Mùa hè, trang phục mát mẻ khiến nhiều vùng da trước đây ít để ý như khuỷu tay, đầu gối hay gót chân trở nên “lộ diện”. Nếu thấy da sẫm màu bất thường và tự hỏi “có phải bám ghét không?”, chà mạnh vẫn không sạch thì rất có thể nguyên nhân nằm ở chính làn da.
Ghét hình thành khi mồ hôi, bã nhờn và bụi bẩn trên bề mặt da trộn lẫn với lớp sừng bong ra. Tuy nhiên, tình trạng sẫm màu ở khuỷu tay và đầu gối thường bắt nguồn từ những thay đổi của da như lớp sừng dày lên, da khô, kích thích lặp đi lặp lại hoặc bệnh da liễu. Thay vì cố “kỳ” cho bong ra, cần chăm sóc theo đúng nguyên nhân.
Da thô ráp, bong trắng? “Dày lớp sừng·khô da” có thể là nguyên nhân
Nguyên nhân thường gặp nhất là lớp sừng dày lên kèm khô da. Khuỷu tay, đầu gối và gót chân vốn là vùng da dày, ít tiết bã nhờn nên dễ bị khô. Khi lớp sừng cũ không bong ra đúng cách, chúng tích tụ khiến bề mặt da thô ráp và trông xỉn màu.
Khi lớp sừng tích tụ, sờ vào thường thấy da dày và cứng. Tắm rửa cũng khó cải thiện, hay kèm bong trắng. Trong khi đó, khô da là tình trạng thiếu nước ngay trong da, gây cảm giác căng rít và khô xốp; có thể kèm nứt nhỏ hoặc ngứa. Tình trạng này cũng dễ gặp vào mùa hè khi dùng điều hòa nhiều hoặc tắm rửa thường xuyên làm da thiếu ẩm.
Tài liệu của Hội Da liễu Hàn Quốc khuyến nghị, với làn da bong tróc lớp sừng, ưu tiên hàng đầu là dưỡng ẩm đầy đủ thay vì cố lột bỏ. Sau khi tắm, khi da còn ẩm, nên thoa đủ kem dưỡng ẩm; nếu lớp sừng dày, có thể dùng sản phẩm chứa thành phần làm mềm lớp sừng như urea.
Dù nhìn giống ghét, vẫn cần tránh dùng khăn kỳ ghét chà mạnh hoặc dùng scrub chà xát quá mức. Ma sát mạnh có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ da, khiến khô và dày sừng nặng hơn. Thói quen tắm nước nóng lâu cũng làm da mất ẩm. Nên tắm nhanh bằng nước ấm vừa.
Chỉ sẫm màu nhưng không thô ráp…có phải do kích thích da lặp lại?
Nếu không có nhiều lớp sừng nhưng màu da chuyển sang nâu hoặc đen, đó có thể là thay đổi do kích thích lặp đi lặp lại. Khuỷu tay và đầu gối, do là vùng khớp, thường xuyên chịu áp lực và ma sát từ bên ngoài. Khi một vị trí bị kích thích lặp lại — như thói quen chống khuỷu tay lên bàn hoặc quỳ gối xuống sàn — da có thể dày lên hoặc trở nên thô hơn, khiến trông xỉn màu.
Vì vậy, cần giảm những thói quen gây kích thích da như trên, đồng thời duy trì dùng kem dưỡng ẩm để bảo vệ hàng rào da. Da càng khô càng dễ nhạy cảm trước tác động từ bên ngoài.
Nghi ngờ bệnh da liễu như chàm·vảy nến…nếu cả nách cũng sẫm đen, có thể là tín hiệu rối loạn chuyển hóa
Nếu khuỷu tay ngứa, đỏ hoặc rỉ dịch, có thể nghĩ đến “chàm” hoặc các dạng viêm da. Nếu trên mảng đỏ có ranh giới rõ xuất hiện lớp sừng dày như vảy màu trắng bạc, có khả năng là “vảy nến”. Đặc biệt, vảy nến thường xuất hiện đồng thời ở khuỷu tay và đầu gối. Nếu là bệnh da liễu, chỉ tẩy lớp sừng đơn thuần sẽ không cải thiện tình trạng. Khi triệu chứng kéo dài, cần đến chuyên khoa da liễu để được chẩn đoán chính xác và điều trị phù hợp.
Nếu ngoài khuỷu tay, cả vùng cổ hoặc nách cũng dày lên và sẫm đen như nhung, cũng có thể là “dày sừng gai đen”. Theo thông tin sức khỏe của Bệnh viện Asan Seoul, dày sừng gai đen là bệnh khiến da chuyển nâu hoặc đen và dày lên, thường thấy ở các vùng nếp gấp như cổ và nách. Tình trạng này thường liên quan đến đề kháng insulin, và có thể đi kèm ở người béo phì hoặc bệnh nhân đái tháo đường type 2.
