Улирал солигдох үеэр ханиад хүрч, бусдаас илүү зовуурилдаг хүн цөөнгүй. Ханиад вирусийн халдвараас үүсдэг ч өдөр тутмын зуршил, биеийн байдал нь халдвар авах эрсдэл болон шинж тэмдгийн хүндийн зэрэгт нөлөөлж болно. Ханиад ойр ойрхон хүрдэг хүмүүсийн анхаарах зургаан зуршил, биеийн онцлогийг танилцуулъя.
◆ Стресс ихтэй
Стресс удаан үргэлжилбэл бие махбодын дархлааны хариу урвалд нөлөөлж болзошгүй. Ажлын ачаалал, нойр дутуу байх, гэрийн ажил зэргээс шалтгаалсан стресс, байнгын дарамт үргэлжилбэл стрессийн дааврын ялгаралт, зохицуулалт өөрчлөгдөж, дархлааны үйл ажиллагаанд нөлөөлж болно.
Ялангуяа архаг стресс нь вирусийн халдвараас өөрийгөө хамгаалах бие махбодын чадварт сөргөөр нөлөөлөх магадлалтай. Ханиад хүрсэн үедээ хангалттай амарч чадахгүй, стресс үргэлжилсээр байвал эдгэрэлт удааширч болно. Өдөр тутам хангалттай амарч, сайн унтахын зэрэгцээ хөнгөн дасгал хөдөлгөөн хийж, сонирхдог зүйлдээ цаг гарган алжаал, стрессээ тайлах нь чухал.
◆ Илүүдэл жинтэй
Жин хэт нэмэгдэх нь бие махбодын бодисын солилцоо төдийгүй дархлааны тогтолцоонд нөлөөлж болно. Ялангуяа таргалалтын үед бие дэх үрэвслийн хариу урвал нэмэгдэж, дархлааны эсийн үйл ажиллагаа ч өөрчлөгдөж болзошгүй. Ийм өөрчлөлт нь халдварын эсрэг тэмцэх бие махбодын чадвар болон халдвар авсны дараах эдгэрэлтийн явцад нөлөөлөх магадлалтай.
Таргалалт нь хүнд хэлбэрийн томуу, COVID-19 зэрэг амьсгалын замын зарим халдвар хүндрэх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг хүчин зүйлд тооцогддог. Эрүүл хооллож, тогтмол хөдөлгөөн хийснээр жингээ зохистой хэмжээнд барих нь зүйтэй.
◆ Хангалттай ус уудаггүй
Шингэн хангалтгүй хэрэглэвэл ам, хамар, хоолойн салст бүрхэвч хуурайшиж, таагүй мэдрэмж төрж болно. Хамрын салст бүрхэвч нь салс болон сормууслаг бүтцийн хөдөлгөөнөөр гаднаас орж ирсэн бохирдол, өвчин үүсгэгчийг шүүн зайлуулах хамгаалах үүрэгтэй. Биеийн шингэн дутагдаж, салст бүрхэвч хуурайшвал уг хамгаалах үйл ажиллагаа хэвийн явагдахад хүндрэл учирч болзошгүй.
Өдрийн турш хангалттай шингэн хэрэглэж, шингэн алдалтаас сэргийлэх нь хамгийн чухал. Шаардлагатай шингэний хэмжээ нь агаарын хэм, хөдөлгөөний идэвх, хооллолт, эрүүл мэндийн байдлаас хамаарч өөр байна. Усыг үндсэн ундаагаа болгохын зэрэгцээ сахаргүй цай ууж болох ч кофейн агуулсан ундааг хэтрүүлэн хэрэглэхгүй байх нь зүйтэй.
◆ Чихэрлэг зүйл их иддэг
Сахар ихтэй ундаа, жигнэмэг, бялуу зэргийг хэт ойр ойрхон хэрэглэх нь дархлааны тогтолцоонд сөргөөр нөлөөлж болзошгүй. Сахарыг хэтрүүлэн хэрэглэх нь жин нэмэх, цусан дахь глюкозын зохицуулалт алдагдах шалтгаан болж, урт хугацаандаа бодисын солилцоонд ачаалал учруулж болзошгүй.
Цусан дахь глюкозын хэмжээ удаан хугацаанд өндөр байвал дархлааны эсийн үйл ажиллагаа суларч, халдварт өртөмтгий болох магадлал нэмэгдэнэ. Тиймээс сахар нэмсэн ундаа, чихэрлэг зууш хэрэглэх давтамжаа бууруулж, жимс, хүнсний ногоо зэрэг олон төрлийн хүнсийг тэнцвэртэй хэрэглэх нь эрүүл мэндээ хамгаалахад тустай.
◆ Дархлаа султай
Ханиад хүрэх давтамж болон эдгэрэх хугацаа хүн бүрд харилцан адилгүй. Насанд хүрсэн хүн ерөнхийдөө жилд хэд хэдэн удаа ханиад хүрч болох бөгөөд ихэнх тохиолдолд аяндаа эдгэрдэг.
Гэхдээ халдвар хэт ойр ойрхон давтагдах эсвэл шинж тэмдэг ердийнхөөс удаан үргэлжилбэл үүнийг зөвхөн дархлаа султай холбоотой гэж үзэлгүй, өөр шалтгаан байгаа эсэхийг шалгуулах шаардлагатай. Харшлын ринит, багтраа зэрэг ханиадтай төстэй шинж тэмдэг бүхий өвчин байж болохоос гадна нойр дутуу байх, шим тэжээлийн тэнцвэр алдагдах, суурь өвчин зэрэг хүчин зүйл нөлөөлж болно.
◆ Хамрын хөндий хэт хуурай
Хамрын салст бүрхэвч нь гаднаас нэвтрэх вирус, тоос зэргээс амьсгалын замыг хамгаалах эхний хаалт болдог. Салст бүрхэвчээс ялгарах салс нь гаднын биетийг барьж, сормууслаг бүтэц түүнийг гадагш зөөж зайлуулах үүрэгтэй. Гэвч тасалгааны халаалт эсвэл хуурай цаг агаараас шалтгаалан хамрын салст бүрхэвч хэт хуурайшвал энэ үүргээ зохих ёсоор гүйцэтгэж чадахгүй. Улмаар хамраас цус гарах, хорсох, хамар битүүрэх зэрэг шинж тэмдэг илэрч болно. Салст бүрхэвчийн хамгаалах үйл ажиллагааг хэвийн байлгахын тулд тасалгааны чийгшлийг зохистой хэмжээнд тохируулж, хангалттай ус уух нь зүйтэй.
