
Bạn gần như ngày nào cũng đến phòng gym, chạy máy chạy bộ và còn chăm chỉ tập sức mạnh, nhưng con số trên cân vẫn chẳng chịu giảm. Xung quanh thậm chí còn nói rằng “có phải bạn tập không đúng cách không”, nhưng bản thân bạn lại thấy rất oan. Thực tế, không ít trường hợp dù duy trì tập luyện đều đặn nhưng vẫn khó giảm cân.
Các chuyên gia cho rằng, trong tình huống này, thay vì chỉ nghi ngờ khối lượng tập luyện, cần xem lại trước tiên những thói quen sinh hoạt sau khi tập. Bởi nhiều hành vi lặp đi lặp lại một cách vô thức có thể dễ dàng phá vỡ mức thâm hụt calo mà bạn tạo ra nhờ tập luyện. Cũng có trường hợp hiệu quả tập luyện đã xuất hiện nhưng không thể hiện rõ bằng việc giảm cân. Hãy cùng tìm hiểu mặt “ẩn” trong mối quan hệ giữa vận động và cân nặng.
Tâm lý tự thưởng sau khi tập dẫn đến nhiều hơn
Sau khi tập, nhiều người nghĩ rằng mình đã tiêu hao calo nên tăng khẩu phần ăn. Trong kinh tế học hành vi, điều này được gọi là “tâm lý tự thưởng”. Các nghiên cứu cũng cho thấy xu hướng lựa chọn đồ ăn vặt hoặc thực phẩm giàu calo tăng lên sau khi vận động. Khi lượng calo nạp vào tăng như vậy, số calo đã đốt nhờ tập luyện có thể bị bù trừ, khiến cân nặng không thay đổi.
“Tổng mức hoạt động” quan trọng hơn thời gian tập
Dù bạn tập một giờ ở phòng gym, nhưng nếu phần lớn thời gian trong ngày đều ngồi, tổng mức hoạt động cũng không tăng đáng kể. Điều này được gọi là “năng lượng tiêu hao từ hoạt động không phải tập luyện (NEAT)”, tức năng lượng tiêu thụ trong các hoạt động thường ngày như đi bộ hay leo cầu thang. Theo nghiên cứu, người có NEAT cao thường có xu hướng thuận lợi hơn trong việc quản lý cân nặng.
Cường độ thấp khiến cân nặng khó biến chuyển
Tập lâu không đồng nghĩa chắc chắn sẽ giảm cân. Nếu lặp lại các bài tập cường độ thấp, mức tiêu hao năng lượng có thể ít hơn kỳ vọng. Đặc biệt, nếu chỉ duy trì các bài như đi chậm trên máy chạy bộ hoặc đạp xe thong thả, cân nặng có thể không thay đổi rõ rệt. Các chuyên gia cho biết kết hợp cả tập sức mạnh và bài tập aerobic sẽ hỗ trợ quản lý cân nặng tốt hơn.
Thiếu ngủ dẫn đến tích tụ mỡ
Dù tập luyện chăm chỉ đến đâu, nếu thiếu ngủ, việc quản lý cân nặng sẽ trở nên khó khăn. Khi ngủ không đủ, hormone làm tăng cảm giác thèm ăn (ghrelin) có xu hướng tăng, còn hormone tạo cảm giác no (leptin) lại có xu hướng giảm. Vì vậy, việc ăn khuya hoặc tiêu thụ thực phẩm giàu calo có thể tăng lên. Ngủ đủ giấc cũng là một yếu tố quan trọng trong quản lý cân nặng.
Tăng cơ có thể khiến cân nặng thay đổi chậm
Khi bắt đầu tập luyện, mỡ cơ thể có thể giảm trong khi khối lượng cơ tăng lên. Cơ nặng hơn mỡ, nên cân nặng có thể không thay đổi nhiều. Trong trường hợp này, thay vì chỉ nhìn cân nặng, việc kiểm tra tỷ lệ mỡ cơ thể hoặc thay đổi vòng eo có thể là chỉ số chính xác hơn.