“Những món tôi ăn hồi nhỏ thực sự tốt nhất cho sức khỏe đường ruột. Vì thay đổi thói quen ăn uống mà giờ tôi đang phải chịu đựng điều trị hóa trị đau đớn”
Một bệnh nhân ung thư đại tràng gặp tại bệnh viện bày tỏ sự hối tiếc: “Nếu tôi cứ tiếp tục ăn các món rau trộn và canh thịt mà bà tôi nấu hồi nhỏ thì có lẽ đã không mắc ung thư đại tràng”. Người đàn ông 62 tuổi nói thêm: “Trong thời gian đi làm, tôi ăn rất nhiều thịt nướng và thịt chế biến sẵn nên có vẻ sức khỏe đường ruột đã xấu đi”. Ung thư đại tràng là loại ung thư liên quan mật thiết nhất đến chế độ ăn. Ở Mỹ và châu Âu, nơi người dân ưa chuộng thịt và thịt chế biến sẵn, ung thư đại tràng nằm trong nhóm 1~2 loại ung thư phổ biến nhất. Tại Hàn Quốc, kiểu ăn uống phương Tây này cũng đã bén rễ. So với 10 năm trước, số bệnh nhân ung thư đại tràng tăng đến mức có thể gọi là “bùng nổ”.
Mỗi năm phát sinh 33.000 bệnh nhân ung thư đại tràng… “Bệnh nhân nữ cũng quá nhiều”
Dữ liệu do Cơ quan Đăng ký Ung thư Trung ương công bố vào tháng 1 năm nay cho thấy ung thư đại tràng ghi nhận 32.610 ca mắc mới (năm 2023) tính cả nam và nữ. Trong đó nam 19.156 người, nữ 13.454 người. So với nam giới vốn uống rượu và hút thuốc nhiều hơn, số bệnh nhân nữ vẫn quá lớn. Nguyên nhân là vì đây là loại ung thư chịu ảnh hưởng mạnh từ chế độ ăn. Nhóm bệnh nhân ở độ tuổi 50, 60 chiếm một nửa. Điều này được lý giải là do chế độ ăn tích lũy lâu dài và lão hóa tham gia vào quá trình gây ung thư. Nhóm bệnh nhân ở độ tuổi 70 cũng chiếm tới 20%.
Mỡ thịt, nội tạng, thịt chế biến sẵn, thịt cháy… “Đại tràng rất vất vả”
Yếu tố tác động lớn nhất đến nguy cơ ung thư đại tràng là tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ và chế độ ăn nhiều chất béo. Nếu ăn nhiều chất béo động vật giàu chất béo bão hòa trong thời gian dài, tế bào đại tràng có thể bị tổn thương, khiến cơ thể dễ phơi nhiễm với chất gây ung thư hơn. Để bổ sung protein, vẫn có thể ăn thịt nhưng nên ưu tiên thịt nạc; thay vì nướng hoặc chiên, nên ăn thịt luộc sẽ tốt hơn. Thịt chế biến sẵn (giăm bông, xúc xích…) cũng là yếu tố nguy cơ. Ngoài ra, béo phì, di truyền, thiếu vận động, uống rượu, hút thuốc, bệnh viêm ruột, và độ tuổi từ 50 trở lên cũng có ảnh hưởng.
Ai là người chỉ ăn thịt rồi bỏ lại xà lách, hành tây, tỏi bên cạnh?
Có những người thích ăn thịt nhưng lại ăn ít rau và trái cây. Khi ăn ba chỉ nướng, họ thường bỏ lại xà lách, hành tây và tỏi bên cạnh. Rau chứa nhiều chất xơ, giúp phòng ngừa ung thư đại tràng. Chất xơ rút ngắn thời gian thức ăn đi qua ruột, từ đó giảm thời gian các chất gây ung thư tiếp xúc với niêm mạc ruột. Rau và trái cây cũng góp phần hỗ trợ hoạt động đại tiện. Triệu chứng ung thư đại tràng gồm thay đổi thói quen đi tiêu, đi ngoài ra máu hoặc phân nhầy dính. Nếu thấy có máu dính trong phân, không nên chủ quan cho rằng chỉ là trĩ; đến bệnh viện kiểm tra sẽ an toàn hơn.
“Thích ăn thịt nhưng ghét vận động”… nguy cơ cao ung thư trực tràng có thể phải cắt bỏ hậu môn
Có người thích thịt và các món nhiều chất béo nhưng lại ghét vận động. Hoạt động thể chất thúc đẩy nhu động ruột, giúp rút ngắn thời gian phân đi qua ruột. Đặc biệt, trong các loại ung thư đại tràng, ung thư trực tràng nếu phát hiện muộn có nguy cơ phải cắt bỏ hậu môn. Nguy cơ phải dùng hậu môn nhân tạo (mở thông ruột, stoma) cũng cao hơn. Điều này ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Trước đây, khi người ta thường ăn rau trộn và ăn thịt dưới dạng canh hoặc thịt luộc, ung thư đại tràng rất hiếm. Thậm chí có thời điểm các bác sĩ chuyên khoa ung thư đại tràng còn phải cân nhắc về định hướng nghề nghiệp. Giờ đây, ung thư đại tràng được dự báo sẽ trở thành loại ung thư đứng số 1 tại Hàn Quốc.
