Яаралтай тусламжийн тасагт их хэмжээний цус алдалттай өвчтөн ирвэл эмнэлгийн баг богино хугацаанд цус сэлбэх төхөөрөмжийг бэлтгэх шаардлагатай болдог. Гэвч амь насанд аюултай үед зайлшгүй хэрэгтэй төхөөрөмжүүд өдөр тутамд харьцангуй цөөн ашиглагддаг тул бодит яаралтай нөхцөл тулгарахад төвөгтэй ажиллагааны дарааллыг яг таг санах амаргүй.
Нэмэгдсэн бодит байдал (AR)-ын сургалтаар ийм төхөөрөмжийн хэрэглээг урьдчилан эзэмшвэл бэлтгэх хугацааг мэдэгдэхүйц бууруулж болохыг харуулсан судалгааны үр дүн гарлаа. Цаасан зааварчилгаагаар сурсан сувилагчид хурдан цус сэлбэх төхөөрөмжийг бэлтгэхэд ойролцоогоор 10 минут зарцуулсан бол AR сургалт авсан сувилагчид 4 минут ч хүрээгүй.
Samsung Seoul Hospital-ын Яаралтай тусламжийн анагаах ухааны тэнхимийн профессор Сон Мён-хи болон Сувилахуйн газрын Яаралтай тусламжийн сувилахуйн хэсгийн судалгааны баг яаралтай тусламжийн тасгийн сувилагчдад ‘Level-1 хурдан дусаагч (Level-1 rapid infusion system)’-ийн хэрэглээг заасны дараа бодит гүйцэтгэлийн чадварыг харьцуулсан санамсаргүй хяналттай судалгааны үр дүнгээ 24-нд зарлалаа. Судалгааны үр дүн олон улсын эрдэм шинжилгээний сэтгүүл 〈JMIR Medical Education〉-ийн хамгийн сүүлийн дугаарт нийтлэгджээ.
Их цус алдаж эрхтэнд цус хүрэлцэхгүй болох ‘гиповолемийн шок’ үед хэрэглэнэ
Level-1 хурдан дусаагч нь хүнд гэмтэл, эсвэл мэс заслын үеийн их хэмжээний цус алдалт зэрэг богино хугацаанд их хэмжээний шингэн эсвэл цус нөхөх шаардлагатай үед ашигладаг төхөөрөмж юм. Шингэн болон цусыг биеийн халуунтай ойролцоо температурт халаан, хурдан дусаах боломжтой.
Тухайлбал ‘гиповолемийн шок (hypovolemic shock)’ үүсэх үед шаардлагатай. Гиповолемийн шок гэдэг нь хүчтэй цус алдалт эсвэл шингэний алдагдлаас болж биеэр эргэлдэх цусны хэмжээ огцом багассан байдлыг хэлнэ. Цусны даралт унаж, тархи ба зүрх зэрэг гол эрхтэнд цус, хүчилтөрөгч хангалттай очихгүй бол амь насанд аюултай.
Иймээс яаралтай нөхцөлд төхөөрөмжийг аль болох хурдан бэлтгэхийн зэрэгцээ холболтын дараалал, ажиллагааны аргыг алдахгүй байх нь чухал.
Гэвч хурдан дусаагч нь өдөр бүр ашигладаг төхөөрөмж биш. Өдөр тутмын ажлын хүрээнд хэрэглээг нь хангалттай сурч, дадлыг тогтвортой хадгалах хэцүү. Бодит төхөөрөмжөөр давтан сургалт хийхэд ч төхөөрөмж, сургалт хариуцагч, сургалтын цагийг зэрэгцүүлэн гаргах шаардлагатай тул ойр ойрхон зохион байгуулах амаргүй.
Судалгааны баг ийм сургалтын завсрыг AR нөхөж чадах эсэхийг шалгав.
AR нь хэрэглэгчийн харж буй бодит зүйл дээр бичвэр, видео, зураг зэрэг дижитал мэдээллийг давхарлан харуулдаг технологи. Виртуал бодит байдал (VR) шиг харах орчныг бүхэлд нь хийсвэр орон зай болгон өөрчилдөггүйгээрээ ялгаатай.
Энэ удаагийн сургалтад сувилагчид ‘HoloLens 2’-ыг зүүсэн чигээрээ бодит Level-1 төхөөрөмжийг өөрсдөө барьж ажиллуулсан. Нүдний өмнө нь тухайн мөчид хийх ёстой ажиллагаа болон шаардлагатай бэлтгэл зүйлс гарч ирж, гар хүрэх байрлал ч тэмдэглэгдсэн. Төвөгтэй шатанд богино үзүүлэн видео ч үзэх боломжтой байв.
Samsung Seoul Hospital нь 2022 оноос эхлэн амьсгалын аппарат болон ECMO (ECMO·биеийн гаднах мембранат хүчилтөрөгчжүүлэх төхөөрөмж) зэрэг бодит эмнэлгийн төхөөрөмжийн сургалтад ч AR-ыг ашиглаж ирсэн.
Анх сурахад илүү удаан байсан ч…бэлтгэх хугацаа 9.85 минутаас 3.67 минут болж буурчээ
Судалгааны баг Level-1 төхөөрөмжийг ашиглаж үзээгүй Samsung Seoul Hospital-ын яаралтай тусламжийн тасгийн сувилагч 42 хүнийг элсүүлж, 21 хүнтэй хоёр бүлэг болгон санамсаргүйгээр хуваарилжээ. Нэг бүлэг нь AR-аар хэрэглээг сурсан бол нөгөө бүлэг нь хэвлэмэл зааварчилгааг уншин өөрөө суралцсан.
Анх сурахад зарцуулсан хугацаа харин ч AR сургалтын бүлэгт урт байв. Дундаж утгаар AR сургалтын бүлэг 18.20 минут, уламжлалт сургалтын бүлэг 8.98 минут байсан нь ойролцоогоор хоёр дахин зөрүүтэй гарчээ.
Гэвч суралцсаны дараа бодит төхөөрөмжийг ажиллуулахад үр дүн эсрэгээр эргэв.
Төхөөрөмж бэлтгэх хугацааны дундаж утга уламжлалт сургалтын бүлэгт 9.85 минут, AR сургалтын бүлэгт 3.67 минут байв. AR сургалтын бүлэг ойролцоогоор 6 минут 11 секундээр хурдан байсан бөгөөд уламжлалт сургалтын бүлэгтэй харьцуулахад бэлтгэх хугацаа 62% богино байжээ.
Төхөөрөмж бэлтгэхээс эхлээд шингэн ба цус дусаах хүртэлх нийт гүйцэтгэлийн хугацаа ч уламжлалт сургалтын бүлэгт 13.63 минут, AR сургалтын бүлэгт 5.83 минут болж, мэдэгдэхүйц ялгаа үзүүлсэн.
Нарийвчлалын хувьд ч AR сургалтын бүлэг давуу байв. Төхөөрөмж ажиллуулах чадварыг 100 оноогоор үнэлсэн онооны дундаж утга уламжлалт сургалтын бүлэгт 70, AR сургалтын бүлэгт 90 байлаа. Нийт ажиллагааны явцыг 22 шат болгон хувааж үнэлэхэд ч зөв гүйцэтгэсэн шатны тооны дундаж утга уламжлалт сургалтын бүлэгт 16, AR сургалтын бүлэгт 20 байсан.
Гүйцэтгэлийн явцад бусад эмнэлгийн ажилтнаас тусламж хүссэн тохиолдлын тооны дундаж утга уламжлалт сургалтын бүлэгт 2 удаа байсан бол AR сургалтын бүлэгт 0 удаа байв. Сургалтын сэтгэл ханамж болон төхөөрөмжийг өөрөө ажиллуулж чадна гэсэн өөртөө итгэх итгэлийг илэрхийлэх өөрийн үр нөлөө (self-efficacy) ч AR сургалтын бүлэгт илүү өндөр гарчээ.
Яагаад сурахад удаан байсан AR сургалт бодит ажиллагаанд хурдан байсан бэ
AR сургалтын давуу тал нь зүгээр л шинэ төхөөрөмж ашигласанд биш. Бодит төхөөрөмжид гар хүрэх мөчид шаардлагатай мэдээллийг шууд харуулсан нь нөлөөлсөн байх магадлал өндөр.
Цаасан зааварчилгаагаар төхөөрөмж сурвал тайлбарыг уншаад төхөөрөмжөө шалгаж, дараагийн дарааллыг санаж байж үйлдэл хийх хэрэгтэй болдог. Дасаагүй хүн зааварчилгаа ба төхөөрөмжийн хооронд нааш цааш харж, ‘дараа нь юу хийх билээ’ гэдгээ байнга бодож санах шаардлагатай.
AR-д нөхцөл өөр. Бодит төхөөрөмжийг харж байгаа яг тэр байрлал дээр дараагийн алхам болон гар хүрэх ёстой цэг гарч ирнэ. Шаардлагатай бэлтгэл зүйлсийг ч шууд шалгаж болно. Өөрөөр хэлбэл ‘заавар уншаад санаж байж дагах үйл явц’-ыг ‘төхөөрөмжөө харж байгаад шууд дагах үйл явц’ болгон өөрчилсөн гэсэн үг.
Судалгааны баг ийм шат дараалсан харааны зааварчилгаа нь төвөгтэй ажиллагааны явцад нэг дор цээжлэх ёстой мэдээллийн ачааллыг бууруулсан байж болзошгүй гэж үзжээ. Эхэндээ алхам бүрийг шууд даган хийхдээ хугацаа илүү орсон ч төхөөрөмжийг бодитоор барьж ажиллуулах явцад гарын хөдөлгөөн ба ажиллагааны дарааллыг хамтад нь эзэмшсэн нь дараагийн гүйцэтгэлийн хурд, нарийвчлал сайжрахад хүргэсэн байж болохыг тайлбарласан.
Боловсрол судлалд хүн нэг дор боловсруулах ёстой мэдээлэл хэт ихдэхэд суралцах үр ашиг буурах үзэгдлийг ‘танин мэдэхүйн ачаалал (cognitive load)’ гэж нэрлэдэг. AR нь шаардлагатай мэдээллийг шаардлагатай мөчид хэсэгчлэн харуулснаар энэ ачааллыг бууруулсан байх боломжтой.
Гэхдээ энэ судалгаа ийм ажиллах механизмыг шууд нотолсонгүй. Оролцогчид бүгд Level-1-тэй анх удаа танилцаж буй сувилагчид байсан бөгөөд харьцуулсан сургалт нь багш удирдсан дадлагын сургалт биш, харин цаасан зааварчилгаанд тулгуурласан өөрөө суралцах хэлбэр байв. Ийм нөхцлөөс шалтгаалан хоёр сургалтын аргын ялгаа илүү томоор илэрсэн байх магадлал ч бий.
Бодит өвчтөнд цус сэлбэх эхлэх хугацаа 62% буурсан гэсэн үг биш
Энэ үр дүнг AR сургалт бодит их хэмжээний цус алдалттай өвчтөнд цус сэлбэх эхлэх хугацааг 62% бууруулсан гэж ойлгож болохгүй.
Судалгааны багийн хэмжсэн зүйл нь сургалтаа дуусгасан сувилагч төхөөрөмжийг хэр хурдан, хэр зөв ажиллуулж чадаж байгаа эсэх байв. Бодит өвчтөн дээр цус сэлбэх эхлэх хугацаа, эмчилгээний үр дүн, амьд үлдэх хувь зэргийг харьцуулсан судалгаа биш.
Сургалтын үр нөлөө хугацаа өнгөрөхөд хадгалагдах эсэхийг ч нэмэлтээр баталгаажуулах шаардлагатай. Нэг эмнэлгийн 42 сувилагчийг хамруулсан судалгаа тул бусад эмнэлэг, эсвэл эрчимт эмчилгээний тасаг·мэс заслын өрөө зэрэг орчинд ч ижил үр дүн гарах эсэхийг шалгах хэрэгтэй.
AR төхөөрөмжийн өөрийн хязгаарлалт ч бий. Энэ судалгаанд ашигласан HoloLens 2 нь 566g жинтэй бөгөөд нэг удаа цэнэглэвэл 2~3 цаг орчим тасралтгүй ашиглах боломжтой. Samsung Seoul Hospital-ын судлаачдын өмнөх судалгаанд батарейн зарцуулалт, хэт халалтаас сэргийлэхийн тулд хэд хэдэн төхөөрөмжийг ээлжлэн ашигласан тохиолдол ч байсан.
Профессор Сон “Яаралтай тусламжийн анагаах ухаанд төвөгтэй, олон янзын нөхцөлд зөв бөгөөд шуурхай хариу арга хэмжээ шаардлагатай” гээд “Тогтмол ашигладаггүй ч чухал эмнэлгийн төхөөрөмжүүд болон олон төрлийн клиникийн нөхцөлийг нэмэгдсэн бодит байдлаар урьдчилан давтан суралцвал эмнэлгийн ажилтнуудын чадавхыг бэхжүүлж, урьдчилан таамаглаагүй яаралтай нөхцөлд илүү системтэйгээр бэлтгэх боломжтой” гэж хэлэв.
Тэрээр мөн “Одоогоор бодит эмнэлгийн орчинд ашиглахад техник хангамжийн хязгаарлалт үлдсэн хэвээр байна” гээд “Илүү хөнгөн, илүү эвтэйхэн бөгөөд гүйцэтгэл нь сайжирсан дараагийн үеийн төхөөрөмж гарч ирвэл эмнэлгийн ажилтнуудын сургалт болон клиникийн орчинд илүү байгалийн жамаар ашиглах боломжтой” гэж нэмж хэлэв.
Энэ судалгааг Эрүүл мэнд, халамжийн яамны санхүүжилтээр Korea Health Industry Development Institute-ын Эрүүл мэндийн технологийн судалгаа, хөгжлийн хөтөлбөрийн дэмжлэгтэйгээр хэрэгжүүлжээ.
