Намар болоход нүд нь аргах, эсвэл элс орсон мэт торохыг мэдрэх хүн олон байдаг. Учир нь өглөө, оройдоо хүйтэн, хуурай салхи салхилж, тасалгааны халаалт ажиллаж эхлэхэд нүдний гадаргуугийн чийг амархан ууршдаг. Ийм үед эхлээд өдөр тутмын зуршлаа эргэж харах хэрэгтэй. Улирал солигдох үед нүд хуурайших хам шинж яагаад даамжирдаг, нүдний эрүүл мэндээ хэрхэн хамгаалахыг авч үзье.
Нулимс хангалттай байхад нүд яагаад аргах вэ?…Амархан хатах нь ч бас асуудал
Нүд хуурайших хам шинж нь нулимс хангалттай ялгарахгүй байх, эсвэл хэт хурдан ууршсанаас нүдний гадаргуу хуурайших эмгэг юм. Нүд аргах, хорсох, торох, улайх шинж илэрч болно. Хүндэрвэл хараа түр зуур бүрэлзэх нь бий. Харин заримдаа нулимс ойр ойрхон гоождог нь нүдний гадаргуу цочирсноор нулимс рефлексээр ихээр ялгардагтай холбоотой.
Нулимс нь зөвхөн уснаас бус, тослог болон салслаг бүрэлдэхүүнээс тогтдог. Тослог нь нулимс ууршихаас сэргийлж, салс нь нулимсыг нүдний гадаргуу даяар жигд тархахад тусалдаг. Ялангуяа зовхины мейбомын булчирхай нулимсны тослог давхаргыг бүрдүүлэх тос ялгаруулдаг. Энэ булчирхайн үйл ажиллагаа суларвал нулимс хангалттай байсан ч хурдан ууршиж, нүд хуурайших мэдрэмж төрж болно.
Нүд хуурайших хам шинжийг нулимс дутагдах, нулимс амархан хатах, мөн энэ хоёр зэрэг илрэх гэж ангилдаг. Ялангуяа нулимс амархан хатахад мейбомын булчирхайн үйл ажиллагаа сулрахаас гадна нүд анивчих нь цөөрөх, контакт линз зүүх зэрэг нөлөөлдөг.
Орчны нөхцөл ч чухал. Намар хүйтэн, хуурай салхи болон чийгшил багассанаас нулимс илүү хурдан хатаж болно. Халаагуурын салхи нүүр рүү шууд үлээвэл зовуурь амархан нэмэгддэг. Тиймээс тасалгааны чийгшлийг зохистой түвшинд байлгаж, салхи нүүр рүү шууд үлээхгүйгээр тохируулах нь зүйтэй.
Ухаалаг утсандаа анхаарлаа төвлөрүүлэхэд⋯нүд анивчих тоо талаас ч бага болж ‘огцом буурна’
Компьютер, ухаалаг утасны дэлгэцийг удаан харах зуршил ч нүд хуурайшихыг даамжруулдаг. Дэлгэцэд анхаарлаа төвлөрүүлэхэд анивчих тоо цөөрч, нүдний гадаргуу амархан хатдаг.
Сөүлийн Асан эмнэлгийн нүдний тасгийн профессор Ким Мёнжүний хэлснээр ердийн үед хүн 4~5 секунд тутамд нэг удаа анивчдаг бол компьютерын дэлгэцэд анхаарлаа төвлөрүүлэн харахад энэ тоо талаас ч бага болж болно. Мөн зовхио бүрэн анихгүй дутуу анивчих нь олширсноор нулимсан бүрхүүл нүдний гадаргуу даяар жигд тархаж чаддаггүй. Анивчих нь цөөрвөл нулимс илүү амархан хатаж, нүд хуурайших хам шинж даамжирч болно.
Үүнээс сэргийлэхийн тулд дэлгэц харж байхдаа үе үе нүдээ амраах нь чухал. 20 минут тутамд дэлгэцээс харцаа салгаж, 20 секундийн турш 6 м (20 фут)-ээс хол зайд байгаа зүйл рүү харах ‘20-20-20 дүрэм’-ийг мөрдвөл нүдний ядаргааг багасгахад тустай.
Дэлгэцээ нүдний түвшнээс ялимгүй доор байрлуулах нь зүйтэй. Ингэснээр нүдээ том нээх шаардлагагүй болж, нулимс амархан хатах нь багасна. Нүдээ зориуд бүрэн аниад нээж хэвших, мөн унтахын өмнө орондоо ухаалаг утсаа удаан хэрэглэхээс зайлсхийх нь зүйтэй.
Хиймэл нулимс ойр ойрхон дусаасан ч нүд аргаж байвал?⋯Бүлээн жин нулимсан бүрхүүлийг арчлахад ч тустай
Нүд хуурайшвал хиймэл нулимсаар нулимсан бүрхүүлийн чийгийг нөхөж болно. Харин ойр ойрхон хэрэглэдэг бол хадгалалтын бодис агуулсан эсэхийг шалгах хэрэгтэй. Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх газрын мэдээлснээр хадгалалтын бодис агуулсан хиймэл нулимсыг өдөрт 4-өөс олонгүй удаа хэрэглэх нь зүйтэй. Үүнээс олон удаа хэрэглэх шаардлагатай бол хадгалалтын бодисгүй, нэг удаагийн хиймэл нулимс хэрэглэхийг зөвлөдөг. Учир нь зарим хадгалалтын бодисыг давтан хэрэглэхэд нүдний гадаргуу цочирч болно.
Хэлбэрээсээ шалтгаалан ч ялгаатай. Өтгөн гель эсвэл тосон түрхлэг нь нүдний гадаргууд удаан тогтдог ч харааг түр зуур бүрэлзүүлж болох тул унтахын өмнө хэрэглэхэд тохиромжтой.
Нулимс амархан хатаж, нүд аргах үед ‘бүлээн жин’ ч тустай. Сөүлийн Асан эмнэлэг нүд хуурайшихаас сэргийлэх зовхины арчилгааны арга болгон бүлээн, нойтон алчуурыг нүдэн дээрээ 5~10 минут тавихыг зөвлөдөг. Бүлээн жин нь зовхины тосны булчирхай дахь тослог гадагшлахад тусалж, нулимс амархан хатахыг багасгадаг. Гэхдээ хэт халуун алчуур зовхины арьсыг цочроож болох тул анхаарах хэрэгтэй.
Хиймэл нулимс хэрэглэж, бүлээн жин тавьсан ч шинж тэмдэг арилахгүй бол нүдний эмчид үзүүлж, шалтгааныг нь тогтоолгох нь зүйтэй. Ялангуяа хүчтэй өвдөх, хараа гэнэт муудах шинж илэрвэл энгийн нүд хуурайшилт гэж үзэлгүй, яаралтай эмчид хандах хэрэгтэй.
