Các cửa hàng của những thương hiệu trà (TEA) liên tiếp xuất hiện trên thị trường trong nước, trước cửa thường có hàng dài người chờ mua; trên SNS cũng ngập tràn ảnh “check-in” những ly trà sữa rực rỡ với trân châu, foam phô mai, trái cây… Trên đường phố, không khó để bắt gặp giới trẻ cầm những ly trà sữa cỡ lớn thay cho “cà phê Americano đá”. Có người uống trà sữa như món ăn vặt, cũng có trường hợp dùng thay bữa vào những ngày bận rộn.
Hàm lượng năng lượng, carbohydrate và đường trong trà sữa có thể khác nhau rất nhiều tùy loại đồ uống, kích cỡ, mức độ ngọt và topping. Vì vậy, một ly trà sữa chọn theo trào lưu có thể trở thành yếu tố khó lường trong việc kiểm soát đường huyết hoặc cân nặng.
Một ly dễ vượt 200-400kcal: Chênh lệch lớn tùy menu
Về cơ bản, trà sữa được làm từ trà và sữa hoặc sản phẩm từ sữa, nhưng các sản phẩm bán trên thị trường thường được thêm đường, siro… Vì thế, không thể mặc định rằng chỉ vì là đồ uống thì năng lượng hay lượng carbohydrate nạp vào sẽ thấp.
Thực tế, theo thông tin dinh dưỡng của sản phẩm trà sữa A thuộc chuỗi nhượng quyền, bản không đường cỡ L là 171kcal, nhưng nếu tăng độ ngọt thì tăng lên mức 250-268kcal. Trà sữa B cỡ L (473mL) của một chuỗi cà phê khác là 206kcal, đường 2g; còn trà sữa C có trân châu cỡ L (473mL) là 424kcal, đường 37g.
Như vậy, dù đều là trà sữa, thông tin dinh dưỡng của mỗi ly có thể thay đổi rất lớn tùy độ ngọt, kích cỡ và nguyên liệu sử dụng. Do đó, nếu đang quản lý đường huyết hoặc cân nặng, không nên chỉ nhìn năng lượng mà cần kiểm tra cả tổng lượng carbohydrate và đường trong một ly.
Trân châu, foam phô mai, viên khoai môn, topping đa dạng: Giảm độ ngọt vẫn có thể làm tăng năng lượng, carbohydrate
Sức hút của trà sữa thời gian gần đây còn đến từ các loại topping bắt mắt và cảm giác nhai. Một số chuỗi cho phép thêm không chỉ trân châu mà còn foam sữa, dừa, trân châu trắng, foam phô mai… Ngoài ra còn có nhiều menu nhấn mạnh “độ nhai” như trà sữa có viên khoai môn, trà sữa rắc bột đậu nành, trà sữa thêm pudding hoặc sago.
“Foam” là loại topping được đánh từ sữa hoặc kem, tạo lớp bọt mềm và dày phủ lên trên đồ uống. Foam phô mai là biến thể có thêm cream cheese hoặc hương vị phô mai. Nhờ vị ngọt nhưng hơi mặn và béo đặc, nhiều người dùng kèm trên trà sữa hoặc trà trái cây.
Viên khoai môn là topping dẻo được vo tròn từ củ khoai môn trộn với tinh bột. Topping này tăng cảm giác nhai như trân châu tapioca, nhưng do dùng tinh bột nên cũng làm tăng lượng carbohydrate.
Vấn đề là giảm độ ngọt không đồng nghĩa chắc chắn năng lượng hay carbohydrate cũng giảm mạnh. Nếu thêm trân châu tapioca hoặc viên khoai môn, carbohydrate sẽ tăng từ phần tinh bột; còn nếu thêm foam phô mai hoặc foam sữa, chất béo và năng lượng có thể tăng.
Thực tế, với trà sữa ít đường E có trân châu cỡ L (473mL), lượng đường chỉ 5g nhưng năng lượng ở mức khoảng 300kcal. Vì vậy, khi gọi đồ, không nên chỉ nhìn “độ ngọt bao nhiêu %” mà cần xem mình đã thêm những topping nào như trân châu, foam…
Uống thay bữa?: Nếu coi là bữa ăn thay thế, dễ thiếu protein và rau
Dùng một ly trà sữa thay bữa sáng hoặc bữa trưa dễ khiến nhiều người nghĩ rằng lượng năng lượng nạp vào đã giảm. Tuy nhiên, khi quản lý cân nặng, không chỉ chuyện hạ năng lượng của một bữa mà còn quan trọng là bữa đó được “lấp đầy” bằng những dưỡng chất nào.
Chẳng hạn, có thể xây dựng một bữa ăn bằng cách ăn lượng vừa phải cơm gạo lứt/ngũ cốc, bổ sung protein từ ức gà, trứng, đậu phụ… và ăn kèm rau. Ngược lại, nếu chỉ dùng một ly trà sữa ngọt để thay bữa, bạn vẫn nạp carbohydrate và đường nhưng khó đảm bảo đủ protein hay chất xơ.
Đặc biệt, so với bữa ăn thiên về carbohydrate, bữa ăn có protein và chất xơ có thể giúp kiểm soát đường huyết sau ăn. Hiệp hội Tiểu đường Hàn Quốc cũng khuyến nghị khi ăn thực phẩm thiên về carbohydrate như bánh mì hoặc cháo, nên ăn kèm trứng, phô mai, các loại hạt…
Vì vậy, nếu dùng trà sữa thay bữa, nên chọn trà sữa cơ bản có độ ngọt thấp và ăn kèm thực phẩm có thể bổ sung protein như trứng luộc hoặc sữa chua Hy Lạp không đường. Ăn kèm rau và trái cây để bổ sung chất xơ và cân bằng tổng thể bữa ăn cũng là một cách.
