Намрын сэрүү орж, амралтын өдрүүдээр уул, цэцэрлэгт хүрээлэн зорих хүн олширч байгаа ч гэнэт ууланд алхах нь өвдөг, бүсэлхийд ачаалал өгч болзошгүй.
50-иад насны албан хаагч А саяхан найзуудтайгаа салхилах санаатай ууланд гарчээ. Тэрээр ердийн үед бараг дасгал хөдөлгөөн хийдэггүй ч "Намар ирсэн юм чинь нэг алхъя" гэж бодон, өгсөж уруудахад нийт 3 цаг орчим зарцуулсан байна.
Ууланд гарсан өдөр нь ямар нэг онцгой зовуурь илрээгүй.
Харин маргааш нь асуудал эхэлжээ. Өглөө босоод шатаар буухад өвдөгний дотор тал лугшин өвдөв. Хэд хоног амарвал дээрдэнэ гэж бодсон ч амралтын өдөр дахин алхахад өвдөлт нь улам хүчтэй болсон байна.
Ыйжонбү дэх Ылжи их сургуулийн эмнэлэг 18-нд энэ тохиолдлыг танилцуулж, намар гэнэт ууланд гарах эсвэл явган алхсанаас үүдэж болох өвдөг⋯бүсэлхийн өвдөлтөөс сэрэмжлүүлэв.
Ууланд гарах, явган алхах нь зүрх, уушгины үйл ажиллагаа болон булчингийн хүчийг сайжруулдаг. Гэвч ердийн үед хөдөлгөөн багатай дунд насныхан гэнэт олон цагаар алхах эсвэл огцом налуу ууланд авирвал өвдөг, бүсэлхийд ирэх ачаалал нэмэгддэг гэж тус эмнэлгээс тайлбарлав.
Ыйжонбү дэх Ылжи их сургуулийн эмнэлгийн ортопедийн тасгийн профессор И О Сон "Ердийн үед дасгал хийдэггүй хүн намар гэнэт гадаа идэвхтэй хөдөлгөөн хийж эхлэх, эсвэл богино хугацаанд дасгалын ачааллаа эрс нэмэгдүүлэхэд өвдөгний үе болон түүний эргэн тойрны эдэд ачаалал үүсэж болно" гээд "Дунд наснаас хойш үе мөчний элэгдлийн өөрчлөлт аль хэдийн эхэлсэн байх боломжтой тул биеийн чадавх, үе мөчнийхөө байдалд тохируулан дасгалын ачааллыг зохицуулах шаардлагатай" гэж хэлэв.
Уруудах үед өвдөгт ачаалал төвлөрдөг
Ууланд алхахдаа олон хүн зөвхөн өгсөхөд хэцүү гэж боддог ч уруудах үед өвдөгт ихээхэн ачаалал ирдэг. Учир нь уулнаас буухдаа өвдгөө нугалсан хэвээр биеийн жингээ дааж алхахад өвдөг орчимд доргилт давтан үүсдэг.
Ортопедийн эмч нар уулнаас уруудахад өвдөгт ирэх ачаалал өгсөх үеийнхээс хавьгүй их байдгийг тайлбарладаг. Яг хэд дахин их болох талаарх тоо баримт эх сурвалж бүрд өөр боловч уруудах үед өвдөгт ирэх ачаалал тэгш газар алхах болон өгсөх үеийнхээс хавьгүй их гэдэгтэй бүгд санал нэгддэг.
Ердийнхөөсөө удаан алхах эсвэл огцом налуутай зам сонговол үе мөчний ачаалал нэмэгдэнэ. Дунд насныхан эхнээсээ удаан хугацааны уулын аялал төлөвлөхийн оронд тэгш газар алхахаас эхэлж, дасгалын хугацаа, ачааллыг аажмаар нэмэх нь зүйтэй.
Өвдөг хавдах, тодорхой хөдөлгөөн хийх бүрд өвдөх, шатаар өгсөж уруудахад өвдөлт нэмэгдэх шинж илэрвэл үүнийг ердийн булчингийн өвдөлт гэж үзэж болохгүй. Өвдөлт хэдэн өдөр үргэлжлэх эсвэл өдөр тутмын амьдралд саад болох хэмжээнд хүрвэл мэргэжлийн эмчид үзүүлж, шалтгааныг нь тогтоолгох шаардлагатай.
"Өвдөг өвдөж байсан ч тэсээд алхаж болох уу?"⋯Өвдөлт бол дасгалын ачааллыг бууруулах дохио
Тэгвэл ууланд гарахын өмнө өвдгөө хамгаалахын тулд юуг анхаарах хэрэгтэй вэ.
Юуны өмнө 5~10 минут хөнгөн алхах эсвэл үе мөчөө хөдөлгөн, биеэ хангалттай халаах нь зүйтэй. Эхнээсээ хурдан алхах, огцом налуутай замаар явахаас зайлсхийх хэрэгтэй. Өөрийн биеийн чадавхад тохирсон зам сонгож, замдаа хангалттай амрах шаардлагатай.
Гутал ч өвдөгний эрүүл мэндэд нөлөөлнө. Хөлд сайн таарсан, халтирахаас хамгаалсан уулын эсвэл спортын гутал өмсөх хэрэгтэй. Ялангуяа уруудахдаа алхаагаа богиносгож, хурдаа сааруулснаар өвдөгт дамжих доргилтыг багасгах шаардлагатай.
Өвдөлт үүссэн тохиолдолд заавал тэсэж, дасгалаа үргэлжлүүлэх хэрэггүй. Юуны өмнө хөдөлгөөний хэмжээг багасгаж, амрах хэрэгтэй. Өвдөлт давтагдах эсвэл улам хүчтэй болбол нарийн оношлуулах шаардлагатай.
Профессор И "Дасгалын дараа илэрдэг хөнгөн булчингийн өвдөлтөөс ялгаатай нь тодорхой хэсгийн үе мөч давтан өвдөх, хавдах, хөдөлгөөн хязгаарлагдах зэрэг шинж хавсарвал үе мөчид асуудал үүссэн эсэхийг шалгуулах хэрэгтэй" гээд "Дунд насныхны хувьд огт хөдөлгөөнгүй байхаас илүү үе мөчнийхөө байдалд тохируулан тогтмол хөдөлж байх нь чухал. Эхнээсээ хэт ачаалал авахгүй байх нь үе мөчний эрүүл мэндийг хамгаалах хамгийн сайн арга" гэж онцлов.
Өвдөгнөөс гадна бүсэлхийгээ хамгаалж, үүргэвчний жин·биеийн байрлалаа анхаарах хэрэгтэй
Асуудал зөвхөн өвдгөөр хязгаарлагдахгүй. Намрын гадаах идэвхтэй хөдөлгөөний үеэр бүсэлхий өвдөхөөс ч сэрэмжлэх шаардлагатай. Олон цагаар алхах, уул өөд өгсөж уруудахад бүсэлхийд доргилт давтан үүснэ. Мөн хүнд үүргэвчийг удаан үүрвэл бүсэлхий болон түүний эргэн тойрны булчинд ирэх ачаалал нэмэгддэг.
Үүргэвчиндээ зөвхөн хэрэгтэй зүйлсээ хийж, аль болох хөнгөн байлгах хэрэгтэй. Үүргэвчээ хоёр мөрөндөө жигд үүрэх нь зүйтэй. Алхахдаа бүсэлхийгээрээ хэт урагш бөхийх, хүчээр хурдаа нэмэхээс мөн зайлсхийх шаардлагатай.
Бүсэлхий өвдөхийн зэрэгцээ хөл бадайрах, татах мэдрэмж төрөх, мэдрэхүй өөрчлөгдөх зэрэг шинж илэрвэл ердийн булчингийн өвдөлтөөс ялгаж үзэх хэрэгтэй. Өвдөлт үргэлжлэх эсвэл мэдрэлийн шинж тэмдэг хавсарвал ортопед зэрэг мэргэжлийн эмчид үзүүлж, нарийн шалтгааныг нь тогтоолгох нь зүйтэй.
Профессор И "Намрын дасгалыг хэтрүүлэхгүйгээр, биеийнхээ одоогийн байдалд тохируулан эхлэх нь чухал" гээд "Удаан завсарласны дараа ууланд гарах эсвэл алхаж эхэлж байгаа бол дасгалын хугацаа, ачааллыг бага багаар нэмэх хэрэгтэй. Өвдөлт давтагдвал тэсэж дасгал хийхийн оронд мэргэжлийн эмчид үзүүлэх шаардлагатай" гэж зөвлөв.
Өгсөхөөс илүү уруудахдаа хурдаа сааруулж, биеийн чадавхдаа тохируулан дасгалын хугацааг бага багаар нэмбэл намрын уулын алхалт үе мөчид ачаалал өгөх бус, бие бялдраа чийрэгжүүлэх боломж болж чадна.
