Эрүүл мэндийн үзлэгээр өөхлөлттэй элэг гэсэн дүгнэлт гарах нь түгээмэл. Гэвч зарим өвчтөнд энэ нь элэгний фиброз, цаашлаад элэгний хатуурал эсвэл элэгний хавдар хүртэл даамжрах боломжтой тул өндөр эрсдэлтэй бүлгийг эрт ялган илрүүлэх нь чухал. БНСУ-ын судалгааны баг зөвхөн хэвлийн хэт авианы шинжилгээгээр энэ эрсдэлтэй бүлгийг ялгах аргыг санал болгожээ.
Католик их сургуулийн Ынпён Сөнмо эмнэлгийн хоол боловсруулах эрхтний дотрын тасгийн профессор Ли Жэ Жүн, Инчон Сөнмо эмнэлгийн хоол боловсруулах эрхтний дотрын тасгийн профессор Ли Сүн Гю нарын судалгааны баг хэвлийн хэт авианы төхөөрөмжид суурилсан зүсэлтийн долгионы уян хатан чанарын хэт авиа (SWE) нь уламжлалт элэгний фиброзын шинжилгээ (VCTE)-тэй ойролцоо түвшинд өөхлөлттэй элэгтэй өвчтөнүүдийн элэгний хавдар болон элэгний өвчний хүндрэл үүсэх эрсдэлийг урьдчилан таамаглаж чаддагийг 24-нд мэдэгдэв. Судалгааны үр дүн элэгний өвчний салбарын дэлхийд нэр хүндтэй, Америкийн Элэг Судлалын Нийгэмлэгийн эрдэм шинжилгээний сэтгүүл 〈Хепатологи(Hepatology)〉-д онлайнаар нийтлэгдсэн байна.
Төвөгтэй элэгний фиброзын шинжилгээг хэвлийн хэт авианаар орлуулж болох уу
Бодисын солилцооны өөрчлөлттэй холбоотой өөхлөлттэй элэгний өвчин (MASLD) нь элгэнд өөх тос хуримтлагдах эмгэг юм. Үүнийг орхивол элэгний фиброз эсвэл элэгний хатуурал руу шилжин, улмаар элэгний хавдар эсвэл элэгний үйл ажиллагаа буурахад хүрч болзошгүй. Тиймээс өндөр эрсдэлтэй бүлгийг урьдчилан ялган илрүүлэх шаардлагатай.
Одоогийн эмчилгээний удирдамжид нас болон цусны шинжилгээний үзүүлэлтээр тооцдог элэгний фиброзын үзүүлэлт болох FIB-4 (Fibrosis-4 index)-ийг эхлээд шалгаад, шаардлагатай өвчтөнүүдэд л элэгний хатуулаг хэмжих чичиргээний хяналттай түр зуурын уян хатан чанарын хэмжилт (VCTE)-ийг хийхийг зөвлөдөг. Харин VCTE хийлгэхийн тулд FibroScan гэх тусдаа төхөөрөмж зайлшгүй хэрэгтэй.
Судалгааны баг өдөр тутмын эмнэлзүйн практикт аль хэдийн өргөн хэрэглэгддэг хэвлийн хэт авианы төхөөрөмжид анхаарлаа хандуулжээ. SWE нь хэвлийн хэт авианы шинжилгээний явцад элэгний хатуулагийг хамтад нь хэмжих боломж олгодог. Тусдаа төхөөрөмжгүйгээр, нэг л шинжилгээний явцад шууд шалгаж болох ч SWE нь бодитоор элэгний хавдар болон элэгний өвчний хүндрэл үүсэх эрсдэлийг хэр нарийвчлалтай таамагладаг талаар өнөөг хүртэл хангалттай баталгаажуулалт хийгдээгүй байсан.
2817 хүнийг 6004 хүн-жил дагаж ажиглахад
Судалгааны баг 2019-өөс 2025 он хүртэл Ынпён Сөнмо эмнэлэг болон Инчон Сөнмо эмнэлэгт нэг өдөрт SWE ба VCTE-ийг хоёуланг нь хийлгэсэн бодисын солилцооны өөрчлөлттэй холбоотой өөхлөлттэй элэгний өвчтэй 2817 хүний мэдээллийг шинжилжээ. Тэд Америкийн Хоол боловсруулах эрхтний нийгэмлэг (AGA) болон Европын Элэг Судлалын Нийгэмлэг (EASL)-ийн эрсдэлийн үнэлгээний шалгуурын дагуу тус бүр бага эрсдэлтэй, дунд эрсдэлтэй, өндөр эрсдэлтэй бүлэгт ангилагдсан.
Нийт дагаж ажигласан хугацаа 6004 хүн-жил, дагаж ажигласан хугацааны медиан нь ойролцоогоор 20 сар байв. Энэ хугацаанд элэгний хавдар 29 тохиолдол, хэвлийн хөндийд шингэн хуралдах (асцит)·улаан хоолойн венийн өргөсөлтөөс цус алдах·элэгний энцефалопати зэрэг элэгний үйл ажиллагаа бууралттай холбоотой хүндрэл 24 тохиолдол бүртгэгдэж, нийтдээ элэгний өвчний 53 тохиолдол гарсан байна.
Зөвхөн хэвлийн хэт авианаар ч хангалттай
SWE-ийг хэрэглэсэн Америкийн Хоол боловсруулах эрхтний нийгэмлэгийн ангиллаар дунд эрсдэлтэй болон өндөр эрсдэлтэй бүлгийн элэгтэй холбоотой хүндрэл үүсэх эрсдэл нь бага эрсдэлтэй бүлгээс тус тус 7.6 дахин, 9.86 дахин өндөр байв. Европын Элэг Судлалын Нийгэмлэгийн ангилалд ч эрсдэлийн шат ахих тусам хүндрэл үүсэх эрсдэл тодорхой нэмэгдсэн.
Хоёр шинжилгээний урт хугацааны таамаглах чадварыг AUC гэх үзүүлэлтээр харьцуулжээ. AUC нь 1-д ойртох тусам таамаглах чадвар өндөр гэсэн утгатай. Харьцуулалтын дүнд Америкийн Хоол боловсруулах эрхтний нийгэмлэгийн шалгуураар SWE 0.770, VCTE 0.775 байсан. Европын Элэг Судлалын Нийгэмлэгийн шалгуураар тус тус 0.804 ба 0.805 гарч, хоёр шинжилгээний хооронд статистикийн хувьд ач холбогдолтой ялгаа ажиглагдаагүй. Өвчтөнүүдийг ижил эрсдэлийн бүлэгт ангилсан хувь ч Америкийн Хоол боловсруулах эрхтний нийгэмлэгийн шалгуураар 93.6%, Европын Элэг Судлалын Нийгэмлэгийн шалгуураар 95.3% гэж өндөр гарсан байна.
Профессор Ли Жэ Жүн “Өөхлөлттэй элэг маш түгээмэл ч бүх өвчтөн хүнд хэлбэрийн элэгний өвчин рүү даамжрахгүй учраас үнэхээр эрсдэлтэй өвчтөнүүдийг эрт үеэс нь ялган сонгох нь чухал” гээд “Энэ удаагийн судалгаагаар хэвлийн хэт авианы шинжилгээний үеэр хийж болох SWE-ийг FIB-4-тэй хослуулбал тусдаа шинжилгээний ачааллыг бууруулахын зэрэгцээ өндөр эрсдэлтэй өвчтөнүүдийг үр дүнтэй сонгон илрүүлэх боломжтойг баталлаа” гэж тайлбарлав.
Профессор Ли Сүн Гю “Энэ үр дүн SWE ба VCTE хоёрын бүрэн тэнцүү байдал, эсвэл харилцан орлуулах боломжийг эцэслэн тогтоосон гэсэн үг биш. Гэхдээ SWE-д суурилсан эрсдэлийн үнэлгээний эмнэлзүйн бодит үр нөлөөг олон тооны өвчтөний өгөгдлөөр баталгаажуулсан нь ач холбогдолтой” гээд “Цаашид урьдчилан төлөвлөсөн, олон төвт судалгаагаар шинжилгээний шалгуурыг илүү нарийвчлан боловсруулж чадвал өөхлөлттэй элэгтэй өвчтөнүүдийн эрсдэлийн үнэлгээний хүртээмж, эмчилгээний үр ашигт хувь нэмэр оруулах боломжтой” гэж хэлэв.
Эрүүл мэндийн үзлэгээр өөхлөлттэй элэг гэсэн шинж тэмдэг илэрсэн бол хэвлийн хэт авианы шинжилгээ хийх үед SWE хэмжилтийг хамтад нь хийлгэж болох эсэхийг эмнэлгийн ажилтнуудаас асуухад болно.
Профессор Ли Жэ Жүн өнгөрсөн 6-р сард “Солонгосын Элэг Судлалын Нийгэмлэгийн олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал (The Liver Week 2026)” дээр “Best Presentation Award” хүртсэн. Өнгөрсөн жилийн дараалан 2 дахь жилдээ шагнал авсан нь энэ юм. Өнгөрсөн жил Ази·Номхон далайн бүсийн элэгний хавдрын мэргэжилтнүүдийн эрдэм шинжилгээний хурал (APPLE)-д мөн “2025 Best Abstract Award” Top 3-т шалгарсан. Профессор Ли Сүн Гю ч мөн адил тус хурал дээр “Young Investigator Award” хүртсэн зэрэг хоёр хүн хоёулаа дотоод, гадаадын эрдэм шинжилгээний тавцанд судалгааны чадавхаа хүлээн зөвшөөрүүлсээр иржээ.
