Өмнө нь ууж байсан эмээ дахин хэрэглэсэн 66 настай эмэгтэйд хавчигдах дэмийрэл илэрчээ

Дөрвөн жилийн өмнө ямар нэг асуудалгүй ууж байсан бүдүүн гэдэсний үрэвслийн эмээ дахин хэрэглэсэн 66 настай эмэгтэйд санаандгүй сэтгэцийн шинж тэмдэг илэрчээ. Тэрээр мөнгөний асуудлаар үндэслэлгүй хардаж, хүчтэй түгшүүр, нойргүйдэлд автсан байна. Урьд нь сэтгэцийн өвчнөөр өвдөж байгаагүй ч эцэст нь сэтгэцийн эмгэгийн тасагт хэвтжээ. Эмч нар түүний ууж байсан бүдүүн гэдэсний үрэвслийн эмийг сэжиглэсэн байна.

АНУ-ын Оклендын их сургуулийн Уильям Бомонтын анагаах ухааны сургуулийн Конрад Фелан, Ибрахим Саблабан нарын судалгааны баг энэ тохиолдлыг аравдугаар сарын 29-нд олон улсын эрдэм шинжилгээний 《Анхан шатны тусламжийн төв мэдрэлийн тогтолцооны эмгэгүүд (Primary Care Companion for CNS Disorders)》 сэтгүүлд нийтэлжээ.

Эмэгтэй усархаг суулгалт давтагддаг «микроскопийн колит» өвчтэй байв. Энэ өвчний үед бүдүүн гэдэсний дурангийн шинжилгээгээр үрэвсэл тодорхой харагддаггүй ч эдийн сорьцыг микроскопоор шинжлэхэд илэрдэг.

Тэрээр эмчилгээний зорилгоор «будесонид» хэмээх стероид эмийг өдөрт 9 мг-аар ууж эхэлжээ. Долоо хоног орчмын дараа мөнгөний асуудалтай холбоотой хавчигдах дэмийрэл, хүчтэй түгшүүр, нойргүйдэл илэрсэн байна. Тэрээр хүмүүстэй харилцахаас зайлсхийж, идэх хоолныхоо хэмжээг ч багасгажээ. Шинж тэмдгүүд хэдэн долоо хоног үргэлжилсэн байна.

Тархины компьютер томографи болон цусны шинжилгээгээр сэтгэцийн шинж тэмдгийг тайлбарлахуйц өөрчлөлт илрээгүй. Эмч нар өмнөх эмчилгээний тэмдэглэлийг шалгахад тунгийн ялгаа байжээ. Эмэгтэй дөрвөн жилийн өмнө будесонидыг 3 мг-аар уухад ямар ч асуудал гараагүй байна. Харин энэ удаа үүнээс гурав дахин их буюу өдөрт 9 мг-аар уусны дараа сэтгэцийн шинж тэмдэг илэрчээ.

Будесонид нь гэдэсний үрэвслийг намдаадаг стероид эм юм. Биед шимэгдсэн эмийн ихэнх хэсэг элгэнд задардаг тул бусад зарим стероид эмээс бие махбодод бүхэлд нь үзүүлэх нөлөө бага. Гэхдээ сэтгэцийн гаж нөлөө огт гардаггүй гэсэн үг биш. Ховор тохиолдолд дэмийрэл зэрэг ноцтой сэтгэцийн шинж тэмдэг ч илэрч болно.

Судлаачид өмнөхөөс өндөр тунгаар уухад шинж тэмдэг илэрсэнд анхаарал хандуулжээ. Стероид эмийн тун ихсэх тусам сэтгэцийн гаж нөлөөний эрсдэл нэмэгдэх хандлагатай байдаг. Гэхдээ энэ удаа хэрэглэсэн өдөрт 9 мг нь микроскопийн колитыг эмчлэхэд хэрэглэдэг ердийн тун байв.

Эмч нар будесонидын тунг бууруулж, эхлээд өдөрт 6 мг-аар долоо хоног, дараа нь 3 мг-аар долоо хоног өгчээ. Үүний дараа түгшүүр, дэмийрэл нь аажмаар намдаж, эмэгтэй өөрийн итгэж байсан зүйл бодит байдалтай нийцэхгүйг ч ойлгосон байна. Сэтгэцийн эсрэг эм хэрэглээгүй. Харин хэвтэн эмчлүүлэх хугацаанд түгших эмгэгийг нь эмчлэхээр антидепрессант сертралин өгчээ. Эмэгтэйн сэтгэцийн байдал хэвийн болж, эмнэлгээс гарсан байна.

Судлаачид эмийг ууж эхэлсэн хугацаа болон тунг бууруулсны дараа шинж тэмдэг сайжирсан явцыг үндэслэн будесонидын нөлөө байж болзошгүй гэж үзжээ. Гэхдээ энэ нь ганц өвчтөний тохиолдол тул эм шууд шалтгаан болсон, эсвэл тунгийн ялгаанаас шинж тэмдэг үүссэн гэж баттай дүгнэх боломжгүй.

Энэ тохиолдол өмнө нь асуудалгүй ууж байсан эм ч санаандгүй гаж нөлөө үзүүлж болохыг харуулж байна. Ялангуяа стероид эм хэрэглэсний дараа гэнэт хүчтэй нойргүйдэх, түгших эсвэл дэмийрэх шинж илэрвэл эмчдээ мэдэгдэх хэрэгтэй. Эмийг дур мэдэн зогсоох, тунг нь өөрчлөх ёсгүй.