Với những bệnh nhân trở lại cuộc sống thường ngày sau khi hoàn tất điều trị ung thư, kiểm soát cân nặng là một thách thức khác. Một nghiên cứu tại Hàn Quốc cho thấy, trong số những bệnh nhân tăng cân sau điều trị, cứ 10 người thì có 6 người gặp khó khăn trong việc kiểm soát cân nặng.
Ngày 20, nhóm nghiên cứu của hai giáo sư Shin Dong-wook và Choi Hye-rim thuộc Khoa Y học gia đình, Viện Nghiên cứu Chất lượng cuộc sống của bệnh nhân ung thư, Bệnh viện Samsung Seoul, công bố kết quả khảo sát về sự thay đổi cân nặng và tình hình kiểm soát cân nặng ở 2.024 bệnh nhân đang trong giai đoạn tái thích nghi, từ 2 tháng đến 2 năm sau phẫu thuật ung thư. Nghiên cứu gần đây đã được công bố trên tạp chí khoa học quốc tế 《Cancer Medicine》.
Kết quả khảo sát cho thấy 36,8% bệnh nhân (744 người) giảm cân so với trước khi được chẩn đoán ung thư, còn 48,9% (990 người) duy trì cân nặng mà không có thay đổi đáng kể. Ngược lại, 14,3% còn lại (290 người) tăng cân. Xu hướng tăng cân nổi bật ở phụ nữ dưới 50 tuổi đang đi làm và bệnh nhân ung thư vú hoặc ung thư phụ khoa.
Vấn đề là những bệnh nhân tăng cân gặp khó khăn lớn hơn trong việc kiểm soát cân nặng. Tỷ lệ trả lời rằng việc kiểm soát cân nặng “không hiệu quả” là 29,6% ở nhóm giảm cân và 30,1% ở nhóm duy trì cân nặng, nhưng lên tới 63,5% ở nhóm tăng cân. Ngay cả trong phân tích đã điều chỉnh theo độ tuổi và các bệnh mắc kèm, nhu cầu hỗ trợ kiểm soát cân nặng chưa được đáp ứng ở nhóm tăng cân vẫn cao gấp 3,4 lần nhóm duy trì cân nặng.
Lý do gặp khó khăn trong việc kiểm soát cân nặng khác nhau tùy theo chiều hướng thay đổi cân nặng. Ở nhóm giảm cân, 40,5% cho biết họ “không biết rõ cách tập thể dục hoặc điều chỉnh chế độ ăn”. Trong khi đó, câu trả lời phổ biến nhất ở nhóm tăng cân là “khó từ bỏ niềm vui ăn uống”, chiếm 40,2%. Tiếp đến, tỷ lệ không thích tập thể dục và tỷ lệ không biết cách kiểm soát cân nặng đều là 26,6%; 23,9% nêu tác dụng phụ của điều trị hoặc thuốc.
Nhóm nghiên cứu cho biết bệnh nhân giảm cân cần được cung cấp thông tin phù hợp về dinh dưỡng và vận động, còn bệnh nhân tăng cân cần sự hỗ trợ phù hợp để kiểm soát cảm giác thèm ăn và thói quen ăn uống.
Trên thực tế, 54,8% bệnh nhân tăng cân cho biết họ sẵn sàng tham gia kiểm soát cân nặng thông qua ứng dụng di động hoặc dịch vụ trực tuyến. Khoảng 40% cũng mong được các nhân viên y tế chuyên môn tại cơ sở y tế địa phương hoặc bệnh viện từng điều trị hỗ trợ.
Giáo sư Choi Hye-rim nói: “Những người sống sót sau ung thư bị tăng cân bề ngoài có vẻ hồi phục tốt nên trước đây ít được chú ý trong quá trình thăm khám, nhưng thực tế họ lại gặp khó khăn lớn nhất”, đồng thời cho biết: “Tăng cân sau điều trị ung thư có thể làm tăng nguy cơ tái phát, mắc ung thư thứ hai và bệnh tim mạch, mạch máu não, vì vậy cần chủ động kiểm soát ngay từ khi kết thúc điều trị”.
Bà nói thêm: “Đặc biệt, phụ nữ sống sót sau ung thư thường khó tham gia đều đặn các chương trình tại bệnh viện vì phải cân bằng công việc và cuộc sống gia đình, nên việc kiểm soát cân nặng trên nền tảng số có thể là một giải pháp thiết thực”.
Giáo sư Shin Dong-wook cho biết thuốc điều trị béo phì cũng có thể là một lựa chọn cho những bệnh nhân gặp khó khăn trong việc kiểm soát cân nặng.
Ông nói: “Các thuốc điều trị béo phì như thuốc chủ vận thụ thể peptide-1 giống glucagon (GLP-1) có thể hữu ích”, đồng thời cho biết: “Ngày càng có những nghiên cứu gợi ý khả năng không chỉ giúp giảm cân mà còn cải thiện tiên lượng ung thư, vì vậy nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa”.
