Амтат төмс, кабоча хулуу, төмс нь цусан дахь сахарт харилцан адилгүй нөлөөлдөг тул сонголт хийхдээ гликемийн индексээс гадна нүүрс усны агууламж, идэх хэмжээг хамтад нь тооцох хэрэгтэй. Эдгээр гурван хүнс эслэг болон төрөл бүрийн шим тэжээлээр баялаг ч нүүрс усны агууламж, хэрэглэж буй хэмжээнээс шалтгаалан цусан дахь сахарт үзүүлэх нөлөө нь өөр байдаг.
Гликемийн индекс, төмс(93.6) 〉 жигнэсэн амтат төмс(70.8) 〉 жигнэсэн кабоча хулуу(52.1)
Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага (WHO) чихрийн шижин өвчнийг хянаж, өвчтөний зүрх судасны өвчнөөр өвчлөх эрсдэлийг бууруулахын тулд гликемийн индексийг (GI) харгалзан үзэхийг зөвлөдөг.
Гликемийн индекс гэдэг нь тодорхой хүнс идсэний дараа цусан дахь сахарын түвшин хэр хурдан нэмэгдэхийг тоогоор илэрхийлсэн үзүүлэлт юм. Өөрөөр хэлбэл, тухайн хүнс хэр хурдан боловсорч, цусан дахь сахарыг нэмэгдүүлдгийг харуулна. Гликемийн индекс бага байх тусам цусан дахь сахараа хянах шаардлагатай хүнд илүү тохиромжтой. Чихрийн шижингүй хүнд ч гликемийн индекс багатай хүнс хэрэглэх нь таргалалтаас сэргийлэх зэрэг ач холбогдолтой.
БНСУ-ын Хөдөөгийн хөгжлийн газар болон Кёнхи их сургуулийн гаргасан ‘Солонгосчуудын өргөн хэрэглэдэг нүүрс ус агуулсан хүнсний гликемийн индекс ба гликемийн ачааллын индекс’ судалгаанд нэг ширхэг жигнэсэн амтат төмсний гликемийн индекс 70.8, шарж болгосных 90.9 гэж дурджээ. Жигнэсэн кабоча хулууны гликемийн индекс 52.1, жигнэсэн төмснийх 93.6 байв. 55 буюу түүнээс доош үзүүлэлттэйг гликемийн индекс багатай, 70 буюу түүнээс дээш үзүүлэлттэйг гликемийн индекс өндөртэй хүнс гэж ангилдаг.
Нүүрс усны агууламжийг яагаад харгалзах хэрэгтэй вэ?
Тэгвэл гликемийн индекс өндөртэй төмс, амтат төмснөөс татгалзах ёстой юу? Энд бодитоор авч буй нүүрс усны хэмжээг анхаарах хэрэгтэй. Гликемийн индекс өндөр байсан ч хүнсний нүүрс усны агууламж болон идэх хэмжээ бага бол цусан дахь сахарын өсөлтөд төдийлөн нөлөөлөхгүй байж болно. Үүнийг харуулдаг үзүүлэлт нь гликемийн ачааллын индекс (GL) юм.
Гликемийн индекс өндөртэй хүнсэнд багтдаг төмсний нүүрс усны агууламж төсөөлснөөс бага. Хүнсний шим тэжээлийн найрлагын мэдээллийн сангийн өгөгдлөөр 100 г түүхий кабоча хулуунд 13.63 г, төмсөнд 15.08 г нүүрс ус агуулагддаг. Харин төмснөөс харьцангуй бага гликемийн индекстэй амтат төмсөнд 35.52 г нүүрс ус бий.
Элсэн чихэр нэмэлгүй, бага хэмжээгээр идвэл санаа зовох зүйл багасна
Цусан дахь сахараа хянах шаардлагатай ч гликемийн индекс өндөртэй төмс, амтат төмсийг хоолноосоо бүрмөсөн хасах хэрэггүй. Зөвхөн гликемийн индексийг харвал амтат төмс, кабоча хулуу нь төмснөөс давуу. Харин нүүрс усны агууламж болон бодитоор идэх хэмжээг харгалзвал үр дүн өөр байж болно. Жигнэсэн амтат төмсний гликемийн ачааллын индекс 15.5, жигнэсэн төмснийх 8.5, жигнэсэн кабоча хулууных 6.6 байна.
Төмс, амтат төмсийг нэг удаад 65 г орчим идвэл цусан дахь сахарт өгөх ачааллыг багасгаж болно. Элсэн чихэр эсвэл зөгийн бал нэмбэл цусан дахь сахарын түвшин огцом өсөж болзошгүй тул анхаарах хэрэгтэй. Болгох аргыг харгалзах нь ч чухал. Цусан дахь сахараа хянахын тулд эдгээр гурван хүнсийг шарж болгохын оронд аль болох жигнэж идэх нь тустай.
Түүнчлэн чихрийн шижинтэй хүн ч нүүрс усыг зохистой хэмжээгээр хэрэглэх ёстой. Нүүрс ус нь бие махбод болон тархины үйл ажиллагаанд шаардлагатай эрчим хүчний эх үүсвэр юм. Гэхдээ чихрийн шижинтэй хүн нийт хоолны 40~50%-аас илүүг нүүрс ус эзлэхгүй байхад анхаарах хэрэгтэй.
〈3 мөрөөр дүгнэвэл〉
✔ Цусан дахь сахараа хянах шаардлагатай бол гликемийн индекс (GI) болон гликемийн ачааллын индексийг (GL) хамтад нь харгалзах хэрэгтэй
✔ Гликемийн индекс өндөр байсан ч нүүрс усны агууламж болон нэг удаад идэх хэмжээ бага бол цусан дахь сахарын өсөлтөд төдийлөн нөлөөлөхгүй байж болно
✔ Төмс, амтат төмсний гликемийн индекс кабоча хулууныхаас өндөр ч бага хэмжээгээр жигнэж идвэл цусан дахь сахарын талаар санаа зовох зүйл багасна
