áp kèm đái tháo đường, mắc bệnh ở tim hoặc thận, mạch máu, thậm chí đau cả khớp hay cột sống, thì những thứ ấy khó mà lọt vào mắt.

Vì vậy, những người thực sự giàu có lại đánh giá sức khỏe cao hơn. Có sức khỏe mới đi du lịch nước ngoài được, mới thưởng thức món ăn quý một cách ngon miệng.

Chủ tịch Jeong Heung-tae của Tập đoàn Bệnh viện Bumin đã sớm đọc được xu hướng của thế giới này từ lâu. Ông là bác sĩ chỉnh hình đã gặp vô số bệnh nhân về khớp suốt 40 năm qua, đồng thời là nhà quản trị dẫn dắt 7 cơ sở y tế trên toàn quốc.

Vì thế, cách ông nói về sức khỏe khớp ở tuổi già có phần khác biệt. Thay vì bắt đầu bằng câu chuyện phẫu thuật, ông nói trước về cách tránh phải phẫu thuật.

-Sức khỏe khớp ở tuổi già, nên bắt đầu chú ý từ khi nào?

“Tôi nói là từ tuổi 50. Khớp một khi đã hư hỏng thì rất khó phục hồi. Phải quản lý trước khi đau. Thoái hóa khớp là bệnh sụn bị mòn dần rồi mất đi, mà sụn lại không có dây thần kinh nên phải mòn khá nhiều mới bắt đầu đau. Khi cơn đau xuất hiện thì có nghĩa là tổn thương đã tiến triển đáng kể rồi.”

Vì vậy, điều mà chủ tịch luôn nhấn mạnh nhất quán là “quản lý sớm”. Thoái hóa khớp càng lớn tuổi càng khó tránh, nhưng thời điểm khởi phát và tốc độ tiến triển có thể thay đổi rất nhiều tùy theo việc có quản lý hay không.

-Làm sao biết tình trạng khớp của mình?

“Khi lên xuống cầu thang mà đầu gối nhức âm ỉ, đầu gối sưng và cảm thấy nóng, buổi sáng thức dậy khớp cứng đờ: thì đừng bỏ qua. Chỉ cần một phim X-quang là có thể kiểm tra ngay khe khớp đã hẹp đến mức nào, biến dạng xương ra sao. Càng lớn tuổi, người bệnh càng hay cố chịu đựng lâu rồi mới đến bệnh viện, nên thường là đến muộn. Dù không thể ngăn sụn bị mòn, nhưng có thể ngăn việc mòn nhanh hơn.”

Đó cũng là bối cảnh để Tập đoàn Bệnh viện Bumin, thông qua Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe Cao cấp Bumin Prestige Life Care Center (BPLC), đưa y học dự phòng và khám sàng lọc chính xác lên tuyến đầu. “Quản lý trước khi bệnh xuất hiện” đã trở thành định hướng của toàn tập đoàn.

-Thói quen sinh hoạt quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe khớp là gì?

“Cân nặng, cơ bắp và tư thế. Khi tăng cân, chỉ cần đi bộ thôi thì tải trọng dồn lên đầu gối cũng tăng lên gấp nhiều lần. Khi cơ đùi yếu đi, khớp gối phải gánh trọn áp lực đó. Cần duy trì cơ bắp bằng các bài tập ít gây chấn động lên khớp như đi bộ, bơi lội, đạp xe. Ngược lại, tư thế ngồi xổm tạo áp lực rất lớn lên sụn gối. Chỉ cần thay đổi tư thế sinh hoạt thôi cũng có thể làm tuổi thọ của khớp khác đi.”

-Làm sao biết khi nào cần phẫu thuật và khi nào còn có thể cố thêm?

“Tiêu chí quan trọng hơn việc khớp hư đến mức nào là cuộc sống của người bệnh bất tiện đến đâu. Trên X-quang có thể trông nặng, nhưng nếu không đau và vẫn sinh hoạt thường ngày được thì không cần vội phẫu thuật. Ngược lại, dù hình ảnh chưa quá nặng nhưng vì đau mà không ngủ được hoặc đi bộ chưa nổi 10 phút thì nên cân nhắc phẫu thuật. Tuy nhiên, trước khi quyết định mổ nhất định phải đánh giá nội khoa. Cần kiểm tra xem các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch có ở trạng thái đủ sức chịu đựng phẫu thuật và gây mê hay không. Không thể chỉ nhìn mỗi khớp rồi bước lên bàn mổ.”

Ông nói rằng: “Nhìn cảnh bệnh nhân cao tuổi khổ sở vì biến chứng nội khoa ngay sau mổ khớp, tôi thấm thía rằng chỉ chữa khớp giỏi thôi mới là y thuật nửa vời.” Đó là lý do ông kiên trì mô hình phối hợp điều trị liên chuyên khoa như nội khoa, tim mạch, thần kinh…

-Ai cũng sợ phẫu thuật. Có những phương pháp nào để trì hoãn phẫu thuật?

“Các lựa chọn điều trị không phẫu thuật đã nhiều hơn trước rất nhiều và cũng rộng hơn. Điều trị tiêm, sóng xung kích ngoài cơ thể, trị liệu bằng tay, điều trị phục hồi chức năng bằng vận động… đều đủ hiệu quả với bệnh nhân giai đoạn sớm đến trung bình. Và lĩnh vực mà chúng tôi đang đặt trọng tâm lớn nhất hiện nay là y học tái tạo tiên tiến. Đó là điều trị nuôi cấy và xử lý tế bào gốc để tái tạo phần sụn bị mòn. Nó giúp chặn lại giai đoạn trước khi phải chuyển sang khớp nhân tạo. Đây là việc thay đổi mô thức điều trị khớp.”

-Sau phẫu thuật thay khớp nhân tạo, quá trình hồi phục chắc cũng quan trọng không kém phẫu thuật.

“Trước đây người ta nói mổ thì đương nhiên đau. Bây giờ khác rồi. Chúng tôi vận hành chương trình kiểm soát đau đa phương thức ngay từ trước mổ, và bắt đầu phục hồi đi lại ngay trong ngày mổ hoặc từ ngày hôm sau. Người bệnh nói ‘không đau như nghĩ và đi lại sớm nên rất bất ngờ’. Vận động sớm thì hồi phục nhanh và giảm biến chứng. Quản lý sau mổ trong sinh hoạt hằng ngày cũng quan trọng. Khớp nhân tạo có tuổi thọ nhất định, vì vậy nếu tránh các tư thế dồn tải quá mức lên đầu gối và tránh vận động quá sức thì sẽ dùng được lâu hơn nhiều.”

-Nếu diễn đạt bằng một câu, ông sẽ nói gì là cốt lõi của quản lý sức khỏe tuổi già?

“Điều mà con người trên thế giới thực sự muốn là sống lâu và sống khỏe. Ngăn bệnh không phát sinh, nếu đã phát sinh thì phát hiện sớm, và sau khi điều trị thì trở lại hoàn toàn với đời sống thường ngày. Đó là hướng đi mà y học hiện đại phải theo.”

Ý ông là, vượt qua mô hình bệnh viện “mổ giỏi”, trọng tâm đang được đặt nhiều hơn vào việc người bệnh có thể nhanh chóng phục hồi “chất lượng cuộc sống” như thế nào. Chủ tịch Jeong Heung-tae nói: “Chúng tôi đã trăn trở xem để có thể làm tất cả những điều đó trong cùng một bệnh viện thì cần làm gì, làm như thế nào, và đã hiện thực hóa thành một hệ thống.”

“Vì vậy, bệnh viện của tương lai không thể chỉ dựa vào việc phẫu thuật giỏi. Từ phòng ngừa trước mổ, an toàn trong mổ, đến hồi phục hoàn toàn sau mổ: phải có khả năng chịu trách nhiệm cho toàn bộ quá trình. Tức là giúp người bệnh đi lại được, làm việc được, vận động được trở lại. Đó là tiêu chuẩn mới của bệnh viện mà xã hội siêu già hóa, và Hàn Quốc, đang đòi hỏi.”