FIFA World Cup đang nóng lên từng ngày. Hàn Quốc, sau các trận gặp CH Czech và Mexico, sẽ bước vào cuộc đối đầu với Nam Phi vào ngày 25. Trên đường phố, tại nhà, ở nơi làm việc, trong quán cà phê, khi theo dõi World Cup qua truyền hình trực tiếp và cùng nhau cổ vũ, chia sẻ những khoảnh khắc xúc động, nhiều người cảm nhận rõ bầu không khí sôi sục.
Vậy việc thưởng thức các chương trình thể thao như World Cup, cổ vũ, phấn khích và hò reo tác động thế nào đến sức khỏe? Nhiều nghiên cứu y học cho thấy, không chỉ đến sân xem trực tiếp mà ngay cả theo dõi qua truyền hình và cổ vũ cũng có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe.
Một trong số đó là bài báo của nhóm nghiên cứu do tiến sĩ Helen Keyes thuộc Khoa Tâm lý học và Khoa học Thể thao, Đại học Anglia Ruskin (ARU, Anh) thực hiện, đăng trên số tháng 1-2023 của tạp chí y tế công cộng “Frontiers in Public Health”. Bài báo có tiêu đề “Tham dự các sự kiện thể thao trực tiếp dự báo mức độ hạnh phúc chủ quan và làm giảm cô đơn (Attending live sporting events predicts subjective wellbeing and reduces loneliness)”.
Khảo sát 7.209 người trưởng thành tại Anh trong độ tuổi 16~85, nhóm nghiên cứu ghi nhận việc xem trực tiếp các trận đấu thể thao giúp cải thiện hai chỉ số chính đo lường hạnh phúc chủ quan là nhận thức về “mức độ hài lòng với cuộc sống” và “giá trị của cuộc sống”. Đồng thời, mức độ cô đơn cũng giảm.
Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh kết quả này đặc biệt đáng chú ý khi đặt cạnh các nghiên cứu trước đó: mức độ hài lòng với cuộc sống càng cao thì tỷ lệ mắc bệnh càng thấp, sức khỏe thể chất càng tốt, quá trình lão hóa diễn ra chậm hơn và tỷ lệ tử vong thấp hơn. Nói cách khác, khi xem thể thao trực tiếp làm tăng mức độ hài lòng với cuộc sống, sức khỏe thể chất cũng được cải thiện.
Nhóm của tiến sĩ Keyes cũng phát hiện cảm giác “cuộc sống có giá trị” mà người xem nhận được từ việc theo dõi trực tiếp thể thao cao đến mức tương đương niềm vui khi có việc làm. Nhóm đánh giá rằng vì xem thể thao vừa giúp tăng hạnh phúc vừa giảm cô đơn, đây có thể trở thành một phương thức nâng cao sức khỏe mà bất kỳ ai cũng dễ tiếp cận.
Nhóm tiến sĩ Keyes sử dụng kết quả “Taking Part Survey”, bộ khảo sát do Bộ Kỹ thuật số, Văn hóa, Truyền thông và Thể thao của Chính phủ Anh (tương đương Bộ Văn hóa và Du lịch của Hàn Quốc) chủ trì, thu thập chuyên sâu dữ liệu về nhiều khía cạnh của hoạt động giải trí, văn hóa và thể thao của người dân, để rút ra các kết luận trên. Bài báo đăng trên tạp chí học thuật cũng được đưa tin trên bản tin của Đại học Anglia Ruskin và nhật báo Anh Cambridge Independence, cùng một số kênh khác.
Văn hóa xem World Cup qua truyền hình trực tiếp, cuồng nhiệt theo dõi hay tham gia cổ vũ tập thể tự thân có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Trang tin của Raffles Medical Group, tập đoàn y tế tư nhân tổng hợp lớn nhất Singapore, gần đây cũng giới thiệu nhiều tác động tích cực tới sức khỏe khi xem các trận đấu World Cup.
Thứ nhất, kích thích não bộ thông qua việc xem trận đấu. Ngay cả khi không trực tiếp vận động, việc theo dõi trận đấu vẫn kích thích hoạt động của não, tạo ra hiệu ứng cơ thể tương tự như khi tập luyện. Theo nghiên cứu năm 2008 của Đại học Chicago (Mỹ), việc xem trận đấu đặc biệt kích thích các vùng não liên quan đến lập kế hoạch và kiểm soát hành vi, khiến tim đập thình thịch như thể đang trực tiếp chạy trên sân. Nguyên nhân là do sự đồng cảm với chuyển động của các cầu thủ xuất hiện trên sóng truyền hình làm hệ thần kinh giao cảm hưng phấn, khiến nhịp tim và nhịp thở tăng lên.
Thứ hai, lợi ích sức khỏe đến từ sự đồng cảm với đội bóng hoặc cầu thủ mình cổ vũ. Những người hâm mộ cuồng nhiệt thường hình thành mối gắn kết mạnh mẽ với đội bóng họ ủng hộ; khi đội chơi tốt hoặc giành chiến thắng, họ trải nghiệm niềm vui và tâm trạng được cải thiện.
Thứ ba là lợi ích sức khỏe khi tham gia cổ vũ tập thể. Khi người hâm mộ tụ tập cùng nhau để xem trận đấu thực tế hoặc truyền hình trực tiếp của đội mình ủng hộ, họ cảm nhận được sự thuộc về và hình thành sự gắn kết với những người xung quanh. Điều này rốt cuộc giúp tăng cường sức khỏe xã hội và tâm lý. Cảm giác thuộc về giúp xua tan cô đơn và góp phần hình thành ý thức cộng đồng.
Science Alert, trang tin trực tuyến độc lập về khoa học và y học của Australia, viết rằng việc xem thể thao có thể mang lại lợi ích sức khỏe nếu người xem có thể trở nên cuồng nhiệt, bất kể bằng cách nào. Một nghiên cứu của Đại học Leuven (Bỉ) cho thấy người hâm mộ thể thao, dù xem trực tiếp tại sân hay xem qua TV·thiết bị di động, đều có mức độ hài lòng với cuộc sống cao hơn so với những người không thưởng thức thể thao.
Một nhóm nghiên cứu tại Nhật Bản sử dụng chụp ảnh não bộ phát hiện rằng khi xem các môn thể thao phổ biến như bóng chày hoặc bóng đá, các vùng não liên quan đến cảm giác dễ chịu được kích hoạt nhiều hơn so với khi xem các môn ít phổ biến. Điều này có nghĩa mức độ cuồng nhiệt với thể thao càng mạnh thì càng dẫn tới cảm giác hạnh phúc lớn hơn.
