Ясны шөл дунд насныхны ясанд тустай юу

Цаг агаар сэрүүсэхэд халуун ясны шөл уумаар санагддаг. Үхрийн ясыг удаан чанаж гаргасан цайвар шөлийг тэнхээ тамир нөхөх хоол гэж үздэг. Ялангуяа ясанд сайн гэж бодоод дунд болон ахимаг насныхан зориуд уух нь бий. Ясыг удаан чанавал шөлөнд нь кальци ихээр ялгарна гэж найддаг хэрэг. Үнэхээр тийм үү? Ясны шөлний шим тэжээлийн найрлага болон ясны эрүүл мэндийн талаар мэдэх хэрэгтэй зүйлсийг авч үзье.

Нэг аяга ясны шөлөнд хэр их кальци байдаг вэ?…Хоногийн зөвлөмжит хэмжээний 2% орчим

Ясны шөлийг үхрийн шилбэ зэрэг ясыг удаан чанаж хийдэг. Яс өөрөө кальциар баялаг ч чанах үед кальци нь шөлөнд хангалттай хэмжээгээр ялгардаггүй. Кальци ясанд хатуу эрдэс хэлбэрээр оршдог тул усанд амархан уусдаггүй.

Солонгосын Хүнс, эмийн аюулгүй байдлын яамны мэдээллээр 400 г ясны шөлөнд ойролцоогоор 14 мг кальци агуулагддаг. Насанд хүрсэн хүний хоногийн зөвлөмжит кальцийн хэрэглээг 700 мг гэж тооцвол энэ нь 2%-тай тэнцэнэ. Харин 200 мл сүүнд 200–230 мг кальци агуулагддаг тул ясны шөлнөөс хавьгүй их кальци авах боломжтой. Өөрөөр хэлбэл, ясыг удаан чанасан шөлний кальцийн агууламж сүүтэй харьцуулахад нэлээд бага.

Тэгвэл удаан чанах тусам илүү их кальци ялгарах уу? Хөдөө аж ахуйн хөгжлийн газрын харьяа Мал аж ахуйн шинжлэх ухааны үндэсний хүрээлэн ясыг нэг удаад 6 цаг чанаж, нийт гурван удаа шөл гаргахыг зөвлөжээ. Дөрөв ба түүнээс олон удаа чанахад шөлөн дэх кальци болон зарим шим тэжээлийн агууламж буурч, амт нь ч мууддаг нь тогтоогдсон. Тиймээс удаан чаналаа гээд шим тэжээл нь тасралтгүй нэмэгдэхгүй гэсэн үг.

Цайвар, өтгөн ясны шөл…кальци бус өөх тос ба желатины нөлөө

Ясны шөлийг чанахад сүү мэт цайвар өнгөтэй болдог. Тиймээс шөл өтгөн, цайвар байх тусам яснаас их кальци ялгарсан гэж бодоход амархан. Гэвч шөлний өнгө, кальцийн агууламж хоёр өөр зүйл.

Ясны шөл цайвар өнгөтэй болоход өөх тос чухал нөлөөтэй. Ясыг удаан чанахад яс, чөмгөнд байсан өөх тос ялгарч, буцлах явцад жижиг хэсгүүдэд хуваагдан шөлөнд тархдаг. Үүнд уураг зэрэг бусад бодис холилдсоноор сүү мэт өнгөтэй болдог.

Ясыг удаан чанахад өөх тосоос гадна яс, мөгөөрс, холбогч эдэд байсан коллагены нэг хэсэг шөлөнд ялгарна. Коллаген дулаан, чийгийн нөлөөгөөр желатин болж хувирдаг бөгөөд энэ нь ясны шөлний өтгөн байдал, амны мэдрэмжийг бүрдүүлэхэд нөлөөлдөг.

Ялангуяа ясны шөлийг хөргөхөд цэлцэгнүүр шиг царцах буюу өтгөрөх нь желатины нөлөө юм. Ийнхүү ясны шөлний цайвар өнгө, өтгөн байдал нь шөлөнд ялгарсан өөх тос, желатин зэрэг бодистой нягт холбоотой.

Дунд наснаас хойш ясны эрүүл мэндээ хэрхэн хамгаалах вэ?…Кальциар баялаг хүнс хамт хэрэглэх хэрэгтэй

Дунд наснаас хойш ясны эрүүл мэнддээ анхаарах нь улам чухал болдог. Нас ахих тусам шинээр үүсэх яснаас задрах ясны хэмжээ ихсэж, ясны нягт буурч болзошгүй. Ялангуяа эмэгтэйчүүдийн цэвэршилтийн дараа эстроген даавар багассанаар ясны нягт хурдан буурч болно.

Ясны эрүүл мэндийн төлөө кальцийг хангалттай авах нь зүйтэй. Сүү, тараг, бяслаг зэрэг сүүн бүтээгдэхүүн кальцийн гол эх үүсвэр юм. Ястай нь иддэг анчоус, хатаасан жижиг загас, кальцийн бүлэгнүүлэгчээр хийсэн дүпү зэрэг нь ч кальци авахад тустай. Сүүн бүтээгдэхүүн хэрэглэхэд хүндрэлтэй бол кальциар баяжуулсан шар буурцгийн сүү сонгож болно.

Ясны шөл тогтмол уудаг бол хэрхэн хэрэглэхдээ ч анхаарах хэрэгтэй. Шөлөндөө давс эсвэл шөл амтлах шар буурцгийн сүмс ихээр хийх, кимчи, цагаан манжингийн кимчитэй хамт идэхэд натрийн хэрэглээ нэмэгдэж болзошгүй. Даралтаа хянадаг дунд болон ахимаг насныхан давсыг нь бага хийж, шөлний дээр хөвсөн өөхийг хамж авах нь зүйтэй.

Кальци хэрэглэхийн зэрэгцээ түүний биед шимэгдэж, ашиглагдах нь ч чухал. Д аминдэм гэдэснээс кальци шимэгдэхэд тусалдаг. Д аминдэм нарны гэрлийн нөлөөгөөр арьсанд нийлэгждэг бөгөөд хулд, скумбри зэрэг тослог загас, өндөгний шар, Д аминдэмээр баяжуулсан хүнснээс ч авч болно. Мөн алхах, шатаар өгсөх зэрэг биеийн жингээр ачаалал өгдөг хөдөлгөөн болон булчингийн хүчний дасгалыг тогтмол хийх нь яс, булчингаа хадгалахад тустай.