Có lẽ bạn từng về nhà muộn, cởi tất ra rồi thấy vết hằn in rõ quanh mắt cá chân. Tình huống này khá phổ biến và phần lớn không đáng lo, nhưng trong một số trường hợp, dấu hằn có thể là tín hiệu cảnh báo bất thường sức khỏe.
Thông thường, chỉ vì chân có vết hằn cũng chưa cần hoảng sợ. Nhiều người hiện nay phải ngồi hoặc đứng làm việc cả ngày; dưới tác động của trọng lực, máu dễ dồn xuống chân khiến chân sưng nhẹ — đây là hiện tượng có thể gặp. Bác sĩ Brinta Vasagar, chuyên khoa y học gia đình, nói với HuffPost: “Trong môi trường làm việc của người hiện đại, đa số phải ngồi hoặc đứng, nên việc máu dồn xuống chân do trọng lực là điều tự nhiên”.
Tuy nhiên, nếu vết hằn tất khác thường so với mọi khi hoặc vượt quá mức thường gặp, bạn cần nghĩ đến khả năng có bệnh lý nền.
Phù chân vượt ngưỡng bình thường
Nếu không mang tất mà chân vẫn sưng rõ, hoặc khi dùng ngón tay ấn vào phần thịt gần xương ống chân mà không nhanh chóng trở lại trạng thái ban đầu, vẫn lõm sâu và bị “lún” xuống, bạn cần cảnh giác.
Tình trạng này có thể không chỉ do mệt mỏi, mà là phù chi dưới liên quan bất thường chức năng tim, thận, gan hoặc do rối loạn tĩnh mạch và hạch bạch huyết. Đặc biệt, suy tim khiến chức năng bơm của tim (cơ quan đảm nhiệm tuần hoàn máu) suy giảm, hay viêm thận, suy thận… được xem là những bệnh điển hình gây phù chi dưới. Các vấn đề ở tĩnh mạch chân cũng là một trong những nguyên nhân chính gây sưng phù.
Vết hằn tất không đối xứng
Nếu vết hằn tất xuất hiện không đối xứng, bạn cũng nên đi khám sớm. Bác sĩ Vasagar nhấn mạnh: “Cơ thể con người vốn cố gắng duy trì tính đối xứng và cân bằng, vì vậy nếu chỉ một bên chân có vết hằn, hoặc một bên bị lún sâu rõ rệt hơn, đó là tín hiệu mạnh mẽ cho thấy có vấn đề ở đâu đó trong cơ thể”.
Nặng dần theo thời gian
Nếu theo thời gian vết hằn tất ngày càng sâu hoặc kéo dài lâu hơn, tức triệu chứng xấu đi dần, đây cũng là dấu hiệu nguy hiểm. Lý do là tình trạng này có thể là triệu chứng báo trước của các bệnh nặng như bệnh thận hoặc suy tim. Nếu nguyên nhân là suy tim, ngoài phù chân còn có thể kèm theo tình trạng thường xuyên khó thở, hoặc khó ngủ khi nằm thẳng vào ban đêm. Bác sĩ Vasagar cho biết: “Những thay đổi lạ xuất hiện trên cơ thể luôn là tín hiệu cần trao đổi với chuyên gia”, đồng thời khuyên rằng nếu cùng với phù chân còn xuất hiện co rút thường xuyên, thay đổi màu da, mạch máu nổi rõ… thì cần làm các kiểm tra chuyên sâu hơn.
Tập cơ bắp chân và hạn chế natri
Để phòng ngừa và cải thiện tình trạng phù chi dưới như vậy, cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt một cách căn cơ. Về ăn uống, cần giảm hợp lý lượng natri nạp vào, vì natri đe dọa sức khỏe thận và làm phù nề nặng hơn.
Quan trọng nhất là rèn luyện cơ bắp chân, vốn được gọi là “trái tim thứ hai”. Cơ bắp chân hoạt động như một chiếc bơm, giúp đẩy lượng máu bị dồn xuống phần dưới chân trở lại tim. Khi cơ bắp chân khỏe hơn, tình trạng phù nề được phòng ngừa từ gốc và tuần hoàn máu cũng thuận lợi hơn.
Ngoài ra, nên tránh đứng hoặc ngồi lâu mà không vận động; thay vì đi giày cao gót hoặc mặc quần áo bó chặt, hãy chọn giày dép và trang phục êm, thoải mái. Trong sinh hoạt hằng ngày, việc xoay cổ chân mỗi giờ một lần, hoặc tranh thủ tập động tác kiễng mũi chân để vận động cơ bắp chân khi đi phương tiện công cộng, cũng mang lại nhiều lợi ích.
