БНСУ-ын судлаачид антибиотикт тэсвэртэй 17 эмгэг төрүүлэгчийн эрсдэлийг анх удаа системтэй үнэлж, гурвыг нь 'яаралтай хариу арга хэмжээ авах' ангилалд оруулжээ. Зөвхөн 2021 онд дэлхий даяар 1.14 сая хүн антибиотикт тэсвэртэй нянгийн халдварын улмаас амиа алдсан гэж тооцоолж байна.
Корё их сургуулийн Анам эмнэлгийн Халдварт өвчний тасгийн профессор Ким Жон Ён, Юн Ён Гён нарын судалгааны баг БНСУ-д бүртгэгдсэн антибиотикт тэсвэртэй эмгэг төрүүлэгчдийн эрсдэлийг үнэлж, улсын хэмжээнд авах арга хэмжээний тэргүүлэх эрэмбийг тогтоосноо 8-нд мэдээлэв.
Антибиотикт тэсвэржилтийн нөхцөл улс бүрд харилцан адилгүй. Тохиолдлын тоо, халдварын тархалтын хэлбэр, эмчилгээний боломж ч өөр өөр байдаг. Иймээс ДЭМБ зэрэг гадаадын байгууллагын тогтоосон тэргүүлэх эрэмбээр БНСУ-ын нөхцөл байдлыг бүрэн тусгахад хүндрэлтэй гэсэн шүүмжлэл бий.
Судалгааны баг антибиотикт тэсвэржилтийн үндэсний тандалтын мэдээлэл, дотоодын 5 их сургуулийн эмнэлгийн эмнэлзүйн өгөгдөл, судалгааны баримт нотолгоо, шинжээчдийн саналыг нэгтгэн 17 төрлийн тэсвэртэй эмгэг төрүүлэгчийг сонгожээ.
Үнэлгээг 8 үзүүлэлтээр хийсэн. Үүнд тохиолдлын түвшин, эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлэх үеийн нас баралтын түвшин, өвчний дарамт, тэсвэржилт нэмэгдэх хандлага, халдвар дамжих боломж, урьдчилан сэргийлэх болон эмчлэх боломж, шинэ антибиотик бүтээх төлөвийг хамруулсан байна.
Олон шалгуурыг нэгэн зэрэг харгалзан тэргүүлэх эрэмбэ тогтоох энэ аргыг олон шалгуурт шийдвэрийн шинжилгээ (MCDA) гэж нэрлэдэг. Үнэлгээнд халдварт өвчин, хүүхэд, өсвөр үеийн анагаах ухааны эмнэлзүйн мэргэжилтнүүдээс гадна эм зүй, эрүүл мэндийн бодлогын судлаачид зэрэг нийт 56 хүн оролцжээ.
Судалгааны баг 17 төрлийг эрсдэлийн эрэмбээр нь гурван түвшинд ангилсан. Хамгийн өндөр эрсдэлтэй 'яаралтай хариу арга хэмжээ авах' ангилалд 3 төрөл, дараагийн 'тэргүүн ээлжид хянах' ангилалд 7 төрөл, үлдсэн 'тандалт хийх' ангилалд 7 төрөл багтжээ.
Яаралтай хариу арга хэмжээ авах 3 төрөлд карбапенемд тэсвэртэй уушгины клебсиелла (Klebsiella pneumoniae), карбапенемд тэсвэртэй Ацинетобактер бауманни (Acinetobacter baumannii), ванкомицинд тэсвэртэй энтерококк (Enterococcus faecium) орсон байна. Эхний хоёр эмгэг төрүүлэгч ДЭМБ-ын 2024 онд гаргасан жагсаалтад мөн хамгийн дээд ангилалд багтсан тул үнэлгээ нь ижил гарчээ.
Харин ванкомицинд тэсвэртэй энтерококк ДЭМБ-ын жагсаалтад харьцангуй доогуур ангилалд байсан ч БНСУ-ын үнэлгээгээр хамгийн дээд буюу 'яаралтай хариу арга хэмжээ авах' ангилалд оржээ. Энэ нь дотоодын тохиолдол болон халдварын тархалтын онцлогийг тусгасан тусгай үнэлгээ шаардлагатайг харуулж байна.
Профессор Ким Жон Ён "Энэ судалгаа нь БНСУ-д бүртгэгдсэн антибиотикт тэсвэртэй эмгэг төрүүлэгчдийг эрсдэлийн дарааллаар энгийнээр жагсаагаагүй. Харин нас барах эрсдэл, халдварлах чадвар, өвчний дарамт, эмчлэх боломж зэрэг олон хүчин зүйлийг хамтатган үзэж, тэргүүлэх эрэмбэ тогтоох тогтолцоог бүрдүүлснээрээ ач холбогдолтой" гэж хэлэв.
Профессор Юн Ён Гён "Антибиотикт тэсвэржилтийн эсрэг арга хэмжээ авахдаа бүх эмгэг төрүүлэгчид ижил хэмжээний нөөц зарцуулахын оронд дотоодын нөхцөлд эрсдэл өндөртэй эмгэг төрүүлэгчдийг тэргүүн ээлжид хянах нь чухал" гээд, "Энэхүү судалгаа нь халдварын хяналт, тандалт, антибиотикийн зохистой хэрэглээ, эмчилгээний шинэ бэлдмэлийн судалгаа, хөгжүүлэлт зэрэг антибиотикт тэсвэржилтийн эсрэг үндэсний бодлогын тэргүүлэх чиглэлийг тогтоох шинжлэх ухааны үндэслэл болно гэж найдаж байна" хэмээн мэдэгдэв.
Энэхүү үнэлгээний тогтолцоо нь нэг удаа гаргаад орхих эрэмбийн жагсаалт биш гэдгийг судалгааны баг онцлов. Шинэ тэсвэртэй нян илрэх, тодорхой эмгэг төрүүлэгчийн тохиолдол нэмэгдэх, эсвэл эмчилгээний шинэ эм гарах үед холбогдох мэдээллийг тусган тэргүүлэх эрэмбийг дахин тогтоох боломжтой.
Энэхүү олон салбарын хамтарсан судалгааг БНСУ-ын Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх агентлагийн Үндэсний эрүүл мэндийн хүрээлэн дэмжсэн бөгөөд олон улсын эрдэм шинжилгээний 《Лансет Рижинал Хелс-Вестерн Пасифик (The Lancet Regional Health – Western Pacific)》 сэтгүүлийн 2026 оны 9 дүгээр сарын дугаарт нийтэлжээ.
