Mối quan tâm đối với “albumin uống” đang tăng trên các kênh bán hàng qua truyền hình, các điểm bán trực tuyến, YouTube… Tuy nhiên, giới chuyên môn y tế cho rằng “khó có thể kỳ vọng hiệu quả y học”.
Viện Nghiên cứu Y tế và Chăm sóc sức khỏe Hàn Quốc (NECA) và Hội Gan mật Hàn Quốc ngày 20 đã tổ chức cuộc họp bàn tròn với chủ đề 〈Sự thật và những hiểu lầm về “albumin uống” mà người tiêu dùng cần biết〉, thảo luận các nội dung nêu trên.
Các bên nhấn mạnh cần ngăn việc người tiêu dùng hiểu nhầm các sản phẩm “albumin uống” vốn chỉ là thực phẩm thông thường thành thuốc hoặc thực phẩm chức năng rồi mua sử dụng.
Albumin là gì mà lại “hot” đến vậy?
Albumin là một loại protein do gan tạo ra. Chất này giữ nước trong lòng mạch, giúp dịch cơ thể không thoát ra mô. Albumin cũng hỗ trợ quá trình gắn kết của hormone, dưỡng chất, nhiều loại thuốc… trong máu và vận chuyển an toàn đến các mô cần thiết.
Khi gan không hoạt động đúng chức năng do viêm gan mạn tính hoặc xơ gan…, albumin không được tạo ra đầy đủ. Trường hợp thận có bất thường, albumin cũng có thể bị thải ra ngoài cơ thể quá nhiều qua nước tiểu. Vì vậy, nồng độ albumin trong máu được dùng như một chỉ số để kiểm tra sức khỏe gan và thận.
Khi cơ thể thiếu albumin, nước không thể được duy trì trong lòng mạch. Dịch lẽ ra ở trong mạch thoát ra ngoài và tích tụ, gây phù (tình trạng sưng bất thường) ở tay chân hoặc vùng bụng; một số người còn trải qua mệt mỏi nặng hoặc suy giảm sức cơ.
Trong bối cảnh đó, các sản phẩm “albumin uống (albumin đường uống)” xuất hiện. Trong quá trình tiếp thị, các sản phẩm này giải thích tầm quan trọng của albumin trong cơ thể và quảng cáo như thể việc sử dụng sản phẩm có thể đưa nồng độ albumin về bình thường.
Thực tế, trên các kênh bán hàng qua truyền hình hoặc các sàn bán hàng trực tuyến quảng cáo sản phẩm albumin uống, thường xuất hiện những cụm từ như “giúp phục hồi chức năng gan”, “tốt cho người bị nôn nao hoặc suy giảm thể lực”…
Albumin uống: “thực phẩm thông thường” không có tác dụng
Vấn đề là, về mặt pháp lý, các sản phẩm này thuộc nhóm thực phẩm thông thường và chưa được kiểm chứng bất kỳ hiệu quả y học nào.
Albumin đường uống được sản xuất bằng cách chiết xuất thành phần protein từ lòng trắng trứng… Protein được nạp dưới dạng thực phẩm sẽ bị phân giải thành axit amin ở ruột non, sau đó hấp thu vào cơ thể qua các nhung mao. Điều này hoàn toàn không liên quan đến việc làm tăng nồng độ albumin trong máu.
Tại cuộc họp bàn tròn ngày 20, GS Oh Soo-mi, Khoa Điều dưỡng Đại học Quốc gia Jeju, cũng nêu rõ điểm này trong phần trình bày của mình.
Bà Oh nhấn mạnh: “Việc sử dụng thuật ngữ y học ‘albumin’ không nhất thiết đồng nghĩa với hiệu quả y học”.
Albumin đúng là một loại protein thiết yếu đối với cơ thể, nhưng không thể bổ sung bằng cách ăn một sản phẩm cụ thể, theo giải thích của bà.
Theo bà, để albumin đường uống thực sự tạo ra hiệu quả có ý nghĩa, cần kiểm chứng △nồng độ albumin trong máu và tình trạng dinh dưỡng có được cải thiện hay không △khối cơ, thành phần cơ thể và các chỉ số sức khỏe khác có được cải thiện hay không △có thể dùng an toàn hay không trong quá trình sử dụng.
Tuy nhiên, khi GS Oh phân tích 8 thử nghiệm lâm sàng kiểm chứng hiệu quả của sản phẩm albumin đường uống, bà nhận thấy ở mỗi nghiên cứu, đối tượng, liều dùng, thời gian sử dụng… đều khác nhau và cũng không cho thấy hiệu quả nhất quán.
Thậm chí, 8 nghiên cứu này không sử dụng sản phẩm hoàn chỉnh đang được bán tại Hàn Quốc hiện nay, mà chỉ dùng một số thành phần cốt lõi. Vì vậy, khó có thể nói rằng sản phẩm hoàn chỉnh đã được kiểm chứng y học đầy đủ.
“Nếu được chẩn đoán “thiếu albumin”, cần có can thiệp y khoa
Dĩ nhiên, không phải bệnh nhân bị giảm nồng độ albumin do suy dinh dưỡng hoặc bất thường chức năng gan, thận là không có cách xử trí. Khi đó, người bệnh cần trao đổi với nhân viên y tế và thực hiện các biện pháp phù hợp.
Một biện pháp điển hình là “tiêm truyền albumin tĩnh mạch”, tức đưa trực tiếp vào mạch máu. Albumin được tách từ huyết tương người (phần máu đã loại bỏ hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu…), sau đó tinh chế và bào chế thành dạng tiêm.
Albumin tiêm tĩnh mạch là thuốc kê đơn được chỉ định cho bệnh nhân xơ gan bị cổ trướng nặng, có nguy cơ biến chứng cao. Thuốc này không thể dùng với mục đích đơn thuần là hồi phục mệt mỏi hay tăng cường thể lực.
Không phải cứ nồng độ albumin trong máu thấp là mặc nhiên được kê loại thuốc này; bác sĩ sẽ đánh giá tổng hợp nguyên nhân thiếu albumin, các biến chứng dự kiến nếu tình trạng kéo dài… rồi mới quyết định sử dụng albumin tiêm tĩnh mạch…
Theo ông Ryu Dam, Ủy viên truyền thông của Hội Gan mật Hàn Quốc (giáo sư Bệnh viện Seoul thuộc Đại học Soonchunhyang), albumin tiêm tĩnh mạch đã trải qua các thử nghiệm lâm sàng được kiểm soát nghiêm ngặt trên một nhóm bệnh nhân xơ gan cụ thể, trong bối cảnh điều trị có đường dùng và liều lượng cố định. Khác với albumin đường uống đang bán trên thị trường, thuốc này đã chứng minh hiệu quả và độ an toàn qua kiểm chứng y học đầy đủ, và được công nhận là liệu pháp điều trị chứ không phải sản phẩm bổ sung.
Tại cuộc họp, GS Ryu nói: “Việc uống sản phẩm albumin đường uống và nồng độ albumin trong máu là hai khái niệm hoàn toàn tách biệt”, đồng thời nhấn mạnh: “Ngay từ bây giờ cần rà soát khách quan các bằng chứng lâm sàng và cung cấp thông tin chính xác để ngăn người tiêu dùng hiểu nhầm”.
Ông nói thêm: “Ngay cả dạng tiêm tĩnh mạch dùng như một liệu pháp điều trị cũng có thể gây ra nhiều tác dụng phụ hoặc hệ quả khác nhau, nên được sử dụng hết sức thận trọng. Trong quá trình điều trị như vậy, đúng là cần phối hợp bổ sung dinh dưỡng, nhưng sản phẩm đường uống không mang lại sự hỗ trợ. Mọi yếu tố phải được thiết kế trong kế hoạch điều trị của bác sĩ chuyên khoa”.
Vì vậy, Hội Gan mật Hàn Quốc dự kiến sẽ hành động tích cực hơn để thay đổi nhận thức của người tiêu dùng.
GS Song Myung-joon, Bệnh viện Daejeon St. Mary, hiện là giám đốc truyền thông của hội, nói với Comedie.com: “Đây là lần đầu chúng tôi tạo ra một diễn đàn thảo luận với sự tham gia của các chuyên gia thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Chúng tôi đang chuẩn bị nhiều cách để thay đổi nhận thức của người tiêu dùng, như phân phối các bản tin dạng thẻ (card news) chứa thông tin chính xác về albumin đường uống thông qua các kênh đa dạng của hội”.
